Кіріспе
Білтегінің отбасы Адамдағы p300 CBP коактиваторлар отбасы екі тығыз байланысты транскрипциялық коактивациялық белоктардан (немесе коактиваторлардан) тұрады: p300 (EP300 немесе E1A белдеуін байлайтын p300 деп те аталады) CBP (CREB белдеуін байлайтын немесе CREBBP деп те аталады) p300 және CBP екеуі де көптеген транскрипция факторларымен өзара әрекеттеседі және олардың мақсатты гендерінің экспрессиясын арттыруға әсер етеді.
The p300 CBP coactivator family in humans is composed of two closely related transcriptional co activating proteins (or coactivators):
p300 (also called EP300 or E1A binding protein p300)
CBP (also known as CREB binding protein or CREBBP)
Both p300 and CBP interact with numerous transcription factors and act to increase the expression of their target genes.
Белоктың құрылымы
p300 және CBP ұқсас құрылымдарға ие. Екеуінде де бесеу белок өзара әрекеттесу домендері бар: ядролық рецепторлардың өзара әрекеттесу домендері (RID), KIX домендері (CREB және MYB өзара әрекеттесу домендері), цистеин/ гистидин аймақтары (TAZ1/ CH1 және TAZ2/ CH3) және интерферонды жауаппен байланыстыратын домендер (IBiD). p300- нің соңғы төрт домендері, KIX, TAZ1, TAZ2 және IBiD, әрқайсысы транскрипция факторы p53 - тің екі транзактивация домендері 9aaTAD- ларды қамтитын тізбекке тығыз байланады. Сонымен қатар, p300 және CBP әрқайсысында ақуыз немесе гистон ацетилтрансфераза (PAT / HAT) домені және ацетилденген лизиндерді байлайтын бромдомен және белгісіз функциясы бар PHD саусақ мотиві бар. Сақталған домендер ұзақ уақыт бойы құрылымдалмаған сілтемелермен байланысты.
a sequence spanning both transactivation domains 9aaTADs of transcription factor p53. In addition p300 and CBP each contain a protein or histone acetyltransferase (PAT/HAT) domain and a bromodomain that binds acetylated lysines and a PHD finger motif with unknown function. The conserved domains are connected by long stretches of unstructured linkers.
G протеинінің сигналданудағы қызметі
P300 және CBP қатысатын процестердің мысалы - G протеинінің сигнализациясы. Кейбір G- ақуыздар аденолат циклазаны ынталандырады, бұл cAMP- тің көтерілуіне әкеледі. cAMP PKA-ны ынталандырады, ол төрт кіші бөлімнен тұрады, екеуі реттеуші, екеуі катализатор. cAMP-тің реттеуші кіші бірліктерге байланысуы каталитикалық кіші бірліктердің босатылуына әкеледі. Бұл кіші бірліктер транскрипциялық факторлармен өзара әрекеттесу үшін ядроға кіре алады, осылайша геннің транскрипциясына әсер етеді. КАМП- жауап элементі (немесе КРЭ) деп аталатын ДНК тізбектерімен өзара әрекеттесетін CREB транскрипция факторы KID доменіндегі серинге (Ser 133) фосфорилирленеді. Бұл модификация PKA арқылы жүзеге асады және CREB KID доменінің CBP немесе p300 KIX домендерімен өзара әрекеттесуін ынталандырады және CREB нысанасы гендерінің, соның ішінде глюконеогенезге көмектесетін гендердің транскрипциясын күшейтеді. Бұл жолды бета- адренергиялық рецепторларды клетка бетінде белсендіретін адреналин бастауы мүмкін.
Клиникалық маңызы
CBP-дегі мутациялар және аздап p300-ге дейін ауыр ақыл-ой кемшілігімен сипатталатын Рубинштейн Тайби синдромының себебі болып табылады. Бұл мутациялар әрбір жасушадағы геннің бір көшірмесін жоғалтуға әкеледі, бұл CBP немесе p300 ақуызын жартысына дейін азайтады. Кейбір мутациялар CBP немесе p300 ақуызының өте қысқа, функционалды емес нұсқасын шығарады, ал басқалары геннің бір көшірмесін ешқандай ақуыз жасауға кедергі келтіреді. Зерттеушілер CBP немесе p300 протеинінің азаюы қалай Rubinstein Taybi синдромының ерекшеліктеріне әкелетінін білмесе де, CBP немесе p300 генінің бір көшірмесін жоғалту қалыпты дамуды бұзатыны анық. CBP HAT белсенділігінің ақаулары ұзақ мерзімді есте сақтау қабілетінен ауытқуды тудырады. CBP және p300- тің жіті миелоидты лейкемиямен байланысты бірнеше сирек хромосомалық транслокацияларға қатысы бар екені анықталды. Сонымен қатар, CBP және p300 гендерінің бір функционалдық көшірмесі (аллелі) жоқ тышқандар (яғни CBP және p300 үшін гетерозиготты) және сондықтан CBP және p300 нормасының жартысы бар, сонымен қатар эмбриогенездің ерте кезеңінде өледі. Деректердің жиынтығы жеке жасуша түрлеріне CBP және p300-тің әртүрлі мөлшерлері қажет екенін және кейбір жасуша түрлерінің CBP немесе p300-тің жоғалуына бүкіл организмге қарағанда төзімдірек екенін көрсетеді, бірақ көптеген, егер барлық емес болса, жасуша түрлерінің дамуы үшін кем дегенде кейбір p300 немесе CBP қажет болуы мүмкін.