Кіріспе
Википедияның хинди тіліндегі нұсқасы. Ол 2003 жылдың шілдесінде іске қосылды. 2010 жылғы мәлімет бойынша, оның мақалалары бар және тереңдігі бойынша 10-орында тұр. 2023 жылдың желтоқсанында 91 миллион бетті қарау болды. Бұл 2004 жылы қаңтарда басталған урду Википедиясы ілеспелі түрінде жазылған алғашқы Википедия. 2011 жылдың 30 тамызында Үнді Википедиясы 100 000 мақаладан асып түскен Оңтүстік Азиядағы алғашқы Википедия болды. Деванагари жазуын қолданатын хинди тіліне күрделі транслитерациялық құралдар қажет. Осылайша, Фонетикалық Рим әліпбиін түрлендіргіш те хинди Википедиясында бар, сондықтан римдік пернетақтаны хинди тілінде арнайы хинди жазу бағдарламалық жасақтамасын қолданбай-ақ қолдануға болады. Үнді Википедиясы ағылшын тіліндегі нұсқасынан кейін Үндістанда ең танымал Википедия болып табылады. Алайда, Үндістаннан Википедияға кіргендердің 85%-дан астамы ағылшынша Википедияға кіреді. 2016 жылдың қаңтар айынан 2021 жылдың қаңтарына дейін хинди Википедиясының үлесі 2% -дан 8% -ға дейін өсті. Орташа алғанда, 2022 жылдың желтоқсанына дейін Үнді Википедиясына ай сайын 50-70 миллион рет қаралады, көбінесе Үндістаннан. 2020 жылы ағылшын тілінде белсенді қолданушылар саны 15,2 мыңнан 2021 жылы 12,2 мыңға дейін төмендеді. 2022 жылы осы жылы кем дегенде бір рет редакциялаған пайдаланушылар санының төмендеуі жалғасты, бірақ төмендеу қарқыны әлдеқайда төмен болды. 2022 жылдың соңғы төрт айында хинди тіліндегі белсенді пайдаланушылар саны қайтадан өсе бастады және 2023 жылы белсенді пайдаланушылар саны айтарлықтай өсе бастады, бұл 2020 жылғы деңгейге жақындады.
The Hindi Wikipedia is Modern Standard Hindi edition of Wikipedia. It was launched in July 2003. As of , it has articles, and ranks 10th in terms of depth among Wikipedias. In December 2023, there were 91 million page views. It is the first Wikipedia to be written in a variety of Hindustani, followed by the Urdu Wikipedia, launched in January 2004. On 30 August 2011, the Hindi Wikipedia became the first South Asian language Wikipedia to surpass 100,000 articles. Hindi, using the Devanagari script, requires complex transliteration aids to be typed on devices. Thus, a Phonetic Roman Alphabet converter is also available on the Hindi Wikipedia, so the Roman keyboard can be used to contribute in Hindi, without having to use any special Hindi typing software. Hindi Wikipedia is the second most popular Wikipedia in India after the English version. However, more than 85% of Wikipedia pageviews from India are to the English Wikipedia. Between January 2016 and January 2021 the share of Hindi Wikipedia increased from 2% to 8%. On average, the Hindi Wikipedia receives 50 to 70 million monthly pageviews as of December 2022, mostly from India. Hindi fell from 15.2 thousand active users in 2020 to 12.2 thousand in 2021. In 2022 the decrease in the number of users with at least one edit in this year continued, although the pace of the decrease was much lower. In the last four months of 2022 the number of active users in Hindi began to grow again and in 2023 the number of active users began to record noticeable growth, nearing the 2020 levels.
Ерекшеліктері
2011 жылғы Үндістан халық санағының деректері бойынша, хинди тілінде 440-620 миллион адам сөйлейді (күлемі қандай анықтамаға байланысты), бірақ хинди Википедиясында мақалалар санының сөйлеушілер санына шамасы өте аз. Мұның себептері кедейлік, білімнің жоқтығы және интернетке қолжетімділіктің жоқтығы. 2018 жылы Уикимедия қоры жариялаған зерттеуге сүйенсек, Мадхья-Прадештегі интернет пайдаланушылардың тек 32% ғана Уикипедия туралы естіген. Интернетті пайдаланатын көптеген хинди тілінде сөйлейтіндер ағылшынша Уикипедияны қолданады. Үнді тілінің кең таралғандығын ескере отырып, үнді жобасына қатысқан адамдар еліміздің әртүрлі аймақтарында тұрады. Индустар арасында ана тілі хинди емес, ағылшын тілімен қатар хинди тілі де бар. Хинди тілінде байқалатын ерекше үрдіс - бірнеше жыл бойы, бірнеше арнаулы үлескерлерден басқа, Хинди Википедиясында редакторлардың құрамы жиі өзгереді. Дегенмен, хинди тілінің белсенді қолданушылары басқа үнді тілдеріне қарағанда көп. Үнді википедистерін біріктіру үшін Викимедиа қорының көмегімен ВикиСаммелан конференциясын ұйымдастырды. 2017 жылғы зерттеуге сәйкес, хинди Википедиясын оқығандар бенгал тіліне ұқсас, хинди тіліндегі мазмұнды ішкі оқытудың бір бөлігі ретінде көбірек оқуға ынталандырылады.
Мемлекеттік қолдауды жүзеге асыруға тырысу
2019 жылдың қыркүйек айында Үндістанның Ғылым және технология министрлігі ғылым туралы мақалаларды ағылшын тілінен хинди және басқа да үнді тілдеріне аудару жоспарын жариялады. Алайда бұл жоспар жүзеге аспады.
Google аудармашы құралын пайдалану
Индуистік Википедия 2003 жылдың 11 шілдесінде ашылды. 2008 жылдың шілдесінде Google ағылшын тіліндегі мақалаларды хиндиге аудару үшін хинди википедиалықтарымен жұмыс істеп жатқанын және 2008 жылдан бері Google Translate және қолмен тексерудің комбинациясын қолдана отырып, 600,000 сөзді хиндиге аударғанын мәлімдеді. Бұл үйлестірілген аударма сайттың өсуіне ықпал етті.
Үрду Википедиясынан айырмашылықтары
Хинди және урду тілдері хиндустани тілінің стандартталған тіркелімдері болып саналады. Хинди және урду тілдеріндегі Википедиялар арасындағы айырмашылықтар көбінесе олардың жазу жүйелерінде және әртүрлі тілдердің әдеби тілінде. Хинди тілі Нагари жазуының стандартталған деванагари әліпбиінде жазылады және санскрит тілінен ресми сөздіктер, негізінен тацма түрінде алынады. Урду тілі перс-араб әліпбиінің Насталик стилімен жазылады және ресми сөздіктер араб, парсы және түрік тілдерінен аздап алынады.