Кіріспе

Колубара () - Сербияның батысындағы ұзақ өзен. Көптеген ұзын салалар өзеннің суару алабында тармақты жүйе құруға байланысты, қысқа Колубара өзенінің суару алабы салыстырмалы түрде үлкен. Өзенде жүзуге болмайды, бірақ оның аңғары көлік үшін өте маңызды. Мұнда Белград Вальево жолы, Белград Шабац жолының бөліктері, Ибарская магистраласы (Ибар магистралі) және Белград Бар темір жолы орналасқан. Колубара - 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста Балқан жағалауында болған ең ірі шайқастардың бірі. Лазаревац муниципалитеті аумағында өзен аңғарында "Колубара" аң аулау алаңы бар.

Су бөлу

Колубараны екі кішкентай өзен - Обница мен Ябланица құрайды. Обница - Батыс Сербиядағы Медведник тауының етегінде бастау алатын өзен. Суводане, Бобова, Мажинович, Причевич және Златарич ауылдары арқылы шығысқа қарай ағады, ал Вальево қаласында Ябланица өзенін кездестіріп, Колубараны құрайды. Обницаның ұзындығы 25 км. Ябланица Обницадан бірнеше шақырым жерде орналасқан Ябланик тауының шығыс беткейінде басталады. Ол Парач тауының айналасында және Балинович ауылының жанында, Вальеводағы Обницаға жеткенге дейін қисық. Ябланицаның ұзындығы 21,5 км. Бұл сонымен қатар екі үлкен бөлікке бөлінген, Жоғарғы (горня) Колубара және Төменгі (донжа) Колубара деп аталатын (Обреновац Белградтың маңындағы) Колубара аңғарының ұзақ аймағының басталуы.

Жоғарғы Колубара

Вальевода Колубара оң жақтан Градак өзенін қабылдайды және оны қоршаған таулар арасында Вальево аңғарына айналады, онда ол бірнеше қатар ағып өтеді. Батыс Сербиядағы ең көп халықты қамтитын Вальеводан кейін өзен бойында Младзево және Словац ауылдарын қоспағанда, ірі елді мекендер жоқ. Словкада, Топликаның оң жақ саласы қосылған жерде, Колубара жоғарғы және төменгі Колубараны бөліп тұратын эпигенетикалық Slovačka sutjeska ойысты. Жоғарғы Колубара Сербияның қазіргі Колубара округінің көп бөлігін құрайды.

Төменгі Колубара

Колубара солтүстікке бұрылады және бірнеше қатар ағындарында ағып, осы бөлімде өзінің негізгі қоныстары: Лжиг өзені, Турия, Лукавица және Пещан оң жақтан; Кладница және Тамнава сол жақтан. Су тасқыны салдарынан өзеннің өзенінде елді мекендер жоқ, өйткені ол Саваға құйылар алдында бірнеше шақырым жерде орналасқан Обреновацқа дейін жетеді. Алайда, көптеген ірі ауылдар мен қалалар Колубараның маңында орналасқан: Лайковац, Ябуче, Лазаревац, Шопич, Скобаль, Вреоци, Мали Борак, Велики Крлони, Дражевац, Мислоджин және Барич, Саваға құятын жерде. Төменгі Колубара өзі екі субөңірге бөлінеді, (жоғарғы) Колубара көмір бассейні және (төменгі) Обреновац микроөңірі.

Колубара көмір бассейні

Неоген кезінде Колубара аймағы Паннон теңізінің (Kolubarski zaliv) үлкен шығанағы болды. Ежелгі теңіздегі өсімдіктердің мол болуының нәтижесінде, Колубара аймағы мен көрші Тамнава (Колубараның ең ұзын саласы) бүгінде 22 миллиард тоннаға жуық көмір кен орындары бар деп есептейді, ал көмір қабаты терең, және жыл сайын 20 миллион тоннадан астам көмір өндіріледі. Негізгі кен орындары - Рудовцы, Колубара (Великий Кряниде) және Космай, соңғы уақытта көптеген жер үсті қазбалары жасалуда. Шахталар белсенді түрде жабылып жатқандықтан, Колубара шахтасы Балқан өңіріндегі ең ірі шахта болып табылады. Бассейнде көмірге негізделген бірқатар электр станциялары, соның ішінде Колубара (130 МВт, Великий Крлениде), Никола Тесла Б 1 (1983 жылы) және Никола Тесла Б 2 (екеуі де 615 МВт, Обреновацта) салынған. Өнеркәсіп пен экономика үшін маңызды болғандықтан, Лазаревац муниципалитеті, оның ішінде көмір бассейні, 1971 жылы Белград қаласына әкімшілік жағынан қосылды. Үш жылдан кейін 2007 жылдың 19 қыркүйегінде Вреоци мен Велики Крлени арасындағы өзен ағысы жаңа жасанды өзенге ауыстырылды. Бұл 2008 жылдың қыркүйегінде 30 миллион тоннадан астам көмір қоры бар жаңа Veliki Crljeni жерүсті көмір кен орнын ашуға мүмкіндік береді. Колубарадағы тау-кен жобалары сыбайлас жемқорлыққа ұшырады: 2011 жылы 16 қазіргі және бұрынғы мүшелері Elektroprivreda Srbije, оператор, жалған айыбы бойынша тұтқындалды. Сонымен қатар, азаматтық қоғам ұйымдарының пікірінше, Сербияның заңдарына сәйкес, зардап шеккен жергілікті қауымдарды қоныс аудару процедуралары орындалмаған. Белградтың маңайында туристік дамудың мүмкіндіктері бар. Кен орындарының үстінде екі табиғи көрікті жер бар. Бірі - "Тамнава", одан кен орындарының археологиялық орындарын байқауға болады, ал екіншісі - Медошевац, ол "Ай бетіндей" бүкіл кен орындарын тамашалай отырып, Балқандағы ең үлкен көрікті жер деп саналады. Өңдеу бөлімінде шахталарда пайдаланылған ескі бу локомотивтерінің көрмесі бар. Бұрынғы шахта шахталарында бірнеше көл пайда болды.