Кіріспе
Канададағы Солтүстік-Батыс көтерілісі кезінде жауынгерлік қаза Канаданың батысындағы Солтүстік-Батыс көтерілісі кезінде Кри көтерілісінің бөлігі болды. Wandering Spirit бастаған Крилер 2 сәуірде 1885 жылы Солтүстік-Батыс аумақтарындағы Саскачеван округінің шағын қонысында тоғыз лауазымды адамды, дін қызметкерлерін және қоныстанушыларды шабуылдап өлтірді. (Эдмонтоннан шығысқа қарай 200 км жерде орналасқан бұл жер қазір Альберта провинциясында орналасқан.)
The Frog Lake Massacre was part of the Cree uprising during the North West Rebellion in western Canada. Led by Wandering Spirit, Cree men attacked and killed nine officials, clergy and settlers in the small settlement of Frog Lake, at the time in the District of Saskatchewan in the North West Territories on 2 April 1885. (The location, about 200 kms east of Edmonton, is now within the province of Alberta.)
Себептер
1884 жылдың соңында Үлкен аю бас және оның тобы Жаба көлінің маңында қоныстанды. Ол 1882 жылы 6-шы келісімге қол қойды және өзінің тобын Форт Питтке жақын жерге, Бақа көліне 55 км (34 миль) жерде орналасқан, бірақ әлі қорық жерін таңдамаған. Ол әділетсіз келісім деп санаған келісімге, бұқалардың санының азаюына және крилердің аштықтан қаза болуына ашуланғандықтан, Үлкен аю крилерді қарсылық көрсету үшін ұйымдастыра бастады. 28 наурызда Бақа көліне қоныс аударған жергілікті халық екі күн бұрын Қанат көлі шайқасында метистердің жеңісі туралы және Батлфордқа қарай Пундмейкердің алға жылжуы туралы естіді. Соғыс басталды және Канадалық сарбаздар Жаба көлінде жергілікті халықты өлтіруге келеді деген хабарды естігендіктен, Wandering Spirit Big Bear тобының соғыс басшысы лауазымын алды. Ол қорғанысты лагерь құруға дайындық ретінде қару-жарақ, оқ-дәрі және азық-түлік жинау науқанын бастады. Жергілікті ең ірі азық-түлік көзі - үкіметтік қоралар, Гудзон шығанағы компаниясының посты және Джордж Диллдің Жаба көліндегі дүкені болды. Үнді агенті Томас Куинн Канада үкіметінің өкілі ретінде, заттарды қорғап, сондықтан "Жолшы рухтың" мақсаттарына кедергі келтіреді. Осы уақытта, аймақтағы Крилер Куиннге ашуланды, өйткені ол Крилерді аштықпен өлімге ұшырататын жеткіліксіз мөлшерде рациондарды бақылап отырды.
Қазалау
Қарулы крилер тобы, соғыс басшысы "Жолшы рух" басқарған, 2 сәуір күні таңертең ерте үйінде үнді агенті Томас Квиннді тұтқынға алды. Кейін крилер қауымды басып алып, түрлі дүкендерді тонап, тамақ жеп кетті. Қасиетті Құранның аяғында, таңғы сағат 11:00-де, "Жолшыбай рух" қауымдағы ақ нәсілді адамдарға бірнеше шақырым қашықтықтағы жергілікті лагерьге өз еркімен көшіп баруды бұйырды. Тоғыз адам өлтірілгеннен кейін, "Байтақ рухтың" адамдары тірі қалған ақ адамдарды және қоғамда үкіметке адал адамдарды тұтқынға алды. Тұтқындар саны барлығы 70-ке жуық болды, олардың ішінде Тереза Гованлок пен Тереза Делани, қаза тапқан екі адамның әйелдері және олардың отбасылары болды. Екі Тереза кейіннен Үлкен аюдың лагерінде екі айлық тәжірибесі туралы кітап жазды. Уильям Кэмеронның "Кан қызыл күн" атты кітабында да қайғылы күн мен оның салдары туралы баяндалған.
Салдары
Қаза болғаннан кейін тұтқынға алынған метистер Фафард, Маршан, Делани және Гованлоктың денелерін шіркеу астындағы жертөлеге тез арада орналастырды. Олар Куинн мен Гуиннің денелерін өлтірілген жеріне жақын жердегі үйдің жертөлесіне апарып тастады. Алайда оларға басқа құрбандарға қол тигізуге рұқсат берілмеген. Қаза болғаннан екі күн өткен соң, шіркеу, пасторлар үйі және барлық ғимараттар жауқаз көл қонысы 1885 жылы 4 сәуірде (Өзбек күресінен бір күн бұрын) өртелді. Миссиядан қоңырау шалу мұнарасы мен зираттан басқа ештеңе қалмады. 2 сәуірден кейінгі күндері "Байтақ рух" жасағы Форт-Питке қарай жылжыды. Frog Lake оқиғасы, сонымен бірге метистердің көтерілісі Канада үкіметін сол аймаққа әскер мен полиция жіберуіне итермеледі. 14 маусымда Мидленд батальоны (генерал-майор Стрэндженің алдыңғы гвардиясы) келіп, қырғын құрбандарын зиратта жерледі. Олардың басқыншылығы кезінде өрттен қараған қоңырау мұнарасында ілінген қоңырау алынып тасталды. (Керекте Онтарионың Мидленд қаласында Легион залында көрнекті түрде қойылған қоңырау Батош қоңырауымен шатастырылды. 1991 жылы осында алынған ол 2013 жылы метистердің қолында табылған.) Көтеріліс басылып, тәртіп орнағаннан кейін, "Құрбандық рух", "Құрбандық көлі" оқиғасына жауапты әскери басшы, Форт Питтке барып, өзін ұстап алды. Қаңғып жүрген рух, (Капапамахчакув) жазық Кри соғыс басшысы, Кішкентай аю (Апаскискоос), Аспанда жүретін (А. Round the Sky), Bad Arrow, Miserable Man, Iron Body, Ika (A. K. A. Crooked Leg) және Man Without Blood фильмдері "Құрбақ көлінде" және "Бэтлфордта" (фермалық нұсқаушы Пэйн мен Батлфорд фермері Барни Тремонттың өлтірілуі) жасаған кісі өлтіру үшін сотталды. Айыпталушылардың ешқайсысына заңгерлік көмек беруге рұқсат берілмеген, ал судья Чарльз Руло олардың әрқайсысын асып өлтіруге үкім шығарды. Ол тағы үш адамды асып өлтіруге үкім шығарды, бірақ олардың өлім жазасы жеңілдетілді. Айыпқа кесілген, мүмкін, күнәсін өтеу үшін, Айналайын рух өзін-өзі өлтіруге тырысты, бірақ асылып өлтірілді. 1885 жылы 27 қарашада "Байтақ рух" және тағы жеті адам Канада тарихындағы ең үлкен бұғаулаумен ату жазасына кесілді.
Мұра
1905 жылы Бақа көлі Альберта провинциясының құрамына енді. Қаза болған жер 1923 жылы "Құқыр көлінің ұлттық тарихи орны" деп аталды, ол Солтүстік Батыс аумақтарындағы Саскачеван округінде болған Кри көтерілісінің орнында. Парктер Канаданың айтуынша, Канаданың тарихи орындары мен ескерткіштер жөніндегі кеңесінің тағайындаған жері кең, бірақ ұлттық парк қызметі тек кішкентай бөлігіне ие, негізінен 1924 жылы тас қақпақ пен федералды тақта орнатылған зиратқа ие. Бұл беттің географиялық координаттары сол таудың орнына сәйкес келеді. 2008 жылы Кристин Телл (аудандық туризм, саябақтар, мәдениет және спорт министрі) "1885 жылғы Солтүстік-батыстағы қарсылықтың 125 жылдығын еске алу - бұл прерия метистері мен алғашқы халықтардың үкімет күштеріне қарсы күресі туралы және оның бүгінгі Канаданы қалай қалыптастырғаны туралы әңгімелеуге тамаша мүмкіндік" деді.