Кіріспе
Ішіп-жеуші парадокс (ішіп-жеуші теоремасы, ішуші принципі немесе ішу принципі деп те аталады) - классикалық предикат логикасының теоремасы, ол "Пабда біреу бар, егер ол ішіп жатса, онда барлығы ішеді" деп айтуға болады. Оны математикалық логик Реймонд Смуллиан танымал етті, ол оны 1978 жылы жазған "Бұл кітаптың аты қандай?" деген кітабында "су ішу қағидасы" деп атады. Бұл сөздің қарама-қайшылықты сипаты әдетте табиғи тілмен айтылғаннан туындайды. Бұл екеуі де қарама-қайшы көрінеді, біреудің басқаларға ішуге себепші болуы мүмкін, немесе біреудің түн бойы бір адам әрқашан соңғы болып ішуі мүмкін. Бірінші қарсылық "егер сонда" формалды мәлімдемелер себептілікпен шатастырудан туындайды (қараңыз) Корреляция себептілікті немесе мәнді логиканы білдірмейді, бұл логикалар үшін негіз мен салдары арасындағы маңызды қатынастарды талап етеді, бұл жерде қарастырылған классикалық логикадан айырмашылығы). Теореманың ресми мәлімдемесі уақытсыз, екінші қарсылықты жояды, өйткені мәлімдемені бір сәтте дұрыс деп санайтын адам міндетті түрде басқа сәтте дұрыс деп санайтын адам емес. Теореманың ресми мәлімдемесі D - кездейсоқ предикат, ал P - кездейсоқ бос емес жиын.
The drinker paradox (also known as the drinker's theorem, the drinker's principle, or the drinking principle) is a theorem of classical predicate logic that can be stated as "There is someone in the pub such that, if he or she is drinking, then everyone in the pub is drinking." It was popularised by the mathematical logician Raymond Smullyan, who called it the "drinking principle" in his 1978 book What Is the Name of this Book? The apparently paradoxical nature of the statement comes from the way it is usually stated in natural language. It seems counterintuitive both that there could be a person who is causing the others to drink, or that there could be a person such that all through the night that one person were always the last to drink. The first objection comes from confusing formal "if then" statements with causation (see Correlation does not imply causation or Relevance logic for logics that demand relevant relationships between premise and consequent, unlike classical logic assumed here). The formal statement of the theorem is timeless, eliminating the second objection because the person the statement holds true for at one instant is not necessarily the same person it holds true for at any other instant. The formal statement of the theorem is
where D is an arbitrary predicate and P is an arbitrary nonempty set.
Дәлелдендіру
Дәлел барлығын мойындаудан басталады, я барлығының ішіп отырғанын, не барлығының ішпейтінін мойындаймыз. Осыған байланысты екі жағдай қарастырылуы керек:
Парадоксалдылықтың түсіндірілуі
Парадокс түпкілікті формальды логиканың қағидасына негізделген, бұл мәлімдеме A жалған болған кезде дұрыс, яғни кез келген мәлімдеме жалған мәлімдемеден туындайды. Содан бері ол автоматтандырылған ойлау туралы басылымдарда үлгі ретінде тұрақты түрде пайда болды; ол кейде дәлелдеуші көмекшілердің экспрессивтігіне қарама-қайшы қолданылады.