Кіріспе
Сербиялық кәсіпкер Станко Суботич (; 1959 жылы 9 қыркүйекте туған) - Сербиялық кәсіпкер, Люксембургте орналасқан EMI Group холдингінің (Emerging Marketing Investments APS) негізін қалаушы және иесі, ол Moj Kiosk Group және француз холдингі Louis Max компаниясына ие. Қоғамға Суботич Сербияның премьер-министрі Зоран Джиндичтің жақын досы және Сербияның демократиялық оппозициясының белсенді жақтаушысы ретінде белгілі болды. Ол бұл үшін Милошевич режимі тарапынан қуғын-сүргінге ұшырап, 1997 жылы Сербиядан кетуді шешті. Кейіннен ол Джиндич үкіметі жүргізген Еуропаға жақтас реформаларды қолдады. 2003 жылы Зоран Джиндичтің өлтірілуінен кейін және оның саяси қарсыластары Воислав Коштуница мен Борис Тадичтің билігі кезінде үкіметтік әкімшілік Суботичке қарсы саяси себептермен процесті іске қосты, оны билікті теріс пайдалану үшін айыптап отырды. Оған қарсы бұқаралық ақпарат құралдарында күшейтілген науқанға қарамастан, ол 2015 жылдың соңында Белградтағы апелляциялық сотпен барлық айыптардан ақталды.
Stanko Subotić (; born 9 September 1959) is a Serbian businessman and the founder and owner of the Luxembourg based holding company EMI Group (Emerging Marketing Investments APS) which owns Moj Kiosk Group and the French holding company Louis Max. To the public, Subotić was known as a close friend of Prime Minister Zoran Đinđić and an active supporter of the democratic opposition in Serbia while Slobodan Milošević was still in power. For this, he had faced oppression by the Milošević regime and decided to leave Serbia in 1997. Later, he supported pro European reforms steered by the Đinđić government. In 2003, after the assassination of Zoran Đinđić, and during the rule of his political opponents Vojislav Koštunica and Boris Tadić, the government administration set in motion a politically motivated process against Subotić, indicting him for alleged abuse of office. In spite of a strong media campaign against him, he was acquitted of all charges at the end of 2015 by the Court of Appellation in Belgrade.
Ерте өмір және білім
Суботич жұмысшы таптан шыққан отбасының алтыншы және ең кіші баласы. Жасөспірім кезінде ол әкесі ұсталық цехында жұмыс істеген. Ол Уб қаласындағы Экономика орта мектебін бітірген, сол жерде болашақ әйелі Ягодамен танысқан.
Іскерлік мансап
1979 жылы Суботич өзінің досының компаниясында жұмыс істеуге Францияға кетті. 1981 жылы ол өзінің алғашқы бизнесін - дүкен саудасына бағытталған киім дүкендерінің тізбесін ашты. 1980 жылдардың ортасында Суботич Сербияға инвестиция салды және 1989 жылы Анте Маркович бастаған реформалар науқаны кезінде Югославияға оралды. 1991 жылы Белградта MIA деп аталатын компания құрды, ол бутиктер желісі ретінде жұмыс істеді және екі дайын киім фабрикасы қолдады. 1992 жылы елдегі ерекше экономикалық жағдайларға байланысты Суботич киім-кешек жөнелту үшін төлем ретінде темекі контингентін қабылдады. Осыдан кейін 1995 жылы темекі саудасына кіріседі. Ол кезде Суботич Солтүстік Македониямен шекарадан өтуде және Черногориядағы Бар теңіз портында екі салықсыз дүкенге ие болды. 1996 жылы Суботич Оңтүстік-Шығыс Еуропа үшін British American Tobacco және Japan Tobacco компаниясының эксклюзивті дистрибьюторы болды, 1997 жылы SEITA және R. J. Reynolds Tobacco Company компаниясының дистрибьюторымен кеңейтілді. Оның темекі саудасы бизнесі бастапқыда Сербияда болған, бірақ 1997 жылы Радован Стожичич пен Влада Ковачевичті өлтіргеннен кейін Суботич өзінің бүкіл бизнесін Черногорияға көшірді, онда ол премьер-министр Мило Джуканович пен биліктегі DPS партиясының президенті Светозар Маровичке жақын болды. 1997 жылдың шілдесінде Милошевич режимі оның салықсыз дүкендерін және оның MIA компаниясын жапты. Үкімет сондай-ақ оның жеке меншігін заңсыз тәркілеуге тырысты, бұл Суботичті Сербиядан кетуге итермеледі. Ол отбасымен бірге Женевада тұрып, 1999 жылы тұрақты тұрғындар болды. Суботич өз ісін дамытуды жалғастырды және 2002 жылы ол EMI Group (Emerging Marketing Investments APS) холдингі құрды, оның бас кеңсесі Копенгагенде, Данияда орналасқан. Компания Еуропадағы табысты дистрибьюторлық компанияларды, басқа сауда компанияларын және жылжымайтын мүлік компанияларын байланыстыруға бағытталған. Сол жылы EMI Сербиядағы ет өңдеу зауытына инвестиция салды. 2003 жылы EMI Сербияда көптеген газет стендтерін қоса алғанда, ірі тарату желісіне ие болған Крагуевацтағы Duvanpromet компаниясын сатып алды. Сол жылы Суботич Futura plus деп аталатын тағы бір компания құрды. 2004 жылы Суботич "Политиканың" көпшілік акционері неміс медиа холдингі "Wastdeutsche Allgemaine Zeitung" (WAZ) тобымен ынтымақтастыққа кірісті. Бұл Futura plus компаниясына Сербиядағы ең ірі дистрибьюторлық желіге айналған маңызды кеңейтуге жол ашты. Сербиядағы инвестициялардан басқа, Суботич 2007 жылы француздық Louis Max компаниясының жалғыз иесі болды. Суботичтің Черногорияда да ірі инвестициялары бар. Оған Будва маңындағы Свети Никола аралының бір бөлігі және Свети Стефан түбегіндегі сәнді қонақ үйі тиесілі.
БАҚ айыптаулары
2001 жылдың мамыр айында Хорватияның Nacional Weekly басылымы Суботичтің қызметі туралы егжей-тегжейлі мәліметтерді жариялады, бұл 1990-шы жылдардың соңында ол, Зоран Джиндич және Мило Дюканович темекі контрабандасына қатысты болды. Суботич айыптауларды жоққа шығарды және олар Хорватиядан бәсекелес темекі өндірушісі, Творника духана Ровиндж ұйымдастырған толықтай жалғандық деп мәлімдеді, ол Суботичтің Хорватияға бизнесін кеңейту жоспарларынан қауіптенгенін сезінді. 2008 жылы Тадич Сербия президенті болған кезде, Суботичке қарсы тағы бір жағымсыз медиа-кампания ұйымдастырылды, ол тағы да Джовица Станишич пен Михал Кертстің үйлестіргендігі туралы айтылған темекі контрабандасына назар аударды. 2009 жылы, үкімет басшылығы бастаған бір жыл бойы үнемі қысым көрсеткеннен кейін, оның "Futura plus" компаниясы банкрот болды. Суботич шабуылдарды Мирослав Мишкович пен Милан Беко магнаттары ұйымдастырғанын мәлімдеді, олар оған бұрынғы бизнес келісімдерінен 30 миллионнан астам евро қарыз болды. Суботичтің мәлімдемесін кейіннен Сыбайлас жемқорлыққа қарсы кеңес растады. Саяси мақсаттағы шабуылдар мен бизнеске кедергі келтірген әрекеттер WAZ-ті Сербиядағы қызметін тоқтатуға және Politika және Dnevnik-тегі барлық акцияларын сатуға итермеледі.