Кіріспе

Босниялық серб саяси партиясы

Серб демократиялық партиясы (СДС/SDS) – Босния және Герцеговинадағы серб саяси партиясы. Қазіргі басшысы – Милан Миличевич. 2006 жылғы қазан айында өткен парламент сайлауында СДС Серб Республикасындағы жетекші партия және Босния және Герцеговинадағы басты серб партиясы мәртебесін Милорад Додик басқаратын тәуелсіз социал-демократтар альянсына (SNSD) жоғалтты. 2010 және 2014 жылғы сайлауларда шағын табыстарға қол жеткізгеніне қарамастан, 2018 жылға қарай партия парламенттегі өкілдігі 20%-дан төмендеді, бұл оның тарихындағы ең төмен көрсеткіш. Партияға АҚШ санкциялары салынды, себебі ол "соғыс қылмысына күдіктілерді ұстап, халықаралық трибуналға өткізе алмады". Санкциялар АҚШ-тан СДС-қа және керісінше ақша және материалдық құралдарды аударуға тыйым салады. Партия АҚШ Шетелдік активтерді бақылау кеңсесінің арнайы тағайындалған тұлғалар мен бұғатталған адамдар тізіміне енгізілген.

Құру

Радован Караджич 1990 жылы Серб демократиялық партиясын құрды. Партияның мақсаты босниялық серб қауымын біріктіру болды, сияқты Йован Рашковичтің Серб демократиялық партиясы Хорватиядағы сербтерді біріктіргендей, және егер осы екі республика федерациядан бөлініп кетсе, Югославияның құрамында қалу (Сербия мен Черногориямен бірге "Үшінші Югославия" ретінде).

1991 жыл

1991 жылдың қыркүйегінде СДС Босния мен Герцеговинаның барлық аймақтарында әртүрлі "Серб автономиялық аймақтарын" құруға кірісті. Босния парламенті 1991 жылдың 15 қазанында егемендік туралы шешім қабылдағаннан кейін, 1991 жылдың 24 қазанында Баня-Лукада Босния мен Герцеговинадағы сербтерді ғана өкілдік ету мақсатында жеке серб ассамблеясы құрылды. Келесі айда босниялық сербтер референдум өткізіп, нәтижесінде Югославия құрамындағы Сербия мен Черногориямен федеративтік мемлекетте қалуды мақұлдады. 1991 жылдың желтоқсан айында СДС жетекшілігі "Босния мен Герцеговинадағы серб халқы органдарының төтенше жағдайлардағы ұйымдастырылуы және қызметі туралы" деген құпия құжатты әзірледі. Бұл құжат елдегі әрбір муниципалитетті бақылауға алуға бағытталған, орталықтандырылған бағдарлама болды. Онда түрлі "дағдарыс штабтары" арқылы көлеңкелі үкіметтер мен үкіметтік емес құрылымдар құрылып, серб халқы Югослав Халық Армиясымен (JNA) келісім бойынша билікке дайындалды.

Идеология

Партия тарихында күшті ультраұлттық, сепаратистік және исламофобиялық идеология болған. Соңғы кезде партия алыс оңшыл идеологиядан бас тартып, көбінесе умеренді консервативті көзқарастарға көшті, тіпті кейбір көзқарастары Босния және Герцеговинаның барлық бөлігін, тек Серб Республикасын ғана емес, қолдауға бағытталған. Осы көзқарастың ең белсенді жақтаушыларының бірі – партияның жоғары лауазымды шенеуілі Драган Мектич.

Президенттердің тізімі

Жоқ. Аты Портреті Қызмет мерзімі 1 Радован Караджич 12 шілде 1990 19 шілде 1996 2 Алекса Буха 19 шілде 1996 1 шілде 1998 3 Драган Калинич 1 шілде 1998 20 шілде 2004 4 Драган Чавич 20 шілде 2004 15 желтоқсан 2006 5 Младен Босич 15 желтоқсан 2006 8 қазан 2016 6 Вукота Говедарица 14 қазан 2016 30 маусым 2019 7 Мирко Шарович 30 маусым 2019 12 қараша 2022 8 Милан Миличевич 12 қараша 2022 Қазіргі кезде қызмет етеді.

Босния мен Герцеговинаның Парламенттік Ассамблеясы

+ Босния және Герцеговина Социалистік Республикасының Ассамблеясы Жыл Басшысы Халық дауысының саны % Орын саны 1990 Үкімет Радован Караджич 590,431 26.14

+ Босния және Герцеговина Парламенттік Ассамблеясы Жыл Басшысы Халық дауысының саны % Өкілдер палатасы орын өзгерісі Сенат палатасы орын өзгерісі Үкімет 1996 Алекса Буха 578,723 24.11 Жаңа Жаңа 1998 Драган Калинич 162,721 9.43 5 4 2000 248,579 16.68 2 0 2002 172,544 14.04 1 2 2006 Драган Чавич 108,616 7.69 2 2 2010 Младен Босич 137,844 8.40 1 0 2014 211,562 12.97 1 1 2018 Вукота Говедарица 162,414 9.80 2 1 2022 Мирко Шарович 112,250 7.07 1 0

Серб Республикасы Ұлттық Ассамблеясы

+ Серб Республикасы Ұлттық Ассамблеясы Жыл Басшысы Халық дауысы Халық дауысының % Орындықтар саны Орындықтардың өзгеруі Коалициялық үкімет 1991 Радован Караджич Босния парламентінен кеткен депутаттар — 1996 Алекса Буха 568,980 52,3% 27 — 1997 209,767 28,9% 21 — 1998 Драган Калинич 160,594 21,7% 5 — 2000 226,226 36,1% 12 — 2002 159,164 31,2% 5 — 2006 Драган Чавич 103,035 18,27% 9 — 2010 Младен Босисич 120,136 18,97% 1 — 2014 173,824 26,26% 3 СРС РС-пен 2018 Вукота Говедарица 123,515 18,04% 5 СРС РС-пен 2022 Мирко Шарович 95,648 14,95% 3 —

Президент сайлауы

+ Босния және Герцеговина Президенті сайлау жылы # Кандидат Дауыс % Ескертпе Сайланды ма? 1996 1-орын Момчило Кражишник 690,646 67.3% — 1998 2-орын Момчило Кражишник 314,236 44.7% — 2002 1-орын Мирко Шаравич 180,212 35.5% — 2006 2-орын Младен Босич 130,824 24.2% — 2010 2-орын Младен Иванич 285,951 47.31% Қолдау 2014 1-орын Младен Иванич 318,196 48.71% Қолдау 2018 2-орын Младен Иванич 292,065 42.74% Қолдау 2022 2-орын Мирко Шаравич 224,912 35.45% —

+ Серб Республикасы Президенті сайлау жылы # Кандидат Дауыс % Ескертпе Сайланды ма? 1996 1-орын Биляна Плавшич 636,654 59.2% — 1998 1-орын Никола Поплашен 322,684 43.9% Қолдау 2000 1-орын Мирко Шаравич 313,572 49.8% — 2002 1-орын Драган Чавич 183,121 35.9% — 2006 2-орын Драган Чавич 163,041 29.4% — 2007 2-орын Огнен Тадич 142,898 33.8% — 2010 2-орын Огнен Тадич 227,239 35.92% — 2014 2-орын Огнен Тадич 296,021 44.28% — 2018 2-орын Вукота Говедарица 284,140 41.81% — 2022 2-орын Елена Тривич 273,245 42.84% Қолдау