Кіріспе

Өнер түрі Моторлы арақпен ою-өрнек жасау - бұл заманауи технологияны ағаштан ою-өрнек жасаудың ежелгі өнерімен біріктіретін, жылдам дамып келе жатқан өнер түрі.

Көркемдік түрдің басталуы

Ең көне тізбекті қолөнершілердің жазбалары 1950 жылдары, олардың ішінде суретшілер Рей Мерфи мен Кен Кайзер бар. 1952 жылы Рей Мерфи әкесі берген моторлы арақпен атын ағашқа ойысты. 1961 жылы Кен Кайзер "Сырлы ағаштар" үшін 50 мүсін жасаған. Көптеген жаңа суретшілер тізбекті кесумен тәжірибе жүргізе бастады, соның ішінде Бренда Хаббард, Джуди Маквей, Дон Колп, Шери Керри (бұрынғы Runaways әншісі), Сьюзан Миллер, Майк Маквей және Лоис Холлингсворт. Осы кезде тізбекті арақ кесушілер өздерінің ою-өрнектерін жүк көліктерінің артына салып, жылжымалы галереялар ретінде жұмыс істей бастады. 1980 жылдары өнер түрі шынымен өсе бастады, Арт Мо Висконсин штатының Хейвард қаласында өткен Lumberjack World Championships-те қолөнер үшін көп танымал болды. Бұл оқиға бүкіл ел бойынша таратылды. Сонымен қатар, батыс жағалаудан шығыс жағалауға дейін ою-өрнек сайыстары өткізіліп, ондағы ою-өрнекшілер өздерінің шеберліктерін сынап, бір-бірінен үйренуге мүмкіндік алды. Бірінші тізбекті бұрандалы әлем чемпионаты 1987 жылы өткізілді және оны 24 жасар Барре Пинске жеңіп алды. 1980 жылдары Каскадты тізбекті кескіш мүсіншілер гильдиясы және олардың "The Cutting Edge" атты жаңалықтары таратылды. 80-ші жылдары сондай-ақ 1982 жылы Уильям Вестенхавер мен Рон Ховде жазған "Көңілді және тиімді" деген кітап жарық көрді. Көп ұзамай басқа кітаптар, соның ішінде 1988 жылы жарық көрген Хэл Макинтоштың кітабы "Аталы-темірлі арматура" және 2001 жылы "Аталы-темірлі ою: өнер мен қолөнер". Ол интернет пайда болғанға дейін жасалған, моторлы пішінмен кесу туралы материал жариялаған. Перформанс-шелек өнерінің тұтастығын насихаттау мен сақтауға арналған алғашқы брондау агенттігін 1992 жылы Брайан Рут құрды. Ол "Аударлы пиланың шеберлері" деп аталды. Компания АҚШ-тың ең беделді суретшілерін, мысалы Брайан Рут, Бен Рисни, Джош Лэндри, Марк Тьо және Марти Лонг, сондай-ақ басқа елдерден таңдалған суретшілерді білдірді. 2007 жылы Джен Рут басшылығымен "Мастерс оф тхе Чейнсау" әйел мүсіншілердің алғашқы халықаралық тобын "Чейнсау Чикс" деп атады. Бұл командада әйелдер арасында Стефани Губер, Анжела Полглаз, Лиза Фостер, Алисия Чарлтон, Уши Элиас және Сара Винтер сияқты ұлылар бар. Брайан Рут 1995 жылы Жапонияға өнер түрін таныстырды. Содан бері ол Тоэй қаласында "Аударлы пила шеберлері" бөлімін және пила ою мектебін құрды. Көпшілікке бұл көбінесе көркем өнер (шу, арақ шаң және өте жылдам ою нәтижелеріне байланысты) деген жалпы әсер болса да, қазір бірнеше тізбекті кесушілер керемет өнер туындыларын шығарады. Бұл жұмыстарды тек соқпақ пен шұңқыр сияқты кәдімгі құралдарды қолданғанда күтілетін уақыттың бір бөлігінде жасауға болады. Көптеген кескіш машинамен қатар басқа да құралдарды қолданғанмен, машинамен кесу негізгі құрал болып қала береді.

Карвер патшалары

Интернет пайда болғаннан кейін, моторлы пішінмен кесу бүкіл әлемде кең тараған құбылысқа айналды. Канадада Carver Kings] Пол мен Джейкоб сахнаға шығып, HGTV-нің "Carver Kings" және OLN-дің "Saw Dogs" бағдарламаларында өнер көрсетеді. Сонымен қатар, көптеген ірі мемлекеттерге жеткен ірі көлемдегі жартылай абстрактілі орталық бөлшектерді жасаумен қатар.

Бүгін

Ұлыбританияда жыл сайын мыңдаған адам ағылшындық ашық тізбекті арақашықты байқауға қатысады. 1989 жылы Дункан Китсон Уэльс пен Ұлыбританияның халықаралық жарыстарында танымал жетістікке жеткен алғашқы британдық оюшы болды. Оның шығармалары жеке, инженерлік және тактильді қасиеттерімен танымал. Англиялық инженер-сазгер Мэтью Крэб Германияның Шохвиц қаласында 9 метр биіктіктегі әлемдегі ең үлкен Дева Марияның ағаш мүсінін оюмен жасаған. Уэльстің ардагері, Томас Карвингтің Гарри Томас осы салада жоғары құрметке ие және оның ұлы Дэнни Томаспен бірге аюларға маманданған. Гарри ITV-дің "Дайбрайк" бағдарламасында көрінді, онда ол Елизавета II патшайымның басын оның Алмаз мерейтойына орай оюлап шығарды. Канадада Пит Райан атқылаған ағаш мүсіндер Британдық Колумбиядағы Хоуп деген шағын қалашықты әшекейлеп тұр. Гленн Гринсайдс, тағы бір канадалық суретші, 1995 жылы Жапонияға қоныс аударды және 12 жыл қатарынан Жапонияға жыл сайын барып, 5 метрлік мүсінді жасады. Жапонияда Тоэй тізбекті аралы өнер клубы елдегі алғашқы тізбекті аралы ою-өрнекі жарысы болып табылатын Дүниежүзілік тізбекті аралы өнер жарысын құрды. 2011 жылы Тоэй күмбезіне өткізілген Дүниежүзілік тізбекті аралы өнер жарысы елде болған Фукусимадағы ядролық апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін ақша жинау мақсатында өткізілді. 1999 жылы Риджвейдегі Рельспен ою-өрнек жасау кездесуінің алғашқы жылы болды. Әр жылдың ақпан айында жүздеген кескіш пен суретшілер Пенсильванияның таулы аймағындағы шағын қалаға осы оқиғаға барады. "Арқанша кесуші кездесуі" - әлемдегі ең үлкен арқанша кесушілердің жиналысы. 2010 жылы американдық мүсінші Боб Кингке "Жұлдыз/Шыбырт" марапаты Дүниежүзілік кубок жарысының өткізілетін жері - Германияның Мулда қаласындағы Карверс атақ-даңқ аллеясында берілді. Бұл марапаттың арқасында Боб әлемдегі кез келген мүсіншіден гөрі көбірек мүсін жарыстарында жеңіске жетті. 2013 жылы америкалық моторлы пішінмен оюшы Джош Лэндри "Rally in the Valley" моторлы пішінмен ою жарысында бірінші орынды иеленді. Бұрынғы жылдары Джош Лэндри ұлттық және халықаралық сынақтарға қатысқан ең жас тізбекті арақ кесуші болды. Өнердің дамуымен бірге, ойып кесу үшін арнайы тізбекті және тізбекті пышақтар жасалды. Финляндияда мұндай жабдықты конепуукко ("механикалық пуукко") деп атайды. Рельстік пішін "жарлары" техникалық тұрғыдан "бағыттағыш тақталар" деп аталады. Моторлы пішіндерді кесу үшін бұл сымдардың мұрындары өте кішкентай (әдетте диаметрі 25 мм шамасында). Бұл суретшіге қарапайым бағыттаушы бармен мүмкін емес ою-өрнектегі бөлшектерді жасауға мүмкіндік береді. Бұл бағыттаушы таяқшаларда қолданылатын шынжырлар, әдетте, тістердің ұзындығын азайту арқылы өзгертіледі, осылайша олар таяқшаның ұшында тиімді кесу мүмкіндігіне ие болады. Бұл өзгерістердің себебі - қазіргі уақытта (2007 жылы) өндірілетін барлық тізбектер тек стандартты бағыттаушы таяқшаларда ғана пайдаланылуы тиіс. Бұл "жарғыш тақталар" "Cannon", "GB" және Жапониядағы "Stihl" және басқаларды жабдықтаушы компаниялар өндіреді. Бұл бағыттаушы таяқшалардың тағы бір маңызды артықшылығы - олар ұшын пайдаланған кезде "қайта қозғалмайды". Сондықтан оларды пайдалану стандартты бағыттаушы таяқшалармен салыстырғанда өте қауіпсіз. "Аударлы-пилотажшы" болу үшін талап етілетін жоғары біліктілікке жету үшін, электрлі пилотаны қауіпсіз пайдалану үшін көп нұсқаулық пен тәжірибе қажет. Мұнан кейін, негізгі пішіндерді кесу бойынша көптеген зерттеулер мен тәжірибелер жүргізіледі, олар ақыр соңында амбициялық жобаларға әкеледі. Кескіндеме кесушілер қорғаныш киім киеді. Бұл - жай ғана кесу емес, ол шын мәнінде бір сантиметрден астам ет пен сүйекті алып тастайды. Адам қан жоғалтудан тез өледі. A Cut Above, канадалық шындықты жарыстыратын телесериал, ол 2022 жылы премьерасы болды.

Тізбекті арақ кесушілердің гильдиясы

Екі гильдия құрылды. Каскадты тізбекті пісіру мүсіншілері гильдиясы (CCSG) - 1986 жылы тізбекті пісіруші суретшілер тобы құрған коммерциялық емес ұйым. 1993 жылы CCSG "The Cutting Edge" атты екі ай сайынғы бюллетень шығара бастады. Басқа коммерциялық емес гильдия, Біріккен тізбекті кесушілер гильдиясы 2002 жылы құрылды және "The Chainsaw Letter" атты тоқсан сайынғы бюллетень жариялады, бірақ ол өзінің бюллетенін жариялауды тоқтатты. Екі гильдия да шынжырлы аралы өнерін және қолөнер шеберлері арасында идеялар алмасуды насихаттаймыз дейді.