Кіріспе

Американдық тыңшы Хосе А. Родригес (Jose A. Rodriguez Jr.) (21 қазан 1948 жылы туған) - Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) Ұлттық жасырын қызметінің директоры болып қызмет еткен бұрынғы американдық барлау қызметкері. Ол 2004 жылдың желтоқсанында D/NCS-ге дейін операцияларды (DDO) жүргізу жөніндегі соңғы CIA директорының орынбасары болды. Родригес 2005 жылы ЦРУ тергеуіне қатысты бейнетаспаларды жоюда басты рөл атқарды, бұл "Нью-Йорк Таймс" редакциясы мен "Хьюман Райтс Вотч" оның сотталуын талап етуге әкелді.

Ерте өмір және білім

1948 жылы Пуэрто-Рикода туған Родригес Флорида университетінде бакалавр және юрис доктор дәрежесін алды.

Мансап

Родригес 1976 жылы ЦРУ-ға қосылып, 31 жыл қызмет етті. Отставкадағы генерал Майкл Хейденнің айтуынша, "Жозе майданда және штабта көшбасшылыққа деген беделге ие болды және ол агенттіктің терроризмге қарсы ең үлкен жеңістерінің біріне басшылық етті. Ол біздің елімізді қорғауға, оның құпия қызметін нығайтуға көп еңбек сіңірді". Оның мансабының көп бөлігі Латын Америкасы бөліміндегі Операциялар дирекциясының офицері болды, ол Перуден Белизге дейінгі елдерде жұмыс істеді. 1994-1996 жылдары ол Буэнос-Айрестегі АҚШ елшілігінде әскери атташе ретінде жұмыс істеді. Уақыт өте келе, ол Панама, Мексика және Доминикан Республикасында станцияның бастығы, кейіннен Латын Америкасы бөлімінің бастығы болып тағайындалды. 1997 жылы Доминикан Республикасында есірткі салғанда тұтқындалған досына көмек көрсеткеннен кейін ол қызметінен босатылды. 1999 жылы ол Мексикаға көшіріліп, қайтадан станция басшысы болып қызмет етті. 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін Родригес Терроризмге қарсы орталықтың бас операциялық директоры болып тағайындалды. 2002 жылдың мамыр айында Родригес Терроризмге қарсы орталықтың директоры қызметіне көтерілді. 2004 жылы Родригес 2004 жылғы Афиныдағы жазғы Олимпиада ойындарының ұйымдастырушыларына, соның ішінде бас ұйымдастырушы Джанна Ангелопулос Даскалакиге қауіпсіздік мәселелері мен терроризмге қарсы іс-қимыл бойынша кеңес берді.

ЦРУ/Операциялар жөніндегі директордың орынбасары және NCS басшысы

2004 жылы 16 қарашада Родригес Стивен Каппестің орнын басып, операция жөніндегі директордың орынбасары болды. Родригес ЦРУ-ның жасырын операцияларының басшысы, қазір Ұлттық жасырын қызметтің директоры қызметін жалғастырды. Бұл кеңейтілген рөлде Родригес АҚШ үкіметі жүргізген барлық адамдық барлау қызметінің (ХУМИНТ) басшысы, соның ішінде сыртқы агенттіктер. 2006 жылы 7 ақпанда Родригес өзінің орнын басқан Роберт Греньерді терроризмге қарсы күрес орталығының директорынан "агрессивті" болмағаны үшін жұмыстан босатты.

ЦРУ мансабындағы мәселелер

Латын Америкасы бөліміндегі көптеген офицерлер сияқты, Иран-Контра ісі кезінде Родригесті ФБР ЦРУ-ға қатысы бар деген айыптар шыққаннан кейін оның сыбайлас жемқорлық туралы рөлі туралы сұхбатқа алды. Оған қарсы Иран-Контрамен байланысты ешқандай айыптау немесе іс қозғалмаған. Көп уақыттан кейін, 1997 жылы, Родригес Доминикан Республикасында досының есірткіге байланысты тұтқындалуына араласты, Доминикан үкіметін айыптауды алып тастауға тырысты. "Нью-Йорк таймс" газетінің хабарлауынша, ЦРУ бас инспекторы Родригесті "талап-тілектің елеулі жетіспеушілігі" үшін сынға алды.

Сұхбат видеотаспаларын жою туралы дау

2002 жылы "Әл-Каидаға" қарсы науқан кезінде ЦРУ-ның бірнеше жоғары лауазымды басшылары тұтқындалды. АҚШ үкіметінің айтуынша, оларға азаптау немесе қатаң тергеу әдістері қолданылды. Екі тұтқынның тергеулері бейнероликте түсірілді. 2005 жылы Родригес құпия қызмет басшысы болған кезде 2002 жылы ЦРУ-ның екі тергеуіне қатысты бейнетізімді жоюды бұйырды. CIA қызметкерлері бастапқыда жазылған жазбалар тергеушілердің жеке басын қорғау үшін жойылған деп мәлімдеді, өйткені олар енді тергеу үшін құпия құндылықтарын жоғалтқан. "Ол әрқашан: "Мен өз адамдарымды бұйрық бойынша істегендері үшін ұстауға жол бермеймін" деп айтатын", - деді Робер Ричер, Родригестің орынбасары, оның жетекшісімен таспалар туралы әңгімелескенін еске түсіріп. Кейінірек белгілі болғандай, сол кездегі ЦРУ директоры Кайл Фоггоның орынбасары Родригестің электронды поштасында "жоюдың ыстығы, егер таспалар қоғамдық ортаға таралса, ештеңе емес" деп ойлаған. Ол контексттен тыс бізді қорқынышты етіп көрсететіні туралы айтты; бұл біз үшін "жаман" болар еді. Бұл жазбаларда ЦРУ-ның күзетінде ұсталған Әбу Зубайда мен Абд әл Рахим әл Наширидің суға батырып өлтіру деп аталатын "өңдеулі" тергеу әдістеріне ұшырағаны көрсетілген. Сыншылар бұл әдістерді азаптау деп санайды және таспалар сот үкімімен де, 9/11 комиссиясымен де қорғалған дәлел болды. Родригестің іс-әрекеті тергеудің астына түсті, өйткені видеотаспаларды жою кезінде ол ЦРУ директоры Портер Госстің бұйрығына қарсы әрекет еткен. Конгресс шақыруымен шақырылған ол 2008 жылдың 16 қаңтарында оның адвокаты Роберт С. Беннетттің өтініші бойынша Ақпарат комитетінің отырысынан босатылды. Родригес аудиожазбалардағы куәліктері үшін иммунитетті сұрады. Родригес пен таспалармен таныс бұрынғы ЦРУ сарапшысы Ларри К. Джонсон 2007 жылдың 23 желтоқсанында "Санди Таймс" газетінде "қаулыны Ақ үй қабылдаған сияқты көрінеді" деп түсіндірді. Ол сондай-ақ, президент Джордж Буштың видеолардың бірін көргені "өте ықтимал" деп мәлімдеді. The Washington Post газетінде былай деп жазылған: "Родригестің адвокаты Роберт С. Беннетт әділет департаментінің Родригеске қарсы іс қозғамауға шешім қабылдағанына қуанышты екенін айтты. Бұл - фактілер мен заңға сай дұрыс шешім"" деген болатын. Комментатор Гленн Гринвальд бұл шешімді Обаманың ақ үйі Буш дәуіріндегі қылмыстарға заңдық иммунитет берген көптеген жағдайлардың бірі деп сипаттады. Родригес жеке секторда жұмыс істеуді жалғастырып келеді және жақында Усама бен Ладеннің өліміне байланысты Time журналына сұхбат берді. "Нью-Йорк Таймс" редакциясы мен "Хьюман Райтс Вотч" Родригесті "сауда-саттыққа қатысы бар және басқа да қылмыстар үшін" соттауға шақырды.

ЦРУ-дан кейінгі мансап

Халықаралық Blackwater қауіпсіздік фирмасына қосылу үшін қатты жалдалғаннан кейін, Родригес Вирджиния штатының Фэрфакс қаласында жеке меншік Ұлттық мүдделік қауіпсіздік компаниясына қосылды, ол бұрын тәуелсіз бірнеше компанияны біріктірді. NISC-де Родригес Edge Consulting компаниясының аға вице-президенті болды, ол барлау және стратегиялық кеңес беру тобы. Edge Consulting (қазір IBM-дің бір бөлігі) Крис Уитлок пен Франк Стрикленд құрды, ол Ирак пен Ауғанстанға ерекше назар аударып, барлау қызметінің нәтижелерін бағалауға бағытталған, сонымен қатар кең мағыналы барлау қоғамдастығындағы мәселелермен жұмыс істейді. NISC компаниясын IBM 2010 жылдың наурыз айында сатып алды. Родригес IBM компаниясының NISC компаниясын сатып алуының негіздері ретінде кейбір баспасөзде пайда болды, оның баршасы бар барлау және қорғаныс салаларында. 2012 жылы Родригестің "Қатты шаралар" кітабы жарық көрді. Ол Аль-Каидаға қарсы науқанның тарихын егжей-тегжейлі баяндап береді. Бұл әрекет немесе оның КРҚ-ның жетекші бөлігі, Аль-Каиданың әлемдік желісінің бірнеше негізгі операциялық басшыларын тұтқындауға қатысты. Родригес "Тайм" журналына берген сұхбатында "Әл-Қаидаға" қарсы науқанның басында ұсталғандардың мәліметтері, ақыр соңында, Усама бен Ладеннің үйіне шабуыл жасауға себеп болды деп жазды. Родригес басқа да көздер мен күш-жігердің рөлін мойындайды, бірақ жоғары басшыларды ерте тергеудің әсерін жоғалтпау керек деп айтады. Time басылымының тікелей хабарлауынша, "Родригес бен Ладеннің қайда екені туралы бар мәліметтерді жинауға басқа да оқиғалардың әсер еткенін мойындады. Ол KSM-ге көп көңіл бөлінгеніне қарамастан, әл Либбидің ақпараты ең маңыздысы болды дейді. "КСРМ мен Аль Либби екеуі де ЦРУ-ның жасырын орындарында ұсталып, күшейтілген тергеу әдістеріне ұшыраған", - дейді Родригес. "Абу Фарадж суға малынған жоқ, бірақ оның курьер туралы мәліметі маңызды болды". Родригестің Усама бен Ладенді іздеудегі азаптаудың тиімділігі туралы мәлімдемесін Сенаттың барлау комитеті ЦРУ-ның азаптау туралы баяндамасымен тікелей қарама-қайшылай білдірді, онда Ладеннің курьері Абу Ахмед әл Кувейтті азаптаудың алдында нысанаға алу жүргізіліп жатқаны және ұсталғандардан оларды азаптаудың алдында тиісті барлау мәліметтері алынғаны туралы айтылды.