Кіріспе

Англиялық ханшайым және монах Бриджит Йорктік (1480 жылдың 10 қарашасы - 1507 жылдың желтоқсанынан бұрын) - король Эдуард IV мен оның патшайымы Элизабет Вудвиллдің жетінші қызы. Әкесінің өлімі мен Ричард III-тің тақты басып алуынан кейін көп ұзамай, үш жасқа толмаған Бриджитті Елизавета Вудвилл Эдуард IV-тің басқа балалары арасында заңсыз деп жариялады. Қыздың анасы балалардың өмірі үшін қорқып, оларды Вестминстер абатханасына көшірді, онда марқұм патшаның отбасы баспана тауып, бір жылдай болды. Патша ағасының отбасына зиян келтірмеуге уәде бергеннен кейін, ханшайымның үлкен әпкелері сарайға барды; Бриджит басқа бір әпкесі Екатеринамен бірге, әкесінің қасында қалды. Ричард III қайтыс болғаннан кейін Генрих Тюдор Генрих VII деген атпен таққа отырғанда, Эдуард IV-тің балаларын балағаттаған акт жойылды. Генрих VII Бриджиттің үлкен әпкесі Елизаветаға үйленді. Бриджит шотландтық ханзаданың мүмкін болатын қалыңдығы ретінде қарастырылды, бірақ ақырында ханшайымды монастырға жіберу туралы шешім қабылданды, ол өзі де соған бейім болды. Бриджит Кент штатындағы Дартфорд монастырында қоныстанды, тек бір рет анасының жерлеу рәсіміне қатысу үшін кетіп қалды. Ол монах болғаннан кейін, оның кішігірім шығыстарын төлейтін әпкесі патшайыммен байланыста болды. Бриджит қайтыс болып, Дартфорд монастырында жерленді, ол ағылшын реформациясынан кейін патшалық резиденцияға айналды.

Туу

Бриджит 1480 жылы 10 қарашада Эльтам сарайында Англия королі Эдуард IV мен Елизавета Вудвиллдің он баласының жетінші қызы және ең кішісі болып дүниеге келді. Бриджиттің алты үлкен әпкесі болды, олардың төртеуі ғана ересек (Елизавета, Сесилия, Анна және Екатерина) болды; Мэри 14 жасында 1482 жылы аурудан қайтыс болды, ал Маргарет 1472 жылы, Бриджит туылмай тұрып сегіз жыл бұрын, нәресте кезінде қайтыс болды. Оның бес ағасы да болды: үш толық қанды ағасы және екі жартылай қанды ағасы оның анасының Джон Грей Гробьиге алғашқы некеінен: Томас және Ричард Грей. Бриджиттің ең кіші ағасы Джордж екі жасында қайтыс болды, ал қалған екі ағасы Эдуард V және Ричард 1483 жылы ағасы Ричард III билік құрған кезде Тауэрден жоғалып кетті. Бриджиттің аталық ата-бабалары Ричард Йорк, 3-ші Йорк герцогы (Ирландияның корольдік тағына Йорк әулетінің құқығы бар) және Сесили Невилл болды, ал аналық ата-бабалары Ричард Вудвилл, 1-ші граф Риверс және Люксембургтің Жакетта, Бедфорд герцогинясы. Бриджит Сент-Мартин күні туған және келесі күні Чичестер епискобы Эдвард Стори шомылдыру рәсімінен өткізді. Шомылдыру рәсімінің құмырасында оның құс анасы оның әжесі, Йорк герцогинясы Сесили Невилл және оның үлкен әпкесі, Йорктік Елизавета болды; оның құс атасы Винчестер епискобы Уильям Уэйнфлет болды. Шомылдыру рәсімінде жаңа туған ханшайымды Эдуард IV үй шаруашылығының басқарушысы Лорд Стэнлидің әйелі Леди Маргарет Бофорт көтеріп жүрді. Принцессаның құлшылық етуі расталғанда (соның өзі шомылдыру рәсімінен кейін бірден болды), оның анасының әпкесі Маргарет Вудвилл, леди Малтраверс оның құда анасы ретінде әрекет етті. Патша Лондон мұнарасына көшірілді, сонда оған кейіннен жалғыз ағасы Ричард қосылды; 29-30 сәуір түнінде Елизавета Вудвилл барлық қыздарымен (одан басқа көптеген қазыналары мен басқа да дүние-мүлкімен) Вестминстер абатханасына қашып кетті, ол Глостер герцогынан қорқып, баспана сұрады. Бриджиттің анасымен бірге киелі үйде болғаны туралы қарама-қайшы мәліметтер бар: Мэри Энн Эверетт Грин ханшайымның денсаулығы нашар екенін көрсететін мәліметтер бар екенін және сондықтан оны патшайымның жесір әйелінің сенімді адамдарының біріне қалдырған болуы мүмкін деп жазады. Алайда, медициналық шоттардың көпшілігі корольдің отбасы Вестминстер абатлығына көшіп бармас бұрын оның ағасы Эдуард V-тің қысқаша билігі кезінде пайда болды. 1483 жылы 22 маусымда Эдуард IV-тің Елизавета Вудвиллмен некелесуі заңсыз деп танылды. Марқұмның барлық балалары Titulus Regius парламенттің актісі бойынша заңды емес деп танылды және таққа және барлық атақтардан айырылды. Бірнеше күннен кейін Бриджиттің бұрын тұтқындалған ағасы мен ағасы Энтони Вудвилл мен Ричард Грей өлтірілді. 1483 жылы 6 шілдеде Глостердің Ричард III деген атпен патша деп жарияланды, көп ұзамай Бриджит ағаларының Тауэрде тұтқындалғаны туралы жаңалық болмады. 1483 жылы Рождество күні Генрих Тюдор, анасы Елизавета Вудвиллмен бірге Ричард III-ге қарсы сөз байласып, Ренн соборында Бриджиттің үлкен әпкесі Елизаветаға немесе келесі аға Сесилияға (егер Елизаветамен некеге тұру мүмкін болмаса) тұрмысқа шығуға ант берді. Бірақ Букингем герцогы бастаған Тюдор партиясының көтерілісі осы ант бергенге дейін де сәтсіз аяқталды. Бэкингемді өлтіргеннен кейін Ричард III ағасының жесірімен келіссөздер жүргізуді шешті. 1484 жылдың 1 наурызында патша өзінің марқұм ағасының қыздарына зиян келтірмейді немесе қорлайтынын ашық ант берді; сонымен қатар, патша оларды мұнарада немесе басқа түрмеде тұтқындамайтынын, оларды "жақсы атақ пен беделді орынға" орналастыратынын, кейіннен "әлеуметтік атақты ерлерге" үйленетінін және әрқайсысына жылдық 200 марка табыс беретін жер сыйлайтынын уәде етті. Сол күні меморандум және оның ережелері жесір патшаға жеткізілді. Олар өздерінің қараңғы үйлерін тастап, "қайырымды ағаларының" қамқорлығына жүгінуге келісті. Тюдор дәуірінің тарихшысы Эдвард Холл Ричард III туралы былай деп жазды: "Ол ағасының барлық қыздарын салтанатты түрде өзінің сарайына алып келді; егер олар онымен бірге жаңа таныс және сүйіспеншілікке толы ойын-сауық болса, олар өздеріне тигізген жарақатты және бұған дейінгі төрешілікті ұмытуға тиіс еді". Жалпы қабылданған нұсқаға сәйкес, Бриджит пен оның әпкелері Ричард III қорғауында патша сарайына жеткізілді, бірақ Бриджит пен оның үлкен әпкесі Кэтрин киелі үйден шыққаннан кейін анасымен бірге қалды деген нұсқа бар. Сонымен қатар, Бриджиттің өзі монастырдағы өмірін жақсы көреті�...

Монастыр

Бриджит дүниеге келгеннен кейін, оның ата-анасы қызын діни өмірге арнап, монастырға жіберу туралы ойлана бастаған болса керек. Ричард III немере қызын өзінің жасына жеткенде өзінің бір қолдаушысына үйлендіруді жоспарлады. Кейін Генрих VII әйеліне қатысты некелік жоспарлар жасай бастады. Бастапқыда Бриджит (есімі аталмаса да) Джеймс, Ротсе герцогының және шотланд тағына мұрагердің екі мүмкін болатын қалыңдықтарының бірі ретінде қарастырылды. Бриджит монах болуды қатты қалайтынын білдіргенде, Анна Ротсе герцогының қалыңдығы болып таңдалды. Өзінің басқа тұрмысқа шықпаған әпкелерімен бірге ол 1489 жылы Милан герцогы Джан Галеаццо Сфорцаның қалыңдығы ретінде қысқа уақытқа қарастырылды: бірақ кем дегенде Бриджитке қатысты бұл бастама тез арада жойылды. Кенттегі Дартфорд монастырына ханшайымның кетіп кетуінің нақты күні белгісіз, бірақ бұл 1489 жылы болды, ол кезде Бриджит Дартфордтағы Элизабет Крессенердің қамқорлығында болған, бірақ 1492 жылға дейін, Бриджиттің анасы қайтыс болған. Монастырға түсуге деген тілегін Бриджитті Генри VII-нің анасы, дінилігімен танымал Леди Маргарет Бофорт қолдады, бұл патшаның соңғы шешіміне әсер еткен болуы мүмкін. 1492 жылы он екі жасқа толмаған ханшайым анасының жерлеу рәсіміне қатысу үшін монастырды қысқа уақытқа тастап кетті: Бриджит басқа аза тұтқандармен бірге анасының денесімен бірге Уиндзорға сумен барды, онда ол Дертфорд монастырына оралды. Дартфорд монастырі ханшайымның монастырлық өміріне кездейсоқ таңдалған емес. Монастырьға Эдуард III негізін қалап, онысының ұлы Ричард II кезінде дамыған, біраз уақыт бойы оны бүкіл Англияның ақсүйектері оқыту және діни өмір үшін қолданған. Монастырь бірнеше рет бір монастырь орденінен екіншісіне өтті - доминикандықтар мен августиндіктер; Бриджит монастырда болған кезде Дартфорд августиндіктерге тиесілі болды. Монахинялар шолушылық өмірге арналды, яғни олар уақыттарын дұғада және рухани демалыспен, мысалы, құлшылық оқумен өткізді; шынында да, 1495 жылы Йорк герцогинясы Сесили Невилл (Бриджеттің әжесі мен құс анасы) өсиет қалдырған кезде, ол ханшайымына үш кітап қалдырды: екеуі - қасиетті әйелдердің өмірі, Сиенның Қатерина және Уитбидің Хилдасы, ал үшінші - қасиеттілердің өмірлерінің танымал жинағы, Legenda Aurea немесе Golden Legend, сөзсіз аударма түрінде. Монастырь жабылып, анасының жерлеу рәсіміне қатысты дәлелденгендей, Бриджит Дартфорд монастырын тастап кеткені туралы ешқандай дәлел жоқ. Бриджит туралы қазіргі жазбалар өте қысқа және аз. Томас Мор былай деп жазды: "Бриджит өзінің аты аталған адаммен бірдей қасиет танытты, өйткені ол Дартфордтағы діни өмірдің ережелерін ұстанып, соларға сай өмір сүрді". Бриджит өмір бойы әпкесі, патшайыммен үнемі хат алысып жүрді. Кейде Бриджит әпкесі патшадан қосымша төлемдер алады, бірақ бұл туралы даусыз дәлелдер тек патшайымның өмірінің соңғы жылында сақталған: мысалы, 1502 жылы 6 шілдеде патшайым Дартфордтың преорессіне хабаршы арқылы Бриджиттің шығындарын жабу үшін тоқсанына 3 фунт стерлингті (8 фунт стерлинг) жіберді (яғни жылына жиырма марка) және өзіне де сол сома; дегенмен, бұл ұзақ уақытқа созылған келісім болған сияқты. Елизаветаның 1503 жылы қайтыс болуына бірнеше ай қалғанда, Бриджитке соңғы төлем жасалды. 1502 жылы 24 қыркүйекте Бриджит Виндзордан апасынан хат алды, онда патшайым апасының денсаулығы туралы сұрастырып, ол үшін дұға етуді сұрады.

Өлім және жерлеу

Бриджит қайтыс болып, Дартфорд монастырында жерленді; оның өлімінің себебі белгісіз. Принцессаның қайтыс болған күні де белгісіз: әртүрлі деректерге сәйкес, бұл 1513 жылға дейін немесе шамамен 1517 жылы болған. efnSed. Бұл жыл 1631 жылы жарияланған антиквар Джон Уивердің "Ежелгі жерлеу ескерткіштері" атты еңбегінде жазылған дерексіз мәлімдемеден алынған. Бриджит шіркеуінің хорында жерленді. Қабір тасы, хордың еденіне салынған кітапша тасы, 1541 жылы жойылған немесе қайта пайдаланылған болуы мүмкін, бұл кезде Дартфорд монастыры, ағылшын реформациясы кезінде, негізінен қиратылған және оның немере інісі король Генрих VIII үшін патшалық сарай ретінде қайта жаңартылған, бірақ резиденция келесі он жыл бойы пайдаланылмаған.