Кіріспе

АҚШ-тың Әскери-теңіз флотының жүк кемесі USS Betelgeuse (AK 28/AKA 11) - Орион шоқжұлдызындағы Betelgeuse жұлдызының атымен аталған алғашқы АҚШ Әскери-теңіз флотының кемесі. Ол 4 жыл 9 ай бойы әскери қызмет атқарды.

Сатып алу

Бетельгейз кемесі 1939 жылы 9 наурызда Честерде (Пенсильвания) Sun Shipbuilding & Drydock Co., Hull 180 компаниясы теңіз комиссиясы келісім-шарты бойынша (MC корпус 31) C 2D ретінде салынған; 18 қыркүйекте Mormaclark ретінде іске қосылған; 29 қарашада 1939 жылы 29 қарашада Мур МакКормак Лайнз, Inc. компаниясына жеткізілген; 29 мамырда Әскери-теңіз флоты сатып алған; 3 маусымда Бетельгейз деп қайта аталды; 14 маусымда Брюэр Драй Док Компаниясы, Стейтен Айленд, Нью-Йорк, теңіз қызметіне айналдырды және AK 28 ретінде тапсырылды. 1941 жылдың күзінен бастап жүк кемесі Атлантикада жұмыс істеді. Ол маусым мен шілдеде Солтүстік Каролинада амфибиялық маневрлер жүргізді, қыркүйекте Вирджинияда ұқсас эволюцияларды орындады және қазан айында Бермудаға және Батыс Үндістанның түрлі порттарына жүк тасымалдайтын болды. Содан кейін ол Чарльстон теңіз жағасына күрделі жөндеуден өту үшін кірді және 7 желтоқсанда Жапония Перл-Харборға шабуыл жасағанда сол жерде болды.

1942 жылы Оңтүстік Тынық мұхиты

1942 жылдың қаңтар айының басында Бетельгейз әскери жүкті жүктеп, 19 ақпанда Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласына және Шотландияның Клайдбанк қаласына қарай жолға шықты. 25 наурызда Нью-Йоркке оралған ол қосымша керек-жарақтар алып, 8 сәуірде Тонга аралдарына баратын конвоймен бірге жөнелтілді, онда Әскери-теңіз флоты Австралиямен байланыс және логистикалық желілердің қорғанысын нығайту үшін алдыңғы қатарлы база құрып жатты. 9 мамырда конвой Тонгатапуға жетті, оны Әскери-теңіз флоты отын базасы, әуе жүгін алмастыру порты, Фиджи мен Самоа үшін әуе қолдау пункті және ауруханалық кеме Соласке арналған қауіпсіз порт ретінде дамытып отырды. Бетельгейзе 7 маусымда Сан-Диегоға бағыт алды, жүк жүкті сол жерде жүкті, 1 шілдеде қайта жолға шықты. Перл-Харборда ол Соломон аралдарындағы Гуадалканалға шабуылға жиналған 62-ші арнайы топқа (TF 62) қосылды. 31 шілдеде Гавайиден шығып, 7 тамызда Гуадалканалға "Темір түб сағасына" жеткен Бетельгейзе жапон әуе шабуылына қарсы жүгін тез түсірді. Құн түсіргеннен кейінгі күні ол екі жау ұшағын атып түсірді. Келесі бес айда жүк кемесі Гуадалканал мен Тулагиге жеткізілім және күшейту сапарларын жасады. Осы уақыт аралығында ол жағалауда 15 күн ғана тұрса да, сегіз жау ұшағын ұрып, өзі аз ғана зақым шекті. "Бетелгеуз" кемесі Гуадалканалға негізінен Нью-Гебридтер аралындағы Эспириту-Санто мен Эфате, Ноумея, Жаңа Каледония, Веллингтон мен Окленд қалаларынан заттарды тасымалдайтын. 1 қыркүйекте Гуадалканалға Хендерсон алабын жақсарту және басқа да нысандарды салу үшін "Seabees" әскери-теңіз құрылыс батальонының алғашқы адамдарын жіберді. 21 қарашада Гуадалканалға жүк түсіргенде, кеме қозғалтқыштағы проблемалар туындағаннан кейін, оны келесі жылы бірнеше рет қиындатады. Уақытша жөндеуден кейін жүк кемесі Рождество күні Калифорния жағалауына қарай жолға шықты. 1943 жылы 9 қаңтарда Сан-Педроға келіп, қосымша жөндеуден өтті. 1 ақпанда соғыс жүк кемесі АКА 11 болып қайта жіктеліп, Бетельгейз шығыс жағалауға бет алды және 8 наурызда жаңа рөлге сәйкес келетін өзгерістер үшін Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына келді. Ол соғыс кезінде тез түсіруге арналған арнайы модификацияланған, сәуірдің басында Чесапик шығанағында бір айлық оқуды бастау үшін теңізге шықты.

1943-1944 жж., Жерорта теңізі

10 мамырда кеме "Дайм" күштері деп аталатын TF 81 құрамында Сицилияға шабуылға қатысу үшін Жерорта теңізіне жөнелтілді. Маусым айында Алжирде репетициядан кейін TF 81 10 шілдеде Гелаға Сицилиядағы ең қатал талас операцияларының біріне қонды. Бетелгейз жағалаудағы орнынан оң жақ жақ жаққа қарай контр-адмирал Джон Л. Холлдың флагманы Сэмюэл Чейздің кемесімен жақын арадағы жағдайды бақылады. Теңіздің бұрқасындылығы, түнгі түсіру және жағажайдың нашар жағдайынан кейін шабуылдаушы жүк кемесі бірнеше десант кемесін жоғалтты. Оның бір теңізшісі әуе шабуылы кезінде десанттан шыққан оттан қаза тапты. Оның үстіне, оның бұрынғы қозғалтқышы қайтадан ауырады. Оның қозғалтқышы бұзылды, ал ол қапталған арнада болды және кеме қарсыластың мина өрістерінен көмексіз өтіп, рульді қайтадан басқаруға және апатты болдырмауға дейін. 24 шілдеде ол үйге жөндеуге жөнелтілді. Бетельгейзе 14 тамызда Норфолкқа (Виргиния) келіп, келесі сегіз айды шығыс жағалаудағы жөндеу залдарында өткізді. Негізгі қозғалтқышты жөндеу жұмыстары Честердегі құрылысшы сарайында сәтті аяқталды. 1944 жылы 4 мамырда ол Жерорта теңізіне жолға шықты. Маусым мен шілде айының басында Салернодан бұрын жаулап алуды үйренгеннен кейін Бетельгейзе қатысқан "Кемел" күштері Палермода құрылып, Францияның оңтүстік жағалауына қарай жолға шықты. Прованс жерін басып алу тыныш әрі тез жүргізілген операция болып шықты. Ол шабуыл аймағында екі күн ғана қалды, ол жүгін Фреюс шығанағындағы Ред-Бичке түсірді. Содан кейін кеме Солтүстік Африкадағы порттардан Франция мен Италия жағалауларындағы пункттерге дейін тағы бес рет сапар шегіп, одақтастардың алға жылжуына қажетті құрал-жабдықтар мен әскерлерді тасымалдайтын болды.

1945 жылы Тынық мұхит

Жүк кемесі 1944 жылы 25 қыркүйекте Жерорта теңізінен шығып, байланыс және радар құрылғыларын орнату үшін АҚШ-қа оралды. 1945 жылы Жаңа жыл күні ол Тынық мұхит теңізіне аттанды. Панама каналы арқылы Гавайиге жеткеннен кейін Бетельгейзе Перл-Харбордан әскери жүкті алып, Гуадалканалға Риуки аралдарына шабуылға дайындық мақсатында жаттығулар үшін жүкті алып кетті. Окинаваға қарай жүзу үшін ол Улитиге отын құюға және азық-түлік алуға тоқтады. Бетельгейзе 1 сәуірде Хагуши жағалауында тұрып, жүгін түсіре бастады. Оның жұмысы 6-шы күнге дейін, япониялықтардың үлкен камикадзе әуе шабуылдарын бастағанға дейін, жеңіл әрі тиімді жүргізілді. Келесі шабуыл кезінде оның төрт адамы ұшқан снарядтардың бөлшектерінен кішігірім жарақат алды, бірақ кеменің өзі тек қана ұшақтан зақымдалды. 9 сәуірде Бетельгейзе Окинавадан шығып, Чикаго портына (Калифорния) барды. Соғыстың аяқталуына дейін Перл-Харборға оқ-дәрі тасу үшін екі рет рейс жасады. 15 тамызда Жапонияның берілуін естіген Бетельгейз Сан-Францискодан Филиппинге қарай Лингаен шығанағына, Манилаға және Батангасқа әскерлерді жапсыру үшін, Отарудағы Отаруға жапсыру үшін жөнелтті. Осы тапсырмадан кейін ол Филиппинге, Самарға оралды. 10 қарашада Тяньцзиньге келіп, оны Гуам, Перл-Харбор және Сан-Францискоға жіберді. Бетельгейзе 28 желтоқсанда Батыс жағалаудан Нью-Йоркке қарай жөнелді. 1946 жылы 15 наурызда Нью-Йорк кеме жасау залында қызметінен шығарылды. 28 наурызда оның аты Әскери-теңіз тізімінен өшірілді. Саудагерлік қызмет үшін қайта жабдықталған ол 1947 жылы 27 маусымда Анконнан, Канал аймағынан Compania de La Paloma, S. A. компаниясына Star Betelgeuse деген атпен сатылғанға дейін Mormaclark ретінде жұмыс істеді. 1949 жылы ол әлі де Панама туының астында жұмыс істеді; бірақ оның иесі Compania Naviera болды. 1972 жылы ұсақтауға сатылған кеме 1972 жылы 7 сәуірде Тайваньның Каосиунг қаласына келіп жетті.

Марапаттар

Бетельгейзе екінші дүниежүзілік соғыста атқарған қызметі үшін алты ұрыс жұлдызына ие болды.