Кіріспе
Боуман сағасы (Bowmans Creek немесе Bowman's Creek деп те аталады) - АҚШ-тың Пенсильвания штатында, Лузерн және Вайоминг округтерінде орналасқан Сусквехана өзенінің саласы. Ұзындығы шамамен 42 км. Ал өзен Вайоминг округінің Росс және Лейк қалашықтары арқылы ағады. Өзеннің су айдынының ауданы 311 км2 . Өзен бұзылған су айдыны ретінде белгіленбеген және оның pH нейтралға жақын, бірақ қышқыл жаңбырдан кейбір проблемалар туындаған. Оның кальций сияқты еріген қатты заттардың концентрациясы аз. Өзеннің жоғарғы ағысында салыстырмалы түрде кіші, бірақ Ноксеннің ені шамамен 2 метр. Су айдынындағы тау жыныстары құрамына Кэтскилл құрамасы, Хантли тау құрамасы, Бургун құмтасы, Мауч шүберек құрамасы, Поттсвилл тобы және Поконо құрамасы кіреді. Өзеннің су айдынындағы топырақ қауымдастықтары: Уэллсборо Моррис Оквага қауымдастығы, Оквага Лаккаванна Арнот қауымдастығы, Мардин Бат Волусия қауымдастығы және Вайоминг Поп қауымдастығы. Боуман өзенінің су айдынында басым жерді пайдалану орманды жер, ол оның аумағының 90 пайызын алып жатыр. Су айдынында жердің кішігірім пайдаланылуына жайылымдар, ауыл шаруашылығы жерлері және басқалары жатады. Су айдынындағы дамудың көп бөлігі оны өтетін автомобиль жолдары бойымен шоғырланған. Өзенде үлкен су тасқыны болған. Боуман сағасы 1791 жылы карталарда көрініс тапқан, ал 1800 жылдардың басында оның маңында бірқатар қоныстанушылар болған. Тарихи тұрғыдан алғанда, өзеннің су бассейніндегі өнеркәсіптерге ағаш өңдеу, ауыл шаруашылығы, тері өңдеу, шөп терісі және мұз жинау кіреді. Боуман сағасы үстінде көптеген көпірлер салынды. Боуманс Крик су айдыны қауымдастығы өзеннің су айдынында белсенді. Боуман өзенінің негізгі сабағы жоғары сапалы суық сулы балық шаруашылығы және көшіп-қону балық шаруашылығы ретінде белгіленді, оның қосалқы өзендерінің көпшілігі сияқты. Өзенде бұршақ, қоңыр бұршақ және көкжаңбырлы бұршақ мекендейді. Өзен аймақтағы алабұға ағысы ретінде танымал. Оның кейбір жерлерінде каноэмен де жүзуге болады. Өзеннің кейбір бөліктері Пенсильвания штатының 57-ші ойын жерлерінде және Рикетс Глен мемлекеттік саябағында орналасқан.
Курс
Боуман сағасы Росс қалашығында, Лузерн округі, Солтүстік таудағы Солтүстік тармақ Боуман сағасы мен Оңтүстік тармақ Боуман сағасының ауыздарынан басталады. Ол солтүстік-шығысқа қарай ағып, көлді аралап, Бейн-Ранға қосылады. Аз уақыттан кейін ол шығысқа қарай бұрылады, ол бірнеше шақырымға дейін, Волф-Ран қонысына айналады. Содан кейін өзен солтүстік-шығысқа қарай бірнеше шақырымға бұрылады, Лейк қалашығына, Лузерн округіне кіреді. Бұл қалашықта Беф Ран және Баттернут Ран тармақтары ағады. Содан кейін солтүстікке бұрылады және қалашықтың солтүстік шетінде саға Лейк қалашығы мен Лузерн округіне шығады. Алайда, өзеннің ортаңғы немесе жоғарғы ағысында атмосфералық жинақталудан 0,3 миль (0 км) ағыстар бұзылады. 1990 жылдардың соңынан бастап, Боуман Крик су айдыны қауымдастығы және "Троут Unlimited" бөлімшесі өзенге тонналап әк тас құйған. 1918 және 1919 жылдардағы бір жылдық кезеңде Боуман сағасының ең биік биіктігі Итонвиллде 5,07 фут (2 метр) болды. Ең төменгі өлшегіш биіктігі 1 метр болды. Боуман сағасы еркін тас ағысы ретінде саналады. Бұл еріген заттардың саны аз, мысалы кальций, және оның рН-і бейтарапқа жақын. Бауман өзенінің орташа жылдық ағыны оның орта ағысында 23 сағат 19 минут. 1970 жылдардың ортасында Тунканнокке жақын сайыстың бұлыңғырлығы 2-30 Джексон бұлыңғырлық бірлігі аралығында болды. Өзеннің меншікті өткізгіштігі 25 °C температурада сантиметрге 45-150 микросименге дейін өзгерді. РН- нің мәні 6, 6- дан 7, 3- ке дейін бейтарапқа жақын болды. 1970 жылдардың ортасында Тунканнокке жақын Боуман сағасындағы еріген оттегі концентрациясы көмірқышқыл концентрациясы органикалық көміртегі концентрациясы мен фосфор концентрациясы арасында болды. Аммиак концентрациясы арасында болды. Өзен өзені терең аңғар арқылы ағып, өзеннің суына толы. Өзеннің жағалауы кейбір жерлерде қатқылдап кетеді. Өзеннің бойында үйлер де бар. Боуман сағасында Эванс шарлауығы деп аталатын шарлауық орналасқан. Оның биіктігі 2 метр. Сонымен қатар, өзеннің кейбір бөліктерінде сүзгілер бар. Етонвилл өзенінің жоғарғы жағалауы мен тасқыны бар. Боуман сайының су айдынының топографиясы 1921 жылы шыққан кітапта "қатайша және төбелі" деп сипатталған. Боуман сағасының су айдынында ең көп таралған тау жыныстары - Кэтскилл тау жыныстары, олар су айдынының шығыс бөлігінің көп бөлігін алып жатыр. Батысқа қарай Хантли тау формациясының едәуір жолағы бар, ол да шығысқа қарай бірнеше шағын жапсырмаларда кездеседі. Су айдынының ең батыс және оңтүстік-батыс шетінде Бургун құмтасының жолағы бар. Басқа тау жыныстары әлдеқайда кішірек аумақтарды алып жатыр. Мауч шүберектік формациясы су айдынының батыс және оңтүстік-батыс шеттерінде бірнеше кішкентай жапсырмаларда кездеседі, ал Поттсвилл тобының кішкентай бір жапсырмасы су айдынының батыс шетінде де кездеседі. Өзеннің су айдынының солтүстік бөлігінде Поконо формациясының төрт кішкентай жапырағы бар. Бауман Крик Леджс деп аталатын шығысқа қарай жатқан тік беткей Уайоминг округіне қарасты Итон қалашығында сағаның бойында орналасқан. Бұл беткейлер құмтастан және шиыршықтан жасалған. Боуман сағасының су айдынындағы негізгі бөгеттерге Каталпа көлінің бөгеті, Бич көлінің бөгеті, Медоус бөгеті, Шымшықты бөгеті және No. 2. Қауіпсіздік. Су айдыны солтүстік-батыс Лузерн округі мен оңтүстік Вайоминг округіне жатады. Өзеннің су ағызу бассейні Жоғарғы Солтүстік тармақтың Сусквехана өзенінің су ағызу бассейнінің бөлігі болып табылады. Өзеннің су айдынының 140 км2 жоғарғы бөлігінде 117 км арықтар бар. 2010 жылы су айдынының осы бөлігінің халқы 2667 адам болды. Ағыстың төменгі жағында ағып жатқан өзен бөгеттерден өтеді. Боуман өзенінің "кез-кезден" суға толатыны белгілі. Алайда, өзеннің су тасқыны алаңын дамытпағандықтан, мұндай су тасқыны әдетте салыстырмалы түрде аз залал келтіреді. 1850 жылы өзенде болған су тасқыны көптеген үйлерді, қораларды және диірмендерді алып кетті. 2011 жылы Айрин дауылынан кейін Ноксенде өзен суға толды. Боуман-Крикке кіруді қамтамасыз ететін негізгі жолдарға Пенсильванияның 309-шы жолы, 29-шы жолы және 292-ші жолы жатады.
A portion of Bowman Creek is on the plateau of North Mountain. The creek flows through a deep valley that somewhat resembles a gorge. The stream banks of the creek have riprap in some places. Houses line the creek in places as well. A waterfall known as Evans Falls is situated on Bowman Creek. It is 8 feet (2 m) high. Additionally, there are strainers on portions of the creek. At Eatonville, the creek has high streambanks and a streambed of gravel. The topography of the watershed of Bowman Creek is described as "rough and hilly" in a 1921 book. The most common rock formation in the watershed of Bowman Creek is the Catskill Formation, which occupies most of the eastern part of the watershed. Further to the west, there is a sizable band of the Huntley Mountain Formation, which also occurs in a few small patches further to the east. On the westernmost and southwesternmost fringe of the watershed, there is a band of Burgoon Sandstone. Other rock formations occupy far smaller areas. The Mauch Chunk Formation occurs in a few tiny patches along the western and southwestern edges of the watershed, and one tiny patch of the Pottsville Group occurs on the watershed's western edge as well. In the northern part of the creek's watershed, there are four small patches of the Pocono Formation. A steep, east facing slope known as the Bowman Creek Ledges is located along the creek in Eaton Township, Wyoming County. These ledges are made of sandstone and shale. Major dams in the watershed of Bowman Creek include the Lake Catalpa Dam, the Beech Lake Dam, The Meadows Dam, Splash Dam, and Splash Dam No. 2. The watershed is in northwestern Luzerne County and southern Wyoming County. The drainage basin of the creek is part of the Upper North Branch Susquehanna River drainage basin. In the upper 54 square miles (140 km2) of the creek's watershed, there are 73 mile (117 km) of streams. In 2010, the population of this segment of the watershed was 2667. Further downstream, the creek flows over splash dams. Bowman Creek has been known to flood "from time to time". However, because the creek's floodplain is not developed, such floods typically cause a relatively small amount of damage. A flood on the creek in 1850 carried away many buildings such as houses, barns, and mills. The creek also experienced flooding in Noxen due to Hurricane Irene in 2011. Major roads providing access to Bowman Creek include Pennsylvania Route 309, Pennsylvania Route 29, and Pennsylvania Route 292.
Тарих және салалар
Боуман-Крик 1979 жылы 2 тамызда Географиялық атаулар ақпараттық жүйесіне енгізілген. Географиялық атаулар ақпараттық жүйесіндегі идентификаторы - 1198468. Өзен Боуманс немесе Боуман ағысы деп те аталады. Боуман-Крик карталарда 1791 жылы пайда болды. 1794 жылы Томас Пикеринг пен тағы елу адам Боуман сағасының үстінен көпір салу үшін ақша жинады. 1800 жылдардың басында Боуман-Крик аңғарында бірнеше қоныстанушы болды. Алайда, жер кедей еді және тұрғындардың көпшілігі Сускехана өзенінің маңында орналасқан. Боуман-Крик су айдынында 1800-жылдардың аяғында ағаш өңдеу өнеркәсібі болған. 1876 жылы Лехай аңғарының темір жолы өзеннің маңында ағаш өңдеуге арналған жерді сатып алды. 1890 жылдардың басына дейін темір жол желілері осы аймаққа жеткенде, ағаш өңдеу өнеркәсібі өз ағаштарын нарыққа тасымалдау үшін шприц-бағандар, сағалар мен вагондарды қолданды. 1885 жылы Лехай алқабы темір жолы Вайоминг алқабынан Боуман сағасына дейінгі бірнеше жолды зерттеді. Сол кезде бірнеше басқа теміржол компаниялары да осындай теміржолға қызығушылық танытқан. 1892 жылы Боуман-Крик өзенінде Ноксенге қарай темір жол салынды. Бұл темір жол Боуманның Крик тармағы деп аталды және ол 1963 жылы тасталды. Өзендегі су бөгеттері Вайоминг аңғарына мұз жеткізді. Church Drive-ты тасымалдайтын болаттан жасалған көпiр Bowman Creek-ті Tunkhannock-тен оңтүстік-батысқа қарай 3 шақырым жерде кесіп өтеді және жол қозғалысына жабылады. Пенсильванияның 29 бағытын саға арқылы алып өтетін болаттан жасалған көпір 1936 жылы Вайоминг округіне қарасты Итон қалашығында салынған және 1985 жылы жөнделген. 1937 жылы осы қалашықта саға арқылы сол жолды алып өтетін екі аралық болат арқалық және еден арқалық жүйесі салынған. 1975 жылы Этон қалашығында 2007 жылғы мемлекеттік жолды алып баратын екі аралықтағы алдын ала тартылған қораптық арқалық немесе арқалық көпір салынды. Бұл көпір 2007 жылы жөнделді. 1992 жылы Вайоминг округінің Монро қалашығында 29 Пенсильвания трассасын алып баратын екі аралық болат стерженьді / көп арқалық немесе арқалық көпір салынды. Мемлекеттік 3003 жолын алып жүретін алдын ала тартылған қораптық арқалық немесе арқалық көпір 1994 жылы Итон қалашығында Боуман сағасы үстінде салынған. 1996 жылы Монро қалашығындағы өзеннен Пенсильванияның 292-жолын алып өтетін ұқсас көпір салынды. Бұл көпір Ноксеннің оңтүстік-батысына қарай 3 км жерде орналасқан және Т 310/Сорбер тау жолымен жүреді. Тағы бір алдын ала тартылған қораптық арқалық немесе арқалық көпір, бұл Пенсильванияның 29 жолын алып жүретін көпір 2006 жылы Монро қалашығындағы Боуман сағасы үстінде салынған. Боуман өзенінің су айдынында Боуман өзенінің су айдыны қауымдастығы ретінде белгілі су айдыны қауымдастығы белсенді. Боуман-Криктің су тасқынын басқару жөніндегі 167-ші заң жобасы 2000 жылы жазылды. Сол кезде өзеннің су айдынында жауын-шашын суларын бақылауға арналған шаралар аз болды. 2000 жылдан бастап өзеннің су айдынында су тасқынын бақылау жобалары жоқ. Ол кезде алдағы он жылға осындай жобалар жоспарланбаған еді.
Биология
Боуман өзенінің негізгі сабағы жоғары сапалы суық сулы балық шаруашылығы және көшіп-қону балық шаруашылығы ретінде белгіленді, оның қосалқы өзендерінің көпшілігі сияқты. Алайда, Сидер Ран және Сорбер Ран қос өзендері ерекше құнды сулар болып табылады. Жабайы форельдер өзеннің бастауынан сағасына дейін өзенде табиғи жолмен көбейеді. Өзеннің әртүрлі ағысында бұлақ, қоңыр және көкжаңбырлы алабұғалар да кездеседі. 1919 жылы бұлақтан ұзындығы мен салмағы 400 м артық қоңыр форель ұсталды, ал 1945 жылы немесе одан бұрын Боуман сағасынан салмағы 800 м шамасындағы қоңыр форель ұсталды. 1800 жылдары Лузерн округінің спортшылар қауымдастығы Боуман-Крикке мыңдаған Калифорниялық лосось қорын жинады. Бауман сағасы деп аталатын ерекшелік Бауман сағасы бойында орналасқан. Ол Вайоминг округінің табиғи аумақтардың тізілімінде жоғары дәрежелі сайт ретінде тізімделген. Ағаш жағалауында бидайдың көп түр-түрлілігі бар солтүстік-шығыс ағаш орманы бар. Бұл жердің шатыры тығыз, әртүрлі жастағы ағаштар өседі. Ол негізінен бук, гемолока, қант кеспе, сары қайыңнан тұрады. Бұталар қабатында қарақұмық пен жолақты кеспек өседі. Бұл жерде көптеген папоротниктер мен жабайы гүлдер, соның ішінде Рождество папоротнигі, қыз шашы папоротник, шеткі ағаш папоротник, колумбин, жабайы герань және жабайы имбирь, сондай-ақ көптеген басқа жабайы гүлдер түрлері кездеседі. Бұл өзен Уилкс-Барре мен Скрантонның маңындағы балықшылар арасында өте танымал. Боуман-Крик "Пенсильванияның солтүстік-шығысындағы ең жақсы форель ағыстарының бірі", "балықшының ағысы" және оның форелі "Пенсильванияның солтүстік-шығысындағы аңыз" деп сипатталған. Өзенде балық аулаудың едәуір тарихы бар. Боуман сағасының жоғарғы ағысы Рикетс Глен мемлекеттік паркіне жатады. Өзен сонымен қатар Пенсильвания штатының 57-ші ойын жері арқылы ағады. Өзеннің бастауындағы жер телімі Пенсильванияның Балық және қайық комиссиясына тиесілі. Комиссияның меншігінде заңдастырылған аң аулау мен тұзаққа салуға рұқсат етіледі, егер өзгеше белгіленбесе. Өзеннің бастауындағы өзеннің бойындағы жол жалпыға ортақ жол болып табылады, онда автомобильдер, қар мотоциклдері және жаяу жүргіншілер жүріп-тұруы мүмкін. Вайоминг округінің табиғи аумақтардың инвентаризациясы жарияланған кезде Боуман Крик пен Боуман Крик Ледждер маңындағы саябақ болды. Вайоминг округінің табиғи аумақтардың тізіліміне сәйкес, бұл жер "өте көрікті". Алайда, олардың өздері тек қана аздап бұзылады.