Кіріспе
Spanish National Liberation Front (lang es), FELN деген аббревиатурамен жақсы танымал, 1963 және 1970 жылдар аралығында Белгия мен Францияда жұмыс істеген испандық республикалық антифашистік оппозициялық топ болды. Оның негізін қалаушы Хулио Альварес дель Вайо болды.
Тарих
FELN 1964 жылы ақпанда Испания Коммунистік партиясы (PCE) Сантьяго Кариллоның басшылығымен қарулы күрестен бас тартқаннан кейін құрылды, бұл испан макилерінің белсенділігінің төмендеуіне әкелді. Жаңа топтың басшысы Хулио Альварес дель Вайо және басқа коммунистер болды, олар ПСЕ саясатының өзгеруіне көңілі қалды және Франконың билігіне қарсы қарулы күресті жалғастыруды қалады. Оның негізгі екі тұсы бар еді: Испанияның ішінде күресті жалғастыру. Франко режимін құлату үшін барлық қажетті іс-қимылдарды жүзеге асыру. FELN-тің бағыты республикашыл және франкистікке қарсы болумен қатар, Америкаға қарсы болды, ол Испаниядағы АҚШ әскери базаларын жабуды талап еткен алғашқы топтардың бірі болды. Алварес дель Вайоның Испаниядағы макилердің қарулы күресін жалғастыратын республикалық қозғалысқа ие болу ниеті испан полициясының тиімділігі мен аяусыздығымен бұзылды, оған Қарулы полиция (Полиция Армада), Азаматтық гвардия (Гвардия Гражданская) және Саяси полиция бөлімшесі (Бригада Политико Социал) кірді. Сондықтан Испанияның Ұлттық азаттық майданы шағын болды және оның қызметі бүкіл тарихында маргиналды болды. Альварес дель Вайоны көбінесе елден қуылған испандық республикашыл және коммунистік топтарда жер бетіндегі шындыққа негізделмеген оптимизмді ұстанатыны үшін жұмсақ мазақтап немесе жоққа шығарды. "Le Monde" газетіне берген сұхбатында Альварес дель Вайо FELN-дің кең базасы бар екенін және оның ішінде социалистік диссиденттер бар екенін және ол генерал Франконың диктатурасына қарсы күресуге бел буған кең саяси спектрдегі антифашистік испандарға ашық екенін мәлімдеді. Ол сондай-ақ өзінің FELN президенті емес екенін мәлімдеді. Бірақ Альварес дель Вайоның мақтанышпен айтқан кейбір мәлімдемелері, мысалы, оның FELN "Испанияның Үшінші республика қозғалысының қарулы қанаты" (III República) - ол кезде негізінен жойылған испандық республика ұйымы, бұрын Алжирде орналасқан, басқа испандықтар сүргінділер. FELN алдымен FELN (FELN: Spanish Frente de Liberación Nacional органы), содан кейін ¡Frente! Екі басылым да қарапайым түрде басылды. 1968 жылы мамыр айында Францияда өткен студенттік демонстрациялардың табысы FELN-де жаңа көзқарасқа ықпал етті, бұл Испанияның Коммунистік партиясымен (марксистік-лениндік) және Альберто Фернандес бастаған Vanguardia Socialista тобымен бірге жаңа радикалды топтың құрылуына әкелді. Бұл көзқарас Революциялық және патриоттық антифашистік майданның (FRAP) құрылуына әкелді. Жоғары деңгейдегі топ, FRAP франкоға қарсы күресті 1970 жылдары жалғастыра береді және Альварес дель Вайо жаңа радикалды ұйымның Тұрақты комитетінің басшысы болады.
To keep the fight going on within Spain. To carry out every necessary action in order to overthrow the Francoist Regime. FELN's line, beside being pro Republican and anti Francoist, was very Anti American, being one of the first groups demanding the closure of US military bases in Spain. Álvarez del Vayo's ambition of having a Republican movement continuing the armed struggle of the Maquis within Spain was thwarted, however, by the effectiveness and ruthlessness of the Spanish police network, which included the Armed Police (Policía Armada), the Civil Guard (Guardia Civil) and the Political Police Division (Brigada Político Social). Therefore, the Spanish National Liberation Front remained small and its activity largely marginal throughout its history. Álvarez del Vayo was often gently mocked or dismissed in certain exiled Spanish Republican and Communist circles for harboring an optimism that was not founded on the realities on the ground. In an interview given to Le Monde, Álvarez del Vayo claimed that the FELN had a wide base that included Socialist dissidents and that it was open to antifascist Spaniards from a wide political spectrum determined to fight against General Franco's dictatorship. He also claimed that he was not the president of the FELN. But some of Álvarez del Vayo's boastful declarations, such as his claim that the FELN was the "armed wing of the Spanish Third Republic Movement" (III República) —a then largely defunct Spanish republican organization formerly based in Algiers—, were disputed by other Spanish exiles. FELN published first FELN (FELN : órgano del Frente Español de Liberación Nacional), followed by ¡Frente! ; both publications were crudely printed. The success of the student demonstrations of May 1968 in France inspired a new vision in the FELN that brought about the creation of a new radical group together with the Communist Party of Spain (Marxist–Leninist) and Vanguardia Socialista, an obscure group led by Alberto Fernández. This vision led to the foundation of the Revolutionary and Patriotic Antifascist Front (FRAP). A more high profile group, FRAP would continue the anti Francoist struggle into the 1970s and Álvarez del Vayo would become the leader of the Permanent Committee of the new radical organization.
Черногорияның жағдайы
Іс-әрекетінің аздығына байланысты Испанияның Ұлттық азаттық майданы өзінің өмір сүрген кезіндегі салыстырмалы түрде белгісіз болды. Бірақ 1964 жылы FELN қатысқан Черногория ісі испан баспасөзінің басты тақырыптарына айналды. Дегенмен, Испаниядағы баспасөз мәлімдемелері мен газет мақалаларында ұйымның аты жұртшылықтан жасырылды. Испанияның ең жоғары деңгейдегі Ұлттық азаттық фронтының белсендісі Андрес Руис Маркес болды, оны Короннел Монтенегро деп атады, FELN командасының мүшесі және Франко армиясының бұрынғы лейтенанты, шаңғы спортында үздік болды. 1964 жылдың 10 мамырынан бастап ол Мадрид қаласының орталығында әртүрлі жерлерде шағын бомбалар (әрине үлкен салюттер) орнатты. Жарылыстардың кейбіреулері Франконың мемлекетінің мекемелері, сондай-ақ Америка елшілігі мен Хилтон қонақ үйінің жанында болды. Ақыры Руис Маркесті 23 маусымда Испания полициясы қала орталығындағы Calle de Serrano көшесінде үш отын алып жүргенде ұстады. 7 шілдеде Руис Маркесті Consejo de Guerra "Caso Montenegro" деп аталатын іс бойынша өлім жазасына кесілді. Сот өз уақытында көпшіліктің назарын аударды, өйткені Корнель Монтенегроға тағылған қылмыстардың тізімі шамадан тыс көтерілді, оның ішінде 1963 жылдың қыркүйегінде Мадридте жарылған жарылғыш құрылғыларды отырғызуда айыпталды. Кейіннен Руис Маркестің жазасы өмір бойына түрмеде қалуға ауыстырылды. Бұл іс-әрекет Испанияның елден қуылған республикашылдарының пікірінше диктаторды жомарт етіп көрсету үшін жасалды. Руис Маркес Франконың өлімінен екі жыл өткен соң 1977 жылға дейін түрмеде қалады, ол осындай ұзақ мерзімге бас бостандығынан айырылған тұңғыш испан болды.