Кіріспе

Трэнь Тран (chữ Hán: , 6 тамыз 1577 28 мамыр 1657), өлімнен кейін аты: Нghị Vương (王), ғибадатхана аты: Văn Tổ (文祖) Трэньдің екінші иелері болды, 1623 жылдан 1657 жылға дейін Солтүстік Вьетнамдағы Даң Нгоайды (еуропалықтарға Токин деп белгілі) биледі. Ол 1627 жылы Тринь-Нгуен соғысын бастады және Нгуен иелерін талқандауға мүмкіндік бермеген бірнеше ірі шабуылдарды бастады.

Ерте өмір

Трң Трң - Трң Тунның үлкен ұлы. Ол Трин Тунг қайтыс болған кезде қысқа уақытқа созылып, билікті қолға алды. Оның билігі кезінде кездескен басты мәселе - Вьетнамның ең оңтүстік провинцияларын билеген Нгуен иелерінің билігі мен тәуелсіздігі. Қазіргі уақытта Нгуен Тхон ТянХуэ провинциясын, Дананг, Куанг Нам провинциясын және Куанг Нгай провинциясын басқарды. Бұл Вьетнамның шекарасы болды, ал бұл провинциялар жаңадан жаулап алынғандықтан, өркендеуге жаңа жерлер және амбициялық адамдар үшін жұмыс көп болды. 1600 жылы бірінші Нгуен лорды Нгуен Хоанг Ханойдағы Тринг сотының билігін мойындаудан бас тартты. Трин Тунгтың өлімімен Нгуеннің қазіргі мырзасы Нгуен Фук Нгуен салығын немесе әскерін сотқа жіберуден бас тартты. Бірнеше жыл бойы шиеленісіп келгеннен кейін Трин Транг Нгуенге қарсы соғысқа аттанды.

Кiру

1623 жылы қазіргі әмірші Трин Тун ауырып, Трин Транға өзінің орнын және әскерін береді. Оның ағасы Тринхюань қызғанышпен патша болғысы келеді. Тринх Сюань Ледің қазіргі патшасы Лен Кин Тонмен бірге Тринх Тунды өлтірмекші болды. Бірақ олар бұған қол жеткізе алмады. 1623 жылы 15 шілдеде Тринх Сюань Тринх сарайына от қойып, Тринх Тунг пен оның қызметшілері қашып кетті. Тринг Тунг өзінің қызметшілерін Тринг Сюаньды ұстап, өлтіруге жіберді. Екі күннен кейін Трин Тунг Трин Трангты іздеп жүріп қайтыс болды. Трин Тран бұл туралы естіп, әкесі үшін қайғырып, Триннің иегері болды.

Соғыс

Трин Транг Нгуенге қарсы көптеген ірі шабуылдар жасады, бірақ олардың барлығы сәтсіз болды. Бірінші шабуыл 1627 жылдың жазында төрт айға созылды. Келесі рет теңіз шабуылы жасалып, 1633 жылы жеңілді. 1642 және 1643 жылдары Нгуеннің күшті қорғаныс қабырғасына тағы екі шабуыл жасалды. Бұл жолы голландтықтар бір қабырғаны бұзып, екінші қабырғаны нық ұстады. 1643 жылы патша Ле Тан Тонг өзінің ұлы Ле Чан Тонгтың пайдасына отставкаға кетті. 1648 жылы Трюн Дук шайқасында Корольдік (Тринь) әскер жеңілген кезде үлкен шабуыл болды. Жас патша осы уақытта қайтыс болды (кейбіреулер бұл шайқастың нәтижесінде болды деп санайды) және оның әкесі Ле Тан Тонг екінші рет таққа отырды. Нгуендер шабуылға шықты. 1653 жылы Нгуен әскері солтүстікке шабуыл жасап, әлсіреген патша әскерін жеңді. Кванг-Бин провинциясы басып алынды. Кейін Ха Тин провинциясы Нгуен әскеріне тиді. Келесі жылы Нгуен әскерлері Нгхи Ан провинциясына шабуыл жасағанда Трэнь Транг қайтыс болды. Ол ірі, жақсы ұйымдастырылған мемлекетті, қуатты әскер мен озық еуропалық оқ-дәрілерді басқара алса да, Трэнь Транг кіші және әлсіз Нгуен аумағын жаулап алу әрекеттерінде мүлдем сәтсіз болды. Өмірінің соңында Нгуендер шабуылға шықты. Трин Транның жалғыз жеңісі мактерге қарсы болды. Оның билігі кезінде патша әскері әлсіреп қалған Мақ билеушілерінің қолынан Као Бхан провинциясынан басқа жерлерін басып алды.