Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қате аргумент түрі (логикалық қателік)
Type of fallacious argument (logical fallacy)
Ұйғарымдық логикада, кейде кері қателік, керісінше қателік немесе қажеттілік пен жеткіліктілікті шатастыру деп аталатын, нақты шартты тұжырымды (мысалы, "егер шам бұзылса, бөлме қараңғы болады") белгілі бір шарттар бойынша (бөлмеде басқа жарық жоқ, түн уақыты және терезелер жабық) қабылдап, оның кері тұжырымын ("бөлме қараңғы, демек шам бұзылған") дұрыс емес тұжырымға келтіру – бұл формалды қателік. Мұндай тұжырым аталған шарттарда дұрыс болмауы мүмкін. Бұл қателік соңынан ("бөлме қараңғы болады") басқа да себептер туындаған жағдайларда пайда болады (мысалы, "шам жұмыс істеп тұр, бірақ сөндірілген" немесе "бөлмеде шам жоқ"). Кері қателіктер күнделікті ойлау мен қарым-қатынаста жиі кездеседі және оның себептерінің арасында қарым-қатынас мәселелері, логика туралы бұрыс түсініктер және басқа да себептерді қарастырмау болуы мүмкін. Кері тұжырымды жоққа шығаруға негіделген аргумент modus tollens деп аталады және бұл дұрыс аргумент түрі.
In propositional logic, affirming the consequent, sometimes called converse error, fallacy of the converse, or confusion of necessity and sufficiency, is a formal fallacy of taking a true conditional statement (e. g., "if the lamp were broken, then the room would be dark") under certain assumptions (there are no other lights in the room, it is nighttime and the windows are closed), and invalidly inferring its converse ("the room is dark, so the lamp must be broken"), even though that statement may not be true under the same assumptions. This arises when the consequent ("the room would be dark") has other possible antecedents (for example, "the lamp is in working order, but is switched off" or "there is no lamp in the room"). Converse errors are common in everyday thinking and communication and can result from, among other causes, communication issues, misconceptions about logic, and failure to consider other causes. The opposite statement, denying the consequent, is called modus tollens and is a valid form of argument.
Ресми сипаттама
Соңынан растау – бұл дұрыс мәлімдемені қабылдап, оның керісін дұрыс емес тұжырымға келтіру. "Соңынан растау" атауы P-ні тұжырымдау үшін Q-ның соңынан пайдаланудан туындайды. Бұл қателік мына түрде жинақталады немесе, балама ретінде, Мұндай логикалық қателіктің түпкі себебі кейде P-нің Q үшін мүмкін жағдай екенін түсінбеу болып табылады, бірақ P – Q үшін жалғыз жағдай болмауы мүмкін, яғни Q басқа жағдайдан да туындауы мүмкін. Соңынан растау сонымен қатар көптеген мәлімдемелердің дұрыс кері тұжырымдарына ие болу тәжірибесін шамадан тыс жалпылаудан туындауы мүмкін. Егер P және Q "эквивалентті" мәлімдемелер болса, яғни Q шартында P-ні қорытуға болады. Мысалы, "13 тамыз болғандықтан, бүгін менің туған күнім" және "Бүгін менің туған күнім болғандықтан, 13 тамыз" деген мәлімдемелер эквивалентті және екеуі де "13 тамыз – менің туған күнім" мәлімдемесінің дұрыс салдары болып табылады (бұл – ). "Қоспалы гипотетикалық силлогизмдердің" мүмкін формаларының екеуі дұрыс, ал екеуі жарамсыз. Алдын аланы растау (modus ponens) және соңынан жоққа шығару (modus tollens) дұрыс. Соңынан растау және алдын аланы жоққа шығару жарамсыз.
Affirming the consequent is the action of taking a true statement and invalidly concluding its converse The name affirming the consequent derives from using the consequent, Q, of , to conclude the antecedent P. This fallacy can be summarized formally as or, alternatively, The root cause of such a logical error is sometimes failure to realize that just because P is a possible condition for Q, P may not be the only condition for Q, i. e. Q may follow from another condition as well. Affirming the consequent can also result from overgeneralizing the experience of many statements having true converses. If P and Q are "equivalent" statements, i. e. , it is possible to infer P under the condition Q. For example, the statements "It is August 13, so it is my birthday" and "It is my birthday, so it is August 13" are equivalent and both true consequences of the statement "August 13 is my birthday" (an abbreviated form of ). Of the possible forms of "mixed hypothetical syllogisms," two are valid and two are invalid. Affirming the antecedent (modus ponens) and denying the consequent (modus tollens) are valid. Affirming the consequent and denying the antecedent are invalid.