Birger Jarls torn

Кіріспе

1530 ж. ш.) Birger Jarls torn (швед тілінде Birger Jarl's Tower) - Стокгольмнің ескі қаласындағы Гамла-Стан аралындағы Риддархолменнің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан қорғаныс мұнарасы. Ғимараттың есімі дәстүрлі түрде Стокгольмнің негізін қалаушы деп саналатын Биргер Ярлдың атымен аталған, бірақ ол бірнеше жүз жыл өткен соң салынған және аты негізінен 17 ғасырдағы аңыздың туындысы. Стокгольм сөзбе-сөз "Лог аралы" деп аударылады, және миф бойынша қала Меллар көлінен жағаға қарай ағып бара жатқан бүркеніштің орнында құрылған.

Тарих

Қаладағы ең көне ғимарат ретінде жиі аталатын мұнараны 1530 жылы Швеция королі Густав I қала қамалдарын нығайту және жаңғырту мақсатында салған. Ол 1525 жылы өрттен жойылған ағаштан жасалған редуттарды алмастырды және Врангель сарайының оңтүстік мұнарасымен бірге 16-шы ғасырдағы қорғаныс жүйесінің қалған жалғыз құрылымы болып табылады. Бастапқыда екі мұнараны бір-бірімен байланыстыратын қабырға болған. Оның құрылысы үшін 1527 жылы қиратылған Сент-Клар монастырінен (бүгінгі Сергельс торгтың жанында Санкта-Клара клостері) және қаланы қоршап тұрған жоталардағы шіркеулерден кірпіштер алынды. Бастапқыда ғимарат екі қабатты, төбесінде қақпақ бар еді. Су жағасына қарай қуыс қабырғасының негізі өте қалың, негізі 2,5 метр, жоғарғы жағы 0,75 сантиметрге жуық, ал екінші жағы әлдеқайда жұқа, ал тесіктері әлдеқайда үлкен. 1589-1590 жылдары бастапқы кренелляция үшінші қабатқа қайта салынған, оның үстінде конус тәрізді шатыр салынған, ал қасбетіне қазіргі ақ жапсырма қосылған. 1620 жылдары король Густав Адольф Риддархолмендегі жер учаскелерін швед дворяндарының көрнекті мүшелеріне сыйлай бастады, ал арал біртіндеп сарайға айналды. 17 ғасырдың ортасынан бастап, ол кезде Rundelen ("дөңгелек мұнара") деп аталатын мұнара айналадағы ғимараттарға бірте-бірте қосылды. Ол 18-ғасырдың ортасында толығымен қайта салынған, бастапқы ашылулар терезелерге айналдырылды, ал төртінші қабат қосылды, оның үстінде алтын шары бар жаңа шатыр салынған. Екі іргелес ғимаратпен бірге 18-ғасырдағы қалпына келтіруді Карл Харлеман жобалаған деп болжанады. 19 ғасырда мұнара мен екі іргелес ғимарат та көптеген іс-шаралар мен мекемелерді, мысалы, ломбард пен қалалық мұрағатты орналастыру үшін көптеген рет қайта салынды. 1950 жылдары бүкіл кешен толығымен қайтадан салынған, ескі ағаштарды жаңа бетон буындармен алмастырған, ал жаңа терезелер мен оқшауланған спиральді баспалдақ қосылған. 2007 жылы Әділет канцлері кеңсесін орналастыруға дейін ғимарат мұқият құжатталып, 2006 жылы қалпына келтірілді. Кейбір жаңа қосымшалар алынып тасталды, ал кейбір ескі, тоқтатылған өзгерістер қайта қалпына келтірілді. Барлық жаңа құрылыстар мұқият қолданыстағы құрылысқа бейімделген, оның тарихи құндылығын атап өту үшін, сонымен қатар заманауи қондырғылар мен қол жетімділік талаптарына орын қалдырылды. Барлық жоғарғы қабат дөңгелек терезелермен қоршалған овал пішінді үстелмен дөңгелек конференц-залға айналдырылды. 2007 жылдан бастап ғимараттың төменгі бөлігі Риддархолмен аралының оқшаулануын азайту және оны Стокгольм тұрғындарына тартымды ету үшін мейрамхана бизнесіне арналған.

Often mentioned as the oldest building in town, the tower in fact was built by King Gustav I of Sweden around 1530 in his efforts to reinforce and modernize the fortifications of the capital. It replaced timbered redoubts destroyed by fire in 1525 and along with the southern tower of the Wrangel Palace, is the only remaining structure from a 16th century defensive system. Originally, a wall connected the two towers. For its construction, bricks were taken from St. Clare's Priory (Sankta Klara kloster near today's Sergels torg) when it was destroyed in 1527, and from churches on the ridges surrounding the city. The building was originally two stories high with a crenellated top. Toward the waterfront, the base of the cavity wall was made very thick, almost 2,5 metres at the base and about 0,75 centimetres at the top, while the other side was considerably thinner with much larger openings. In 1589 1590, the original crenellation was rebuilt into a third floor topped by a cone shaped roof, and the present white grouting was added to the façade. In the 1620s King Gustavus Adolphus begun to donate parcels of land on Riddarholmen to prominent members of the Swedish nobility, and the islet was gradually transformed into the palace laden location it still is. From the mid 17th century the tower, at the time called Rundelen ("the round tower"), was gradually attached more and more to surrounding buildings. It was thoroughly rebuilt in the mid 18th century, the original apertures then transformed into windows, while a fourth floor was added, topped by a new roof with a gilt sphere. Along with two flanking buildings, the 18th century restoration has been assumed to be designed by Carl Hårleman. During the 19th century both the tower and the two flanking buildings were rebuilt many times to accommodate various activities and institutions such as a pawn shop and the city's archives. In the 1950s, the entire complex was completely rebuilt again with new concrete joints replacing old wooden ones, while new barred windows and a detached spiral staircase were added. Before housing the offices of the Chancellor of Justice in 2007, the building was carefully documented and restored in 2006. Some of the more recent additions were removed while some older, discontinued alterations were reinstated. All new additions were carefully adapted to the existing structure to emphasise its historical value, while making room for modern installations and accessibility requirements. The entire top floor has been transformed into a round conference room with an oval desk surrounded by the round windows. as of 2007, the lower part of the building is intended to house restaurant business, to reduce the isolated state of the islet Riddarholmen and make it more attractive to Stockholmers.