Кіріспе
Шағын реактивті ұшақ әуе компаниясының операторы Аймақтық ұшақ (RJ) - 100 орыннан аз ұшақпен жұмыс істейтін реактивті ұшақ. Біріншісі 1959 жылы Sud Aviation Caravelle болды, содан кейін кең таралған Яковлев Як 40, Фокер F 28 және BAe 146 болды. 1990 жылдары ең кең таралған Canadair Regional Jet және оның Embraer Regional Jet әріптесі, содан кейін үлкен Embraer E Jet және бірнеше бәсекелестік жобалар пайда болды. АҚШ-та олардың көлемі қолданылу аясы туралы ережелерге сәйкес шектеледі. Нарық біріктірілді, өйткені Bombardier Aviation өзінің жолаушы ұшақтарын 2017 және 2019 жылдар аралығында сатты, бұл Embraer-ді жалғыз ірі тәуелсіз өңірлік ұшақ өндірушісі етіп қалдырды, ал жаңа ойыншылар бәсекелестерді итермелеуге тырысады: Mitsubishi SpaceJet, Sukhoi Superjet 100, Comac ARJ21 және Антонов An 148.
the airline operator
A regional jet (RJ) is a jet powered regional airliner with fewer than 100 seats. The first one was the Sud Aviation Caravelle in 1959, followed by the widespread Yakovlev Yak 40, Fokker F 28, and BAe 146. The 1990s saw the emergence of the most widespread Canadair Regional Jet and its Embraer Regional Jet counterpart, then the larger Embraer E Jet and multiple competing projects. In the US, they are limited in size by scope clauses. The market was consolidated as Bombardier Aviation sold its airliner programs between 2017 and 2019, leaving Embraer as the sole large independent regional jet manufacturer, while emerging players try to push competitors: the Mitsubishi SpaceJet, Sukhoi Superjet 100, Comac ARJ21, and Antonov An 148.
1960-1970 жылдар
1959 жылы "Flag Carriers" компаниясы тапсырыс берген Sud Aviation Caravelle (80-140 орындық) ұшағы шығарылды. Бұл - Еуропалық бағыттар үшін арнайы жасалған алғашқы қысқа қашықтыққа ұшақ. Caravelle әуе кемесі Еуропаның континенттік рейстерінде тиімді емес, алғашқы коммерциялық реактивті ұшақ De Havilland Comet-тің алдыңғы фюзеляждың мұрын бөлігін қолданды. BAC One Eleven (89 - 119 орын) 1965 жылы енгізілді. 1968 жылы "Аэрофлот" 32 орындық "Яковлев Як 40" ұшағын, ал 1969 жылы 65-85 орындық "Фокер F28 Феллошапи" ұшағын шығарды. 1975 жылы 40 - 44 орындық VFW Fokker 614 өзінің ерекше қанатты қозғалтқыштарымен қызметте болды, 19 дана жасалды. Кейбір бизнес-ұшақтар, мысалы, British Aerospace 125 (алғашқы жеткізілім: 1964) және Dassault Falcon 20 (1965) 1960 жылдардан бастап шағын авиакомпаниялармен жұмыс істеді, ал шағын Aerospatiale Corvette (1974) 1970 жылдардан бастап өңірлік авиакомпания ретінде пайдаланылды.
1980 жылдар
1978 жылы АҚШ-тың әуе компаниясын реттеу туралы заң шағын авиакомпаниялардың сұранысына қолдау көрсетіп, бағытты ырықтандыруға әкелді. АҚШ-тың жолаушылары ұшақтардың дәретханалары мен ұшақтардың ұшақ қызметшілерінен айырылып, көңілі қалды. Аймақтық әуе компаниялары осы ұшақтарды үлкен турбовинтоцилді ұшақтармен алмастырды. Бұл орта авиалайнерлер кейіннен жылдам, ұзын қашықтыққа ұшатын, алғашқы Bombardier CRJ100/200 сияқты өңірлік ұшақтармен алмастырылды. Ертедегі шағын ұшақтар қысқа бағыттарда турбовинтілерге қарағанда жоғары жұмыс істеу шығындарына ие болды. Алысдық жақсы турбофендермен қысқарды және жоғары жылдамдықтардың арқасында жоғары пайдаланумен жабылды. 1983 жылы British Aerospace компаниясы BAe 146 ұшағын шығарып, 70 - 112 орындық үш өлшемде шығарады: 100, 200 және ең үлкен 300 ұшағы, кейіннен Avro Regional Jet деп аталды. Шағын әуе кемесінің шуы мен қысқа ұшулар қала орталығынан қала орталығына қызмет көрсетуге арналған, бұл шағын нарықтық ниша, de Havilland Canada Dash 7 сияқты, бірақ төрт қозғалтқыш екі қозғалтқышқа қарағанда жоғары техникалық қызмет көрсету шығындарына әкелді және BAe Dash 8-ден айырмашылығы, екі қозғалтқышқа арналған төменгі операциялық шығындарды шығарған жоқ. 1988 жылы 97-122-орындық Fokker 100, созылып F28 енгізілді, содан кейін қысқа, 72-85-орындық Fokker 70 1994 жылы.
1990 жылдар
Отынның төмен бағасы өңірлік ұшақтың дамуына ықпал етті: 1990 жылдары мұнай бағасы барреліне 10-20 долларды құраған. Турбовинтілік ұшақ өндірушілер өз портфельдерін кеңейтуді көздеді. 1986 жылы Canadair-ді Bombardier сатып алғаннан кейін, 1989 жылы наурыз айында сол кездегі бас атқарушы директор Лоран Бодуанның көгалданған Challenger бизнес-джетінің 50 орындық кеңейтілген дамуына мүмкіндік берді. Бірінші Bombardier төрт қатар Canadair Regional Jet 1992 жылдың қазан айында Lufthansa CityLine компаниясына жеткізілді. Embraer кейіннен 50 орындық ERJ 145 ұшағын EMB 120 Brasilia турбовинтовинтовинтынан жасады, ол 1996 жылдың желтоқсанында енгізілді. Олар турбовинтілерді алмастырды, өйткені олардың бейнесі жақсырақ және қашықтығы үлкен болды. Шағын ұзындықтағы ұзын бағыттарда олар жиілікті азайтып, жақсы қызмет көрсете алады және McDonnell Douglas DC 9s және Boeing 737s сияқты негізгі реактивті авиалайнерлерді алмастыра алады. Bombardier компаниясы 100 орындық нарықты A319 секілді жобалар толығымен қамтыды деп ойлады, бұл шешім E Jet ұшақтарының табысты енгізілуімен ақылсыз болып көрінді.
2000 жылдар
АҚШ-тың 32-100 орындық өңірлік ұшақтармен ұшатын ішкі жолаушыларының үлесі 2000 жылдан 2005 жылға дейін үштен бір бөлігіне дейін өсті, өйткені желілік тасымалдаушылар кіші көлемді бағыттарды кіші ұшақтармен арзан жолаушы авиакомпанияларына тапсырды. Аймақтық ұшақтарды пайдаланудың толығуы, аймақтық әуе компанияларының банкроттығы және Delta Air Lines және Northwest Airlines компанияларының қысқаруы кезінде, 50 орындықтар кеңірек 70-100 орындықтарға айналды, олар одақ ережелерімен шектелді. 2005 жылдың соңында Bombardier CRJ 200 өндіріс желісін тоқтатты. 2000-2006 жылдар аралығында 385 ірі ұшақ ұшырылмай, 1029 өңірлік ұшақ қосылды. 2007 жылдың маусым айына қарай АҚШ-тың ішкі әуе рейстерінің үштен бірі кешіктірілді, өйткені кіші ұшақтарды пайдалану көкте және ұшу-қону жолақтарында адамдар көп болды. АҚШ-тың ірі әуе компанияларының ұшқыштарының жоғары жалақысы оларды төменгі еңбек шығыны бар өңірлік әуе компанияларына ұшуды субконтрактқа беруге мәжбүр етті. Кейін ұшқыштардың кәсіподақтары қосалқы мердігерлікпен жасалатын ұшақтардың көлемін 50 орындық ең жоғары көлемге реттеуді талап етті. Өз кезегінде, үлкен бағыттар оңтайлы емес 50 орындық ұшақтармен қызмет көрсетілді, бұл Солтүстік Америкада осы типтерге сұранысты жеделдетті. Embraer 500-ден астам ұшақ нарығын көздеді және жылына 80-ге дейін өндіруді жоспарлады, бірақ ең жоғары көрсеткішпен 157 ERJ-ді 2000 жылы, ал Bombardier 155 CRJ-ді 2003 жылы жеткізді. Көптеген CRJ100/200 2003 жылдан бастап зейнеткерлікке шықты, ал 2013 жылы алғашқы Embraer ERJ бөлшектелді: 50 орындықтардың құны АҚШ тасымалдаушылары оларды тастаған сайын азайып барады. ERJ-ді шығару жағдайлары одан да нашарлауы мүмкін, өйткені Rolls Royce plc бөлшектер таңдауды шектейді, бұл қозғалтқышты күтіп-ұстауды қымбаттайды, бірақ оның TotalCare келісімдері шығындарды болжауға мүмкіндік береді. Comac ARJ21 - Қытайдың Comac мемлекеттік аэроғарыш компаниясы өндірген 78-ден 90 орынға дейінгі ұшақ. 2002 жылдың наурыз айында басталған, алғашқы прототип 2007 жылдың 21 желтоқсанында шығарылды, ал 2008 жылдың 28 қарашасында алғашқы ұшуды жасады. Ол 2014 жылғы 30 желтоқсанда CAAC типтік сертификатын алды және оны 2016 жылғы 28 маусымда Chengdu Airlines ұсынды. Қытайда лицензия бойынша шығарылатын McDonnell Douglas MD 80/MD 90 ұшағына ұқсайды, ол 25° swept, Antonov жобалаған суперкритикалық қанаты және артқы жағында General Electric CF34 қос қозғалтқыштары бар. Bombardier Aerospace компаниясы екі Pratt & Whitney PW1000G турбожетектерімен жабдықталған 108 - 160 орындық CSeries ұшақтарын әзірледі. 2016 жылдың шілдесінде Swiss Global Air Lines компаниясының ұшағы CS100, ал airBaltic компаниясының ұшағы CS300 желтоқсан айында пайдалануға берілді. 2016 жылдың сәуірінде Boeing компаниясы C Series демпингтік өтініші бойынша, Airbus компаниясы 2017 жылдың қазан айында бағдарламаның 50,01% көпшілік үлесін сатып алды және оны 2018 жылдың шілдесінде A220 100/300 деп атады. 2017 жылы Embraer ірі, жақында тар денелі өңірлік ұшақтарды "кроссовер" ұшақтары деп атай бастады, Embraer E Jet E2 және CSeries үшін. Бұл A320neo-ға бәсекелес болса, кіші MRJ және SSJ100 ұзындығы ұзартылуы мүмкін. Олар көбінесе Лондон қаласындағы әуежай сияқты қалалық әуежайларға кіре алатын ең үлкен әуежайлар болып табылады, олар жаңа нарықтарды ашу үшін ұзын қашықтығы мен отынның төменгі мөлшерін пайдаланады, сонымен қатар жергілікті қоғамдастыққа жақсы қабылдау үшін шуды азайтады. 2019 жылы ауқымы туралы ережелерді қайта қарастырғаннан кейін, United Airlines өзінің өңірлік филиалдары үшін елу CRJ тапсырыс беруге шешім қабылдады. Ұшақ қолданыстағы CRJ700 ұшақтарынан алынатын және 3 сыныпта 50 орындықпен қайта құрылатын болады. Bombardier ұшақты CRJ550 моделі ретінде қайта сертификаттамақ, ауқымы туралы ережелерге сәйкес келуі үшін төменгі MTOW-мен, және АҚШ-тың өңірлік әуе компанияларында 700 орындықты алмастыру үшін осы жаңа конфигурацияны сатады деп үміттенеді. 2019 жылдың тамызына дейін бүкіл әлемде 1,100 50 орындық ұшақ жұмыс істеді, оның ішінде 700 АҚШ-та, олардың көпшілігі 20 жылдан астам. SkyWest компаниясы Bombardier CRJ200 және ERJ ұшақтарының 150-ін ауыстыруды жоспарлап отыр. Олардың көбі 30 000 циклді өткізген болса, олардың өмір сүру мерзімі 60 000 циклге дейін ұзартылып, 10-15 жыл қызмет етуі мүмкін. SkyWest Bombardier, Embraer және Mitsubishi Aircraft компанияларынан жаңа ұшақ жасауды сұрады, бірақ нарық ауқымы туралы ережемен реттеледі. Mitsubishi SpaceJet (бұрынғы MRJ) 7090 жолаушыны қамтитын және Mitsubishi Aircraft Corporation компаниясы өндірген, алғашқы ұшуын 2015 жылдың 11 қарашасында жасады. Бірнеше кешіктірулерден кейін, бағдарлама 2023 жылдың ақпан айында тоқтатылды. Bombardier Aviation CSeries және Dash 8 бағдарламаларын сатып алғаннан кейін, ол CRJ бағдарламасы�...
Шығындар
Кіші ұшақ үлкен ұшаққа қарағанда бір орындыққа қымбат, бірақ бұл әуе компаниясына байланысты: 2005 жылы Bombardier өңірлік ұшақ шығынын 9-10 АҚШ центімен бағалады. Боинг 737 ұшағын ұшып, Southwest Airlines-те бір орындыққа 8 центтен аз, ал Continental Airlines-те 15 центтен арзан.
Жолдар
Негізінен орташа ұзындықтағы сатылар үшін жасалған, бірақ қазіргі уақытта дәстүрлі ұлы реактивті ұшақтармен қатар негізгі магистральдық бағыттарды толықтыратын өңірлік ұшақтар болуы мүмкін. RJ әуе компанияларына бұрын болмаған реактивті жабдықтармен жаңа "ұзын, жұқа" бағыттарды ашуға мүмкіндік береді, мысалы Атлантадан Монтеррейге дейін, Нуево Леон. RJs сонымен қатар он жыл бұрын толық көлемді ұшақ қызметі кеткен қалаларға, мысалы, Джорджия штатының Макон және Техастың Браунсвилл қалаларына ұшақ қызметінің қайта оралуын білдірді. Аймақтық ұшақтар нүктеден нүктеге қызмет көрсетуді қамтамасыз етіп, хаб пен спик жүйесін айналып өту идеясы талқыланады. 2003 жылдың қаңтарында АҚШ-тағы барлық өңірлік ұшақтардың 90%-ы осы рейстің бір шетінде хаб немесе ірі әуежайға ие болды, ал бұл сан 1995 жылдан бастап біртіндеп өсіп келеді. Алайда 2004 жылы Халықаралық әуе көлігі орталығының баяндамасында аймақтық ұшақтар енді тек қана хаб-қоректендіру операцияларында қолданылмайтыны айтылған. Олар нарықтағы олқылықты толтырды, себебі олар турбовинтілерге қарағанда ұзын, бірақ тар ұшақтардан қысқа бағыттарда ұшты.
Модельдер
Үлгілік орындықтар / орындықтар қатары кіріспе. Прод. Аяқталған StateSud Aviation Caravelle 80140 5 1959 1972 282 Yakovlev Yak 40 32 4 1968 1981 1011 Fokker F28 Fellowship 5570 5 1969 1987 241 VFW Fokker 614 4044 4 1975 1977 19 Yakovlev Yak 42 120 6 1977 2003 187 BAe 146/Avro RJ 70112 5 1983 2001 387 Fokker 100 97122 5 1988 1997 283 Bombardier CRJ100/200 50 4 1992 2006 1021 Fokker 70 7285 5 1994 1997 48 Embraer ERJ отбасы 3750 3 1997 2020 1213 Fairchild Dornier 328JET 3033 3 1999 2004 110 Bombardier CRJ700/900/1000 66104 4 2001 2020 924 Embraer E Jet отбасы 66124 4 2004 жылы өндірілген. 1661 Антонов Ан 148 6899 5 2009 2015 44 Сухой Суперджет 100 87108 5 2011 2022 жылы тоқтатылған жоспарланған қайта іске қосу 232 Комак ARJ21 78105 5 2016 жылы өндірісте. 111 Embraer E Jet E2 отбасы 80146 4 2018 өндірісте. 74 Mitsubishi SpaceJet отбасы (MRJ) 6992 4 ешқашан N/A (Қолданылмайды) 7
Әуе кемесінің бағасы
+ 2016 жылдың мамыр айындағы нарықтық бағалар Ұшақ тізімі ($м) Мкк Құны ($м) Арзандатылған Орындықтар Мкк/Орындық Е 19552.734.834%106 Е 19049.833.134%94 Е 17545.029.435%78 CRJ100049.025.543%97 SSJ100 9535.025.328%87 CRJ90046.025.046%76