Кіріспе
Батыс шөлейт диалектісі (Pitjantjatjara) - Батыс шөлейт тілінің диалектісі. Ол Батыс шөлейт тілінің басқа түрлерімен өзара түсінікті және Якунтыджаджара диалектісімен өте жақын. Екі топтың атаулары олардың "келіңіз/келіңіз" деген сөздеріне негізделген. Питжантжаджара - салыстырмалы түрде салауатты абориген тілі, оны балалар да үйреніп жатыр. Бұл пән кейбір аборигендер мектептерінде оқытылады. Алғашқы тілді білетіндердің сауаттылық деңгейі 5070% және екінші тілді білетіндердің сауаттылық деңгейі 1015%. Питжантжацхара сөздігі бар, ал Киелі кітаптың Жаңа заңы сол тілге аударылды. Бұл жоба 1940 жылдардың басында Эрнабелла миссиясында басталып, 2002 жылы аяқталды. Ескі Келісімді зерттеу жұмыстары жалғасуда.
Pitjantjatjara (/p//ɪ//tʃ//ən//tʃ//ə/'/tʃ//ɑː//r//ə/; or ) is a dialect of the Western Desert language traditionally spoken by the Pitjantjatjara people of Central Australia. It is mutually intelligible with other varieties of the Western Desert language, and is particularly closely related to the Yankunytjatjara dialect. The names for the two groups are based on their respective words for 'come/go.' Pitjantjatjara is a relatively healthy Aboriginal language, with children learning it. It is taught in some Aboriginal schools. The literacy rate for first language speakers is 50–70%; and is 10–15% for second language learners. There is a Pitjantjatjara dictionary, and the New Testament of the Bible has been translated into the language, a project started at the Ernabella Mission in the early 1940s and completed in 2002. Work continues on the Old Testament.
Грамматика
Питжанджаджара диалектісіне тән кейбір ерекшеліктер, басқа Батыс шөлейт тілдерінің диалектілеріне қарағанда, басқа диалекттердегі жай ғана ырғақпен аяқталатын сөздерге pa аяқтауы (бұл Питжанджаджарада ырғақпен аяқталатын сөздерге жалпы қарсылық білдіреді) және сөздердің басында y болудан бас тарту.
Сөз тіркестері мен етістіктер
Питжанджаджара етістіктерінің қисық күйі. Питжантжатжарада әрқайсысы сәл әртүрлі аяқталатын төрт түрлі етістік бар (сыныфтар императивтік жұрнақтары бойынша аталады): сынып етістіктері, сынып етістіктері, сынып етістіктері және сынып етістіктері. Үлгілер үшін грамматикалық жұпталу туралы бетті қараңыз.
Деривациялық морфология
Сонымен қатар, сөздерді сөйлеудің бір бөлігінен екіншісіне ауыстырудың жүйелі тәсілдері бар: етістіктерден есімдіктер жасау және керісінше. Алайда, сөздердің құрамында сөздердің біршама әр түрлі мағыналары болуы мүмкін, оларды тек үлгіден ғана болжауға болмайды.
Еуропалық қоныстанғаннан бергі тарих
Эрнабелла миссиясын 1937 жылы Чарльз Дугид және Австралияның пресвитериан шіркеуі Оңтүстік Австралия үкіметі қолдауымен қазір Пукатжа деп аталатын жерде құрды. Миссияның мақсаты - тіл мен мәдениетті тірі ұстап тұру, миссионерлер өздері тілді үйреніп, оны мектепте оқытады және онда уағыз айтады. Бұл тілдің алғаш рет жазба тіліне айналып, халық ағылшын тілінен бұрын өз тілінде сауатты болды дегенді білдіреді.
Киелі кітап аудармалары
Жаңа Келісімнің Марқа Евангелиесінің алғашқы жобасы, Tjukurpa Palja Markaku, 1945 жылы Миссиондағы преподобный Боб Лав пен Рональд Трудингермен аяқталды және оны 1949 жылы Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамы жариялады. Ал келесі 20 жыл бойы бұл жұмыс жалғасып, 1969 жылы Австралиялық Киелі кітап қоғамы Жаңа Келісімнің қысқа нұсқасын басып шығарды. 1981 жылы құрылған Питжантжаджара Киелі кітап аударма жобасы 2002 жылы алғаш рет жарияланған Жаңа Келісімнің және Ескі Келісімнің шамамен 15% -ын жаңа аудармасын аяқтады. 2011 жылы OT-ның қалған бөлігін аудару үшін жаңа жоба басталды, lc=yes-тен бастап OT-ның әртүрлі кітаптарымен жұмыс істеді. 2017 жылы Питжантжаджара Киелі кітап аударма жобасының мүшелері мен серіктестері Питжантжаджара Жаңа Келісімнің көп дауысты жазбасын бастады, 2017 жылға қарай 50% аяқталды.
Қарыз сөздер
Питжантжаджара ағылшын тілінен алынған бірнеше сөздерді қамтиды.
2019 жылғы сөз тізімі
Питжант-джаджараның ngangkari сөзі 2019 жылы Macquarie сөздігіне қосылды және бұта медицинасының жергілікті дәрігері ретінде анықталды.
Техникалық қолдау
LibreOffice Pitjantjatjara үшін жергілікті деректер мен орфографиялық тексеруді ұсынады.