Кіріспе

Пәкістан театры дәстүрлі және ритуалдық парсы театрынан, сондай-ақ Моғол империясының классикалық үнді биінен әсер алып, дамыған. Ислам мемлекеті ретінде бұрын-соңды бұл елде дін себептерімен драмалық қойылымдар мен театр қойылымдары жасалмай, сол себепті бұл өнердің дамуына мүмкіндік болмады. Пәкістандық театрдың ұлттық мұра ретінде ұғымы тек классикалық театр дәстүрінің жоқтығына байланысты қазіргі заманғы пьесаларға ғана барып тығылуы мүмкін, ал халық әдебиеті де Бханд қойылымдарынан басқа, көбінесе жасырын болды.

Өмірбаян

10 және 11 ғасырларда басталған Дели сұлтандығының құрылуымен театр мүлдем тыйым салынды. Пәкістан, оның Таяу Шығыс көршілері сияқты, әйел денесін өрескел түрде көрсететін, көңілді диалогтармен танымал қойылымдардан басқа, сахналық өнерді қабылдамады. Алайда кейінірек жергілікті құндылықтар мен идеяларды нығайтуға тырысқан ауыл театры Оңтүстік Азияда 15-ші ғасырдан 19-шы ғасырға дейін көптеген аймақтық тілдерде дамыды. Осы кезеңдегі театр тарихы Пәкістанның саяси дамуымен тұспа-тұс келді және жиі оны бейнеледі. Театр топтары, мысалы, экстремизмді бейнелейтін және сынға алатын репертуарлар орындады, сондай-ақ ұлтшылдық, дін және жыныстық қатынас туралы бейтарап түсініктер. 1855 жылы Оудхтың соңғы навабы Уажид Әли Шахтың сарайында Аға Хасан Аманат жазған "Индер Сабха" (Индраның көктегі соты) пьесасының қойылуы урду театрының бастауы ретінде жоғары бағаланады. Урдю театры батыс көздерінің әсеріне ұшырады ма, әлде негізінен урдю әдеби дәстүрінің өнімі ме деген пікірталастар бар. Мысалы, кейбір тарихшылар Индер Сабханың стилі француздарға тән элементтерге ие екенін ұсынды, бұл Масуд Хасан Ризвидің позициясын жоққа шығарды. Бұл үнді жазушысы урду әдебиеті ежелгі санскрит пьесаларына негізделген деп мәлімдеді. Бүгінде Пәкістанда театр мәдениеті дамып келеді, ал урду театры ағылшын пьесаларымен елдің ойын-сауық индустриясында басымдыққа ие. Театрмен негізгі бәсекелестік - теледидар индустриясының өсуі мен "Лолливуд" деп аталатын, Карачи мен Лахорда орналасқан Пәкістан киноиндустриясында шығарылған фильмдердің таралуы. Қаржының жетіспеушілігі тағы бір үлкен кедергі болып табылады.

Индер Сабха

1855 жылы Оудхтың соңғы навабы Уажид Әли Шахтың сарайында Аға Хасан Аманат жазған "Индер Сабха" пьесасының қойылуы урду театрының басталуын білдірді. Драма әулие мен ханзаданың махаббат оқиғасына арналған. Наваб сахналық өнерге қатысты диссертация жазған, катак биі болған, ол кей әндерді жазды және пьеса үшін билерді хореографиялық түрде орындады. Бұл үлкен жетістік болды. Оның кейіпкерлері (Сабаз Пари (Жасыл қаз), Кала Део (Қара шайтан) және Лал Део (Қызыл шайтан)) Оңтүстік Азияның сөздік қорының бір бөлігі ретінде өмір сүреді.