Кіріспе

Ирландия Республикасында кино түсіру Ирландия Республикасында фильм түсіру Ирландия киносы туралы Variety журналында жарияланған мақалада айтылғандай, он жыл бұрын Ирландия Республикасында тек екі кино түсіруші болды: Нил Джордан және Джим Шеридан. 2010 жылы Ирландия Республикасы оннан астам режиссерлер мен жазушылармен мақтана алады, олардың халықаралық беделі жоғары және өсіп келеді. Ирландия қазір киноға талантты фильмдер түсірудің маңызды массасына қол жеткізеді, бұл оның әдебиет пен театр саласында әрқашанда ие болған әсеріне сәйкес келеді. Шеридан мен Джорданның ізімен жүріп, Ленни Абрахамсон, Конор Макферсон, Джон Кроули, Мартин Макдонаг, Джон Майкл Макдонаг, Джон Карни, Кирстен Шеридан, Лэнс Дейли, Пэдди Бретнах және Дэмиен О'Доннел сияқты режиссерлер мен Марк О'Роу, Энда Уолш және Марк О'Халлоран сияқты жазушылар кіретін ұрпақ келеді. Бұрынғы өнер, спорт және туризм министрі Мартин Каллен (2008-2010 жж.) "кино индустриясы - ақылды және шығармашылық санатты экономиканың іргетасы" деп мәлімдеді. Бірақ, сондай-ақ, нақты экономикалық пайда, бұл ирландтық кино индустриясы әкеледі түрінде ақшалай инвестициялар шетелден және байланысты ҚҚС, PAYE және PRSI түсімдері, ол бар, бұл жұмсақ пайда тұрғысынан дамуы және жобалау ирландтық мәдениет пен туризмді дамыту. Ең сәтті ирланд фильмдерінің қатарына "Желекті шайқаған жел" (2006), "Ауызша үзіліс" (2003), "Ит туралы адам" (2004), "Майкл Коллинз" (1996), "Анжеланың күлдері" (1999), "Кейде" (2007), "Ноториус" (2017) және "Тыныш қыз" (2022) кіреді. "Мисс Браунның жігіттері" (2014) Ирландияда Ирландия фильмінің ашылу күніндегі ең көп кассалық түсірілім туралы рекордты ұстайды, ал "Ноториус" (2017) барлық уақытта ең көп кассалық түсірілген ирландтық деректі фильм туралы рекордты ұстайды. Өткен уақытта көптеген фильмдер цензураға ұшырады немесе тыйым салынды, негізінен католик шіркеуінің ықпалына байланысты, оның ішінде фильмдер "Ұлы диктатор" (1940), "Мұнайлы апельсин" (1971) және "Брайанның өмірі" (1979) әртүрлі уақытта тыйым салынды, бірақ соңғы жылдары қысқартулар немесе тыйым салулар шығарылмаған, бірін 2006 жылдың тамызынан бастап. Ирландиялық киноны жіктеу кеңсесінің саясаты көрерменнің жеке таңдауы, оның жұмысы оларды цензуралаудан гөрі фильмдерді зерттеу және жіктеу деп қарастырады.

Ирландияның орналасқан жері

Ирландияда түсірілген алғашқы көркем фильм Калем компаниясының "Ескі Ирландиядан келген жігіт" (1910) болды, бұл сонымен қатар АҚШ-тан тыс жерде түсірілген алғашқы американдық фильм болды. Оны келесі жылы Керри графтығының Бофорт деген кішкентай ауылында оннан астам фильм түсіру үшін оралған Сидни Олкотт режиссерлік етті. Олкотт Бофортта тұрақты студия ашуды жоспарлаған, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол мұны жүзеге асыруға кедергі болды. Ирландия үкіметі фильмдер мен теледидар саласына инвестиция салуға арналған бәсекеге қабілетті салықтық ынталандырудың пайдасын бірінші болып көрді, ол 2015 жылы 481-бап бойынша салықтық ынталандырудың қайта қаралған және жетілдірілген нұсқасын пайдаланды, бұл өндіріс компанияларына белгілі бір фильмдер түсіргенде 32% салықтық несие мөлшерлемесін береді. Басқа елдер Ирландияның ынталандыру жүйесінің табыстылығын мойындап, онымен теңестірді немесе бәсекеге қабілетті салықтық ынталандыруды енгізді. Ұзақ уақыт бойы жүргізілген лоббилеуден кейін 2009 жылы кино жобаларына инвестиция салуға арналған 481-бөлім бойынша жеңілдетудің маңызды жақсартулары енгізілді, бұл саладағы жұмыспен қамтуды арттыру және Ирландияны кино және теледидар өндірісі үшін тартымды әлемдік орын ретінде қайта құруға көмектеседі. Ирландияда кинотеатрларға кіру саны жоғары (Еуропадағы ең жоғары). Ирландияда бірнеше кинотеатр желісі жұмыс істейді. Олардың арасында ODEON кинотеатрлары (бұрынғы UCI/Storm кинотеатрлары), Omniplex, IMC кинотеатрлары (Омниплекс пен IMC екеуі де Уорд Андерсон тобының меншігінде), Cineworld, Vue және Movies@Cinemas бар.

Студиялар

Ардмор студиясы 1958 жылы Уиклоу графтығының Брей қаласында ашылған алғашқы ирланд студиясы болды.

Анимациялық фильмдер

Соңғы жылдары Ирландияда бірнеше атақты анимациялық фильмдер түсірген. Sullivan Bluth Studios 1979 жылы Don Bluth Productions ретінде ашылды, оның негізгі орны Дублинде, режиссер Дон Блут пен продюсер Моррис Салливанның анимациялық фильмдерін шығару үшін. Салливан Блуттың ирланд студиясында түсірілген кейбір фильмдерге 1988 жылғы "Заман алдындағы жер", 1989 жылғы "Барлық иттер көкке барады" (Ұлыбританиялық Goldcrest Films компаниясымен бірлесіп түсірілген) және 1991 жылғы "Рок а Дудл" кіреді. Бұл фильмдердің көбісі сол кездегі Уолт Дисней Пикчерс компаниясының фильмдерімен жақсы бәсекелесті. Алайда, 1990 жылдардың басында және ортасында бірнеше кассалық провалдардан кейін, соның ішінде 1994 жылы Thumbelina және A Troll in Central Park және 1995 жылы The Pebble and the Penguin, студия тез арада банкроттық жариялады және 1995 жылы жабылды. Бүгінде Ирландияда теледидар және коммерциялық анимация, сондай-ақ көркем фильмдер мен бірлесіп өндіріс шығаратын бірқатар анимациялық студиялар бар. 1999 жылы Пол Янг пен Том Мур құрған Cartoon Saloon ең көп өнім беретіндердің бірі. Ол Skunk Fu! сондай-ақ көркем фильм, 2009 жылы Келлстің құпиясы, негізінен дәстүрлі қағаз және қарындашпен қолмен суреттелген анимациямен анимацияланған және Келлстің кітабының құрылуы туралы ойдан шығарылған есепті егжей-тегжейлі баяндаған. Фильм 82-ші "Оскар" сыйлығының "Ең үздік анимациялық фильм" номинациясына ұсынылды. Содан бері Cartoon Saloon 2014 жылы шыққан Song of the Sea, 2017 жылы шыққан The Breadwinner және 2020 жылы шыққан Wolfwalkers сияқты сыншылардан танымал анимациялық фильмдердің тізімін шығарды.

Заңнама

1980 жылғы кино туралы заң Ирландияда кино индустриясының дамуына негіз болды. Ол фильмдер мен шетелдік шығармашылық тұлғаларға салықтық жеңілдіктер берді. Бірқатар әлемге әйгілі жазушылар, соның ішінде Лен Дейтон, Фредерик Форсайт және Ричард Кондон, Ирландияда бірнеше жыл тұрып, жәрдемақыларды пайдаланды. Фильм актісі Таоиши, Джек Линч және Линчпен жартылай жеке үйде тұратын әуе киносының режиссері Линн Гаррисонның алғашқы ынтымақтастығының нәтижесі болды. Фильм туралы заң Еуропа мен Америкадағы басқа ұлттық фильмдер туралы заңдарға негіз болды.