Mustafa Hijri

Кіріспе

Иран күрдінің саясаткері Мұстафа Хиджри (, مصطفی هجری) - Иран күрдінің саясаткері, Иран Күрдістанның Демократиялық партиясының (КДПИ) қазіргі басшысы.

Саяси өмір

1945 жылы Иранның Батыс Әзірбайжан провинциясындағы Нақадех қаласында күрд отбасында дүниеге келген Хиджри 1963 жылы Үрімжіңдегі ауыл шаруашылығы мұғалімдер колледжін бітіріп, Сақкезде орта мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. 1970 жылы Тегеран университетінде парсы әдебиетін оқып, бакалавр дәрежесін алды. Өзінің туған қаласына оралған соң, ол орта мектептерде және колледжде сабақ бере бастады. 1978 жылы шахтың режиміне қарсы өткен жаппай демонстрацияларда елеулі рөл атқарды, онда ол 90% дауыс алды, бірақ Курдистанның кез-келген сайлау аймақтарында сияқты, Иран Ислам Республикасы жаңадан құрылған. 1979 жылы ҚДҚІ-нің 4-ші съезіне қатысып, Орталық Комитетінің мүшесі болып сайланды, бірнеше айдан кейін саяси бюроның мүшесі болып сайланды. Ол 1989 жылы 13 шілдеде доктор Абдул Рахман Гасемлудің өлтірілгенінен бері ауыр міндетін табандылықпен атқарып келеді. Доктор Гасемлу қайтыс болғаннан кейін және доктор Садык Шарафкандидің Бас хатшы болып тағайындалуынан кейін Хиджри тағы да Саяси бюроның мүшесі және Бас хатшының орынбасары болып сайланды. 1992 жылы 17 қыркүйекте Шарафкандидің қаза тапқаннан кейін Хиджри Бас хатшы болып тағайындалды. Ол 1995 жылға дейін, партияның 10-шы съезі шақырылғанға дейін өз міндетін жалғастырды. Жоғарыда аталған күннен бастап 2000 жылдың желтоқсан айында партияның 12-ші съезіне дейін ол саяси бюроның мүшесі болып сайланды, кейіннен бас хатшының орынбасары болып сайланды. 12-ші Конгресстен бастап 13-ші Конгресске дейін ол саяси бюро мүшесі ретінде өз міндеттерін үздіксіз атқарды. Ол федерализмді Ирандағы басқару және билікті бөлу үлгісі ретінде ұсынады. Оның пікірінше, федерализм географиялық және этникалық негізде болуы керек, бұл Ирандағы әртүрлі этникалық топтардың наразылықтарын шешуге көмектеседі. Сонымен қатар, ол Иранның солтүстік-батысындағы күрдтер мен азербайжандықтардың бірге өмір сүруіне ықпал етуге тырысты. 2008 жылы қыркүйекте өткен ХДҚК-ның 14-ші съезінде Бас хатшы лауазымына қайта сайланды.

Born to a Kurdish family in 1945 in the city of Naqadeh in the West Azarbaijan Province of Iran, Hijri graduated from the Teachers' College of Agriculture in Urumieh in 1963 and took up a post as a secondary school teacher in Saqqez. In 1970, he started studying Persian literature at Tehran University, where he obtained a bachelor's degree. On returning to his home town, he restarted teaching at the secondary schools and a college here. Playing a considerable role in the mass demonstrations held in 1978 against the Shah's regime where he won 90% of the votes, but the results, as in any electoral regions of Kurdistan, were announced null and void by the newly established Islamic Republic of Iran. Participating in the 4th Congress of the PDKI in 1979, he was elected as a member of the Central Committee, and a few months later, chosen as a member of the Political Bureau, holding steadily on his heavy task ever since Dr. Abdul Rahman Ghassemlou was assassinated on July 13, 1989. Following the death of Dr. Ghassemlou, and on late Dr. Sadegh Sharafkandi’s appointment's as General Secretary, Hijri was once more chosen to the membership of the Political Bureau, and Vice General Secretary. Dr. Sharafkandi having been killed on Sept. 17, 1992, Hijri was appointed as General Secretary, continuing his duty up till 1995, when the 10th Congress of the Party was convened, whereupon successfully carrying out his duties. After the above mentioned date till the 12th Congress of the party in December 2000, he was chosen as a member of Political Bureau and elected afterwards as the Vice General Secretary. Since the 12th Congress up to the 13th Congress he unremittingly carried out his duties as a member of Political Bureau. He promotes federalism as a model for governance and power sharing in Iran. In his view, federalism must be based on geography and ethnicity, and this helps in resolving grievances of different ethnic groups in Iran. In addition, he attempted to push for coexistence between Kurds and Azerbaijanis in northwestern Iran. He was reelected to the position of General Secretary in the 14th Congress of PDKI held in September 2008.