Кіріспе

Синапсидтердің жойылған туысы Haptodus - базалық сфенокодонттардың жойылған туысы, терапсидтерді және содан кейін сүтқоректілерді қамтитын кладтың мүшесі. Кем дегенде, ұзындығы бойынша. Ол ерте перм дәуірінде қазіргі Францияда өмір сүрген. Бұл жәндіктер мен ұсақ омыртқалы жануарларды жейтін орта көлемді жыртқыш жануар еді.

Haptodus baylei

Haptodus baylei, Haptodus түрінің типтік түрі, Париждегі Muséum National d'Histoire Naturelle-де орналасқан бір ғана, нашар сақталған үлгіден белгілі. Ол Франциядағы Аутунға жақын Лес Телоцтан жиналды, бұл жер шары горизонты 299 296,4 миллион жыл бұрын, Кисуральдық серияның Аселиандық кезеңіне жатады. Көптеген пеликозаврлардың таксономиясы Альфред Шервуд Ромер мен Льюэллин Прайс (1940) тарапынан егжей-тегжейлі қарастырылды. Олар көптеген тұқымдарды, соның ішінде Каллибрахионды (Францияның Аутун маңындағы Маргеннен), Датеозаврды (Польшаның Новая Рудадан), Палеохаттерия мен Пантелозаврды (екеуі де Германиядан) Хаптодуспен синонимдеуге тырысты, бірақ бұл таксондарды бөлек түр ретінде сақтады. 1977 жылы H. garnettensis сипаттағаннан кейін Currie (1979) барлық еуропалық гаптодонттарды, сондай-ақ Cutleria wilmarthi-ді H. baylei түріне теңестірді. Кейіннен Лаурин (1993 және 1994) Haptodontinae базалық сфенокодонттардың полифилетикалық дәрежесін білдіреді деп есептеді және Cutleria, Palaeohatteria және Pantelosaurus-ты қайта растады, ал Callibrachion-ті nomen dubium деп санады және Datheosaurus зерттелмеді. Лаурин сондай-ақ H. baylei тұқымдасының типтік түрі nomen dubium болуы мүмкін деп болжады. Оның бұл нұсқасын кейінгі авторлар да қабылдады.

Басқа түрлер

Haptodus garnettensis деген атау RM 14156 холотипіне негізделген, ол жартылай буыны бар скелет (бас сүйек және бас сүйекінен кейінгі) жетілмеген адамның. Бұл түрге түрлі онтогенетикалық сатыдағы 16 жақсы сақталған үлгілер қатысты. Барлық үлгілер Канзас штатының Андерсон округінде орналасқан Гарнет карьерінен алынған. Олар Казимовтың соңғы кезеңінен бастап, 305-303,9 млн. жыл бұрын пайда болған, Стэнтон формациясының (Лансинг тобы) Рок-Лейк мүшесінен жиналды. Тағы бір түрге, Haptodus grandis, 1974 жылы Роберта Патон Англияның Кенилворт қаласында Пенсильвания мен Цисурал кен орындарында табылған жоғарғы жақ сүйегінен (Gz 1071) ат қойды. Фредерик Шпиндлер өзінің 2015 жылғы диссертациясында базальды Sphenacodontia-ны қайта қарастырып, H. garnettensis және H. grandis H. baylei-мен бірдей тұқымға жатпайтынын және оның орнына бөлек тұқымдарды білдіретінін көрсетті. Шпиндлер "H. grandis" дегенді 2019 жылы Hypselohaptodus жаңа туысына жатқызды. Ол сондай-ақ "H. garnettensis" деп аталатын кейбір үлгілердің әртүрлі таксондарға жататынын көрсетті; олардың бірі, ROM 43608, 2020 жылы Шпиндлер жаңа тұқым және түр ретінде атады, Kenomagnathus scottae.

Филогения

Хаттенлокер және басқалардан кейін кладограммадағы Haptodus. (2021):