Кіріспе
Уикипедияның ағылшын тіліндегі басылымы – онлайн энциклопедияның ағылшын тіліндегі алғашқы басылымы. Оны Джимми Уэльс пен Ларри Сангер 2001 жылдың 15 қаңтарында Википедияның алғашқы басылымы ретінде құрған. Ағылшынша Уикипедияны басқа тілдердегі басылымдармен қатар америкалық коммерциялық емес ұйым – Уикимедия қоры ұйымдастырады. Оның мазмұны мақалалар ішіндегі тұтастықты сақтау мақсатында ағылшын тілінің әртүрлі нұсқаларында, басқа басылымдардан тәуелсіз жазылады. Оның ішкі газеті – The Signpost. Ағылшынша Уикипедия – Уикипедияның ең көп оқылатын нұсқасы, ол Уикипедияның жиынтық трафигінің 48% құрайды, ал қалған пайызы басқа тілдерге бөлінеді. Ағылшынша Уикипедияда барлық Уикипедиялардағы мақалалардың үлесі бар, жағдайына қарай.
The English Wikipedia is the primary English language edition of Wikipedia, an online encyclopedia. It was created by Jimmy Wales and Larry Sanger on 15 January 2001, as Wikipedia's first edition. English Wikipedia is hosted alongside other language editions by the Wikimedia Foundation, an American nonprofit organization. Its content is written independently of other editions in various varieties of English, aiming to stay consistent within articles. Its internal newspaper is The Signpost. English Wikipedia is the most read version of Wikipedia, accounting for 48% of Wikipedia's cumulative traffic, with the remaining percentage split among the other languages. The English Wikipedia has the most articles of any edition, at as of It contains of articles in all Wikipedias,
English Wikipedia, often as a stand in for Wikipedia overall, has been praised for its enablement of the democratization of knowledge, extent of coverage, unique structure, culture, and reduced degree of commercial bias. It has been criticized for exhibiting systemic bias, particularly gender bias against women and ideological bias. While its reliability was frequently criticized in the 2000s, it has improved over time, receiving greater praise in the late 2010s and early 2020s, having become an important fact checking site. English Wikipedia has been characterized as having less cultural bias than other language editions due to its broader editor base. the neutral point of view policy, navigation templates, the sorting of short "stub" articles into sub categories, dispute resolution mechanisms such as mediation and arbitration, and weekly collaborations. It surpassed six million articles on 23 January 2020. In November 2022, the total volume of the compressed texts of its articles amounted to 20 gigabytes. The edition's one billionth edit was made on 13 January 2021 by Ser Amantio di Nicolao (Steven Pruitt) who as of that date is the user with the highest number of edits on the English Wikipedia, at over four million. The English Wikipedia currently has registered accounts of which are administrators.
Ағылшынша Уикипедия, көбінесе жалпы Уикипедияның орнын басады, білімді демократияландыруға мүмкіндік бергені, қамту көлемі, бірегей құрылымы, мәдениеті және коммерциялық бейімділіктің төмендеуі үшін мақталды. Ол жүйелі бейімділік, әсіресе әйелдерге қатысты гендерлік бейімділік және идеологиялық бейімділік танытқаны үшін сынға алынды. Оның сенімділігі 2000-шы жылдары жиі сынға алынса да, уақыт өте келе жақсарды, 2010 жылдардың соңы мен 2020 жылдардың басында үлкен мақтау алды, маңызды фактілерді тексеру сайтына айналды. Ағылшынша Уикипедияның редакторлар базасының кең болуына байланысты басқа тілдердегі басылымдарға қарағанда мәдени бейімділігі аз. Оған бейтарап көзқарас саясаты, навигациялық үлгілер, қысқа «стаб» мақалаларын кіші санаттарға бөлу, дауларды шешу тетіктері, мысалы, медиация және төрелік, апта сайынғы ынтымақтастық сияқты факторлар да ықпал етеді. 2020 жылдың 23 қаңтарында ол алты миллион мақаладан асты. 2022 жылдың қараша айында оның мақалаларының қысылған мәтіндерінің жалпы көлемі 20 гигабайтты құрады. Басылымның бір миллиардтық өңдеуі 2021 жылдың 13 қаңтарында Сер Амантио ди Николао (Стивен Пруит) жасады, ол сол күнгі деректер бойынша ағылшынша Уикипедияда төрт миллионнан астам өңдеу жасаған пайдаланушы болып табылады. Ағылшынша Уикипедияда әкімшілері бар тіркелген есептік жазбалар бар.
The English Wikipedia is the primary English language edition of Wikipedia, an online encyclopedia. It was created by Jimmy Wales and Larry Sanger on 15 January 2001, as Wikipedia's first edition. English Wikipedia is hosted alongside other language editions by the Wikimedia Foundation, an American nonprofit organization. Its content is written independently of other editions in various varieties of English, aiming to stay consistent within articles. Its internal newspaper is The Signpost. English Wikipedia is the most read version of Wikipedia, accounting for 48% of Wikipedia's cumulative traffic, with the remaining percentage split among the other languages. The English Wikipedia has the most articles of any edition, at as of It contains of articles in all Wikipedias,
English Wikipedia, often as a stand in for Wikipedia overall, has been praised for its enablement of the democratization of knowledge, extent of coverage, unique structure, culture, and reduced degree of commercial bias. It has been criticized for exhibiting systemic bias, particularly gender bias against women and ideological bias. While its reliability was frequently criticized in the 2000s, it has improved over time, receiving greater praise in the late 2010s and early 2020s, having become an important fact checking site. English Wikipedia has been characterized as having less cultural bias than other language editions due to its broader editor base. the neutral point of view policy, navigation templates, the sorting of short "stub" articles into sub categories, dispute resolution mechanisms such as mediation and arbitration, and weekly collaborations. It surpassed six million articles on 23 January 2020. In November 2022, the total volume of the compressed texts of its articles amounted to 20 gigabytes. The edition's one billionth edit was made on 13 January 2021 by Ser Amantio di Nicolao (Steven Pruitt) who as of that date is the user with the highest number of edits on the English Wikipedia, at over four million. The English Wikipedia currently has registered accounts of which are administrators.
Уикипедияшылар
Ағылшынша Уикипедия 2007 жылдың 1 сәуірінде 4 миллион тіркелген пайдаланушы тіркелгісіне жетті, бұл 2006 жылдың ақпанында миллиондық Уикипедиялық тіркелгеннен кейін бір жылдан астам уақыт өткен соң болды. 1,100,000-нан астам редакторлар Уикипедияны 10 реттен астам өңдеген. 30,000-нан астам редакторлар айына 5-тен астам түзету жасайды, ал 3,000-нан астам редакторлар айына 100-ден астам түзету жасайды. 2014 жылдың 1 наурызында "The Economist" журналы "Википедияның болашағы" атты мақаласында "Викимедиа" қоры жариялаған деректерге қатысты үрдіс талдауын келтіріп, "ағылшын тіліндегі нұсқадағы редакторлар саны жеті жылда үштен бір бөлігіне азайды" деді. "The Economist" журналы ағылшынша Уикипедиядағы белсенді редакторлардың шығып кету деңгейінің басқа тілдердегі (ағылшынша емес) Уикипедия статистикасымен салыстырғанда айтарлықтай екенін көрсетті. "The Economist" хабарлағандай, айына орташа бес немесе одан да көп түзету жасайтын үлескерлердің саны 2008 жылдан бері басқа тілдердегі Уикипедияда шамамен 42,000 редактор деңгейінде тұрақты болып келеді, маусымдық ауытқулар шамамен 2,000 редакторға дейін жетеді. Ағылшынша Уикипедиядағы белсенді редакторлардың саны, керісінше, 2007 жылы шамамен 50,000-ға жетіп, 2014 жылдың басына қарай 30,000-ға дейін төмендеді. "The Economist" журналында жарияланған үрдіс талдауы басқа тілдердегі (ағылшынша емес) Уикипедияның белсенді редакторларын жаңарту және сақтаудағы табысын көрсетеді, олардың саны шамамен 42,000 деңгейінде тұрақты болып қалады. Ол 2003 жылдың 4 желтоқсанында Джимми Уэльс бұрынғы сайт иесі ретіндегі шешім қабылдау өкілеттігін кеңейту арқылы құрылды. Құрылған кезде комитет 12 төрешіден тұратын, әрқайсысы төрт мүшеден тұратын үш топқа бөлінді. 2022 жылы ағылшынша Уикипедияда американдықтар белсенді редакторлардың шамамен 40% құрады, британдықтар мен үнді редакторлары әрқайсысының шамамен 10% құрады, ал канадалықтар мен австралиялықтар шамамен 5% құрады.
Ағылшынша сорттары
Ағылшын тіліндегі Уикипедиядағы даудың бірі – ағылшын тілінің қай ұлттық нұсқасына басымдық беру керек деген мәселеге байланысты, мұнда екі нұсқа қарастырылады: американдық ағылшын және британдық ағылшын. Ұсыныстар ағылшын тілінің бір стандартында тоқтаудан бастап, ағылшынша Уикипедия жобасын бөліп шығаруға дейін барады. Стильдік ережеде былай делінген: «Ағылшынша Уикипедия тілдің ең басты ұлттық нұсқаларының ешқайсысына артықшылық бермейді» және «Ағылшын тілінде сөйлейтін нақты бір елмен тығыз байланысы бар тақырыптағы мақала сол елге тән ағылшын тілінің нұсқасын қолдануға тиіс».
Даулы баптар
2013 жылы Оксфорд университетінің зерттеуі ағылшын тіліндегі Уикипедиядағы ең көп дау тудырған мақалалар көбінесе жалпылама мәселелерге қатысты екенін, ал басқа тілдердегі Уикипедиялардағы ең көп дау тудырған мақалалар аймақтық мәселелерге қатысты екенін көрсетті. Бұл ағылшын тілінің жаһандық лингва франка ретіндегі мәртебесіне байланысты, яғни ағылшын тіліндегі Уикипедияны өңдейтін кейбір адамдар үшін ағылшын тілі екінші тіл болып табылады. Зерттеуде ағылшын тіліндегі Уикипедиядағы ең көп дау тудырған жазбалар: Джордж У. Буш, анархизм, Мұхаммед, WWE қызметкерлерінің тізімі, жаһандық жылу, сүндеттеу, АҚШ, Иса (Исус), нәсіл және интеллект, және христиандық.
Жоғары мектептерге қарсы қауіп-қатерлер
Баспасөзде Википедиядағы жоғары мектептерге қатысты зорлық-зомбылық туралы угрозалар жайлы хабарлар пайда болды. 2008 жылы Глен А. Уилсон жоғары мектебі мұндай угрозаның нысанасы болды.
Викижобалар мен бағалау
"Викижоба" – Уикипедияны жақсарту үшін команда ретінде бірігіп жұмыс істегісі келетін үлескерлер тобы. Бұл топтар нақты бір тақырыпқа (мысалы, әйелдер тарихы), нақты бір географиялық аймаққа немесе нақты бір міндетке (мысалы, жаңа құрылған беттерді тексеру) баса назар аударуы мүмкін. 2022 жылдың тамызында ағылшын тіліндегі Уикипедияда 2000-нан астам "Викижоба" болды, олардың белсенділігі әртүрлі деңгейде болды. 2007 жылы баспа нұсқасын дайындау мақсатында ағылшын тіліндегі Уикипедия мақалалардың сапасын бағалау шкаласын енгізді. Мақалалар "Викижобалар" арқылы бағаланады. Сапа санаттарының диапазоны "Stub" (өте қысқа беттер) санатынан басталады, одан кейін "Start", "C" және "B" (сапаның арту ретімен) келеді. Мақала "жақсы мақала", "A" немесе ең жоғары санатқа – "таңдалған мақала" деңгейіне қол жеткізуі үшін қоғамдық сараптамадан өтуі қажет. 2022 жылдың сәуір айына дейін бағаланған шамамен 6,5 миллион мақала мен тізімнің 6000-нан астамы (0,09%) – "таңдалған мақалалар", ал 4000-тан азы (0,06%) – "таңдалған тізімдер". Редакторлар таңдаған бір "таңдалған мақала" күн сайын Уикипедияның бас бетінде жарияланады. Уикипедияның 1.0 нұсқасының редакциялық тобы ағылшын тіліндегі Уикипедиядағы сапасы мен маңыздылығы бойынша бағаланған барлық мақалалардың деректерін көрсететін кесте (төменде көрсетілген) жасады. Егер мақала немесе тізім екі немесе одан көп "Викижобадан" әртүрлі баға алса, кестеде, секторлық диаграммада және гистограммада ең жоғары баға қолданылады. Бағдарламалық жасақтама деректерді автоматты түрде жаңартады. Зерттеуші Джакомо Подери мақалалардың көбінесе бірнеше редактордың қарқынды еңбегінің нәтижесінде "таңдалған" мәртебесіне жететінін анықтады. 2010 жылғы зерттеу "таңдалған мақалалардың" сапасы біркелкі емес екенін көрсетті және мақалалардың сапасын бағалаудағы қоғамдық процестің тиімсіздігіне тоқтады.
Ішкі жаңалықтар басылымдары
Қоғамдық өндірістегі жаңалықтар басылымдарына The Signpost кіреді. The Signpost (бұрынғы атауы The Wikipedia Signpost) – ағылшын тіліндегі Уикипедия газеті. Оны Уикипедия қауымдастығы басқарады және апта сайын онлайн жариялайды. Әр санында Уикипедия қауымдастығына қатысты жаңалықтар мен мақалалар болады. Басылым 2005 жылдың қаңтарында Уикипедия әкімшісі және кейіннен Wikimedia Foundation Қамқоршылар кеңесінің төрағасы Майкл Сноумен құрылды. Алғашқыда «The Wikipedia Signpost» деп аталған, кейінрек «The Signpost» деп қысқартылды. Газет Уикипедиядағы оқиғалар туралы, соның ішінде Төрелік комитетінің шешімдері, Wikimedia Foundation мәселелері және басқа да Уикипедиямен байланысты жобалар туралы хабарлайды. Сноу 2008 жылдың ақпанында Wikimedia Foundation Қамқоршылар кеңесіне тағайындалғанға дейін The Signpost-қа жазушы ретінде үлесін қоса берді. 2015 жылы The Signpost-тың Еуропадағы панорамалық авторлық құқық шектеулеріне қатысты өзгерістер туралы жүргізген зерттеу журналистикасы неміс, итальян, поляк және орыс тілдеріндегі басылымдарда жарияланды. Уикипедия пайдаланушылары Гамалиел мен Go Phightins! 2015 жылдың қаңтарында The Signpost-тың бас редакторлары болды; бұрынғы бас редактор The ed17 өзінің қызмет мерзімінде басылымның ауқымы кеңейіп, Wikimedia қозғалысы мен ағылшын тіліндегі Уикипедияның өзі туралы көбірек ақпарат жарияланғанын атап өтті. Газеттің он жылдығына орай оқырмандарына жолдаған хатында бас редакторлар өз баяндамаларында Wikimedia Foundation-нан тәуелсіздікті сақтаудың маңыздылығын баса көрсетті. The Signpost Sociological Forum, Interface әлеуметтік қозғалыстар журналы және New Review of Academic Librarianship сияқты басылымдарда академиялық талдау нысаны болды; сондай-ақ Лос-Аламос Ұлттық зертханасы мен Дартмут колледжінің зерттеушілері Уикипедия туралы деректер алу үшін оған жүгінді. The New York Times, The Register, Nonprofit Quarterly және Heise Online сияқты кейбір бұқаралық ақпарат құралдары оны «жағымды» қабылдады. Джон Броутонның 2008 жылғы «Wikipedia: The Missing Manual» кітабы The Signpost-ты «амбициялы жаңа Уикипедия редакторлары үшін міндетті оқу материалы» деп атады. Басқа қоғамдық жаңалықтар басылымдарына «WikiWorld» веб-комиксі, Wikipedia Weekly подкасты және WikiProject әскери тарихынан шыққан «The Bugle» және The Guild of Copy Editors-тың ай сайынғы бюллетені кіреді. Сондай-ақ Wikimedia Foundation-нан және Wikimedia блогы, «This Month in Education» сияқты көп тілді басылымдар да бар.