Кіріспе
Гызыл-Арбат (бұрынғы Сердар және Қызыл Арват немесе Гызыл-Арбат және Фарава) - Түрікменстанның астанасы Ашхабадтан солтүстік-батысқа қарай орналасқан, Каспий теңізіне дейінгі М37 тас жолындағы ауданға қарасты қала. Гызыл-Абадтың халқы 50 мың адам, негізінен түрікмендер. Бұл аймақтағы негізгі тіл түрікмен тілі. Бұл қала Ашхабадқа дейін созылып жатқан Копет Дагтың солтүстік беткейіндегі оазистер желісінің солтүстік-батыс шетіне жақын орналасқан.
Gyzylarbat (formerly Serdar and Kyzyl Arvat or Gyzylarbat and Farāva) is a city subordinate to a district in Turkmenistan, located north west of the capital, Ashgabat on the M37 highway to the Caspian Sea. The population of Gyzylarbat is 50,000 people, mainly Turkmen. The main language spoken in the region is Turkmen. It is near the northwest end of the line of oases on the north slope of the Kopet Dag that extends southeast to Ashgabat.
Кеңес одағы дәуірі және одан бұрынғы
Бұл жердегі VIII-IX ғасырдағы бекіністі Қызыл Рабат, "қызыл бекініс" деп атаған. XVI-XVII ғасырларда бұл атау жергілікті тілде Қызыл Арбат деп бұзылған. 1925 жылы Кеңес өкіметі кезінде Қызыл Арбат деп аталатын аудан құрылды.
Тәуелсізнен кейін
1999 жылы 29 желтоқсанда қала аты Қызыл Арваттан Сердар болып өзгертілді.
Түркілер қонысы
Оғуздар Тугрил мен Чагридің қолбасшылығымен Газнаның солтаны Махмудқа қарсы шайқаста жеңілгенде, олар солтанға бағынып, Окс өзенінің суын кесіп өтіп, Ниса мен Абивард арасында бір жерге қоныстануды өтінді. Сұлтан Махмуд олардың өтінішіне құлақ асып, оларға Сарас, Абивард және Фарава маңындағы даладағы жайылымдарды бөлді. 1918 жылы шілдеде Ашхабадта әскери жағдай жариялағаннан кейін Ташкент Чекасының басшысы комиссар В. Фролов Ташкент Советінің билігін жүзеге асыру үшін Қызыл Арватқа келді. Алайда теміржолшылар оның Ашхабадтағы ереуіл басшыларын өлтіргенін естіп, қарулы қарсылық ұйымдастырды. Ол өзінің кейбір ізбасарларымен бірге атылды, ал қалғандары қарусыздалды. Бұл іс-қимыл Транскаспий үкіметі құрылуына жол ашты. 1957 жылы 25 маусымда Қызыл Арватта 58-ші автоматтық дивизия құрылды.
Тәуелсіздік алғаннан кейін (1991)
Президент Гурбангулы Бердымухамедовтің (2007-2022) билігі кезінде қала солтүстік-батысқа қарай кеңейді: мәдениет үйі, кілем фабрикасы, орта мектеп, балабақша, өнер мектебі, сауда орталығы, стадионмен спорт кешені, бассейн және әртүрлі спорт түрлеріне арналған ойын алаңдары тұрғызылды. Сонымен қатар, қаланың инфрақұрылымы жаңартылды. Атап айтқанда, мұнда жаңа темір жол және автобус станциясы, көпір, саз ағыстарын сіңіретін коллектор, ағынды суларды тазарту қондырғылары және басқа да инженерлік қондырғылар салынды. Қаланың солтүстік шетіндегі жеке құрылыс жоспарланған. Қалалық жол инфрақұрылымы соңғы жылдары жетілдірілді.
Климат
Гызылбатта салқын шөлді климат (Кёппен климаттық жіктелімі BWk), салқын қыстар мен өте ыстық жаздар болады. Жауын-шашын әдетте аз және тұрақты емес, негізінен қысқы және күзгі айларда болады.