Кіріспе
Шотландиядағы мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтау жүйесі NHS Scotland (шотландтық гэльше: SNS na h Alba), кейде NHSScotland деп аталады, Шотландиядағы мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтау жүйесі және Ұлыбританиядағы Ұлттық денсаулық сақтау қызметін құрайтын төрт жүйенің бірі. Шотландияда 14 аумақтық NHS кеңесі жұмыс істейді, оны жеті арнайы географиялық емес денсаулық сақтау кеңесі және Шотландияның қоғамдық денсаулық сақтау қызметі қолдайды. Ұлыбританияда Ұлттық денсаулық сақтау қызметі құрылған кезде Шотландияда, Англия мен Уэльсте және Солтүстік Ирландияда үш жеке мекеме құрылды. Шотландиядағы NHS Англия мен Уэльстегідей денсаулық сақтау министрі емес, Шотландияның мемлекеттік хатшысына есеп береді. 1948 жылға дейін Шотландияда 1913 жылы мемлекеттік қаржымен қаржыландырылатын денсаулық сақтау жүйесі - "Highlands and Islands Medical Service" құрылды, бұл аймақта денсаулық сақтауды қамтамасыз етудің географиялық және демографиялық қиындықтарын мойындады. 1999 жылы Шотландияның децентрализациясынан кейін денсаулық сақтау және әлеуметтік қамқорлық саясаты мен қаржыландыру Шотландия Парламентінің қарамағына берілді. Қазіргі уақытта бұл шотланд үкіметінің денсаулық сақтау және әлеуметтік қамқорлық басқармалары арқылы басқарылады. Қазіргі уақытта Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек жөніндегі министрлер кабинетінің хатшысы Нил Грей, ал штаб басшысы денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек жөніндегі бас директор және NHS Шотландияның бас атқарушы директоры Кэролайн Лэмб.
NHS Scotland (Scottish Gaelic: SNS na h Alba), sometimes styled NHSScotland, is the publicly–funded healthcare system in Scotland and one of the four systems that make up the National Health Service in the United Kingdom. It operates 14 territorial NHS boards across Scotland, supported by seven special non geographic health boards, and Public Health Scotland. At the founding of the National Health Service in the United Kingdom, three separate institutions were created in Scotland, England and Wales and Northern Ireland. The NHS in Scotland was accountable to the Secretary of State for Scotland rather than the Secretary of State for Health as in England and Wales. Prior to 1948, a publicly funded healthcare system, the Highlands and Islands Medical Service, had been established in Scotland in 1913, recognising the geographical and demographic challenges of delivering healthcare in that region. Following Scottish devolution in 1999, health and social care policy and funding became devolved to the Scottish Parliament. It is currently administered through the Health and Social Care Directorates of the Scottish Government. The current Cabinet Secretary for Health and Social Care is Neil Gray, and the head of staff is the director general health and social care and chief executive of NHS Scotland, Caroline Lamb.
Бюджет
Шотландияның Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің 2020/21 жылы жұмыс істеу бюджеті 15,3 млрд фунт стерлинг болды. Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек Ұлыбританияда децентральді мәселелер болып табылады, ал Шотландия, Англия және Уэльстің жеке денсаулық сақтау органдары "Ұлттық денсаулық сақтау қызметі" деп аталады. Шотландиядағы NHS 1948 жылы Шотландия кеңсесінің министрлік қадағалауымен, 1999 жылы саяси жағынан бөлінгенге дейін, әкімшілік жағынан бөлек ұйым ретінде құрылды. Бұл өкілеттіктер мен қаржыландыруды бөлу шекарааралық жедел жәрдемді қамтамасыз етудегі үйлестіру мен ынтымақтастыққа байланысты көпшілікке әрдайым байқалмайды.
1948 жылға дейін
Шотландияда 1948 жылы NHS құрылғанға дейін денсаулық сақтаумен қамтамасыз етуде мемлекет қатысқан, бірақ ол жалпыға бірдей емес еді. Шотландияның жартысын қазірдің өзінде Хайлендс және аралдар медициналық қызметі қамтыды, бұл мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтау жүйесі тікелей Эдинбургтен басқарылады, ол 35 жыл бұрын панельдік жүйенің кемшілігін жою үшін құрылған болатын, бұл жылына 160 фунттан аз табыс табатын жұмысшылардан аптасына 4 денир төлеуді талап етті. Ол кездегі шаруалардың аптасына төрт пенс төлеуі олардың қолынан келмейтін, өйткені олар тек қана күнкөріс үшін ғана шаруашы болған, бірақ британдық қарулы күштерге көп әскер берген. Кейбір аудандарда үй шаруасындағы отбасылардың орташа табысы жылына 26 фунт стерлингке дейін (аптасына 10-120 динар) немесе одан да төмен болуы мүмкін. Халық аз орналасқан таулы және инфрақұрылымы нашар аралдарда медициналық көмек көрсетудің қосымша міндеттерін таулы және аралдар медициналық қызметі де қаржыландырады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шотландиядағы жедел аурухана қызметі соғыста қаза тапқандарды және жарақат алғандарды емдеуге арналған көптеген ауруханалар салды. Бұл ауруханалар бастапқыда бос тұрғандықтан, шотландтық хатшы аурухананың сыйымдылығын емдеуге арналған ұзақ күту тізімдерін қысқарту үшін пайдалануға шешім қабылдады. Шотландияның жеке практика емес, медициналық мектептерге негізделген өзінің ерекше медициналық дәстүрі және Кацкарт баяндамасына негізделген денсаулық сақтаудың болашағы үшін егжей-тегжейлі жоспары болды.
Ұлттық денсаулық сақтау қызметін дамыту
Беверидж баяндамасын 1942 жылы жариялағаннан кейін Ұлыбритания үкіметі ақ кітаппен жауап берді. 6502) 1944 жылы консервативті депутат және денсаулық сақтау министрі Генри Уиллинк бастаған. Кіріспеде ақ кітапта үкімет жаңа денсаулық сақтау қызметін Шотландияда іске қосу ниеті туралы айтылған: "Жаңа қызметті құру туралы шешім, әрине, Шотландияға, сондай-ақ Англия мен Уэльске қатысты және осы кітап екі елге де қатысты. Шотландияның әртүрлі жағдайы әдіс пен ұйымдастырудың белгілі бір айырмашылығын қажет етеді, бірақ ауқымы мен мәні бойынша емес. Құжатта министрге сілтеме жасау әдетте Англия мен Уэльс жағдайында денсаулық сақтау министріне және Шотландия жағдайында Шотландияның мемлекеттік хатшысына сілтеме ретінде қарастырылуы керек.
"The decision to establish the new service applies, of course, to Scotland as well as to England and Wales and the present Paper is concerned with both countries. The differing circumstances of Scotland are bound to involve certain differences of method and of organisation, although not of scope or of object Throughout the Paper references to the Minister should normally be construed as references to the Minister of Health in the case of England and Wales and the Secretary of State for Scotland in the case of Scotland."
Шотландиядағы NHS-тің құрылуы
Ұлыбритания Парламенті Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (Шотландия) туралы 1947 жылғы заң қабылдады, ол 1948 жылдың 5 шілдесінде күшіне енді. Бұл негізгі заңдар қазірдің өзінде күшін жойды. Бұл заң бұрын Хайленд және Аралдар медициналық қызметі, жергілікті үкімет, қайырымдылық және жеке ұйымдар бірлесіп көрсететін қызметтер үшін бірыңғай ұлттық құрылымды қамтамасыз етті, ол, әдетте, тек төтенше жағдайда ғана тегін болды. Жаңа жүйе орталық салық салу есебінен қаржыландырылды және қолданыстағы медициналық жағдайларға қатысты қызметтер үшін немесе жалпы халық денсаулығының талаптарына сәйкес жүргізілген вакцинация үшін пайдалану кезінде ақы алынбады; рецепт бойынша ақылар кейіннен, 1951 жылы енгізілді.
Құрылымы
Қазіргі уақытта денсаулық сақтауды қамтамасыз ету үшін 14 жергілікті NHS кеңесі, Шотландияның қоғамдық денсаулық сақтау қызметі қолдаған жеті ұлттық арнайы денсаулық сақтау кеңесі және көптеген шағын мердігерлер жауапты. Ауруханалар, аудандық медбикелік қызмет және денсаулық сақтауды жоспарлау салалары денсаулық сақтау кеңестерімен басқарылады. Үкіметтің саясаты бойынша, күту тізімдерін жою және жеке секторды пайдалануды шектеу үшін Ұлттық күту уақыты орталығын пайдалану болып табылады.
Бастапқы күтім
NHS қызметтерін алу үшін пациенттер жалпы практикаға тіркелуі керек. Көбінесе бұл пациенттерге жалпы медициналық қызмет көрсетуге келіскен тәуелсіз мердігер болады, ол жасқа, кедейлікке және ауылдық жағдайға байланысты салмақпен, капиталистік негізде қаржыландырылады. Жалпы дәрігерлер (ГП) әртүрлі қызметтерді тегін көрсетеді, олар медициналық деректерді толық сақтау үшін жауапты, әдетте, күтімнің біршама үздіксіздігін қамтамасыз етеді. Шотландияда көптеген еуропалық елдерден айырмашылығы, мамандарға өз бетінше жүгіну мүмкіндігі жоқ. Жалпы дәрігерлер хирургиясы - бұл практиканы жүргізу үшін жауапты серіктес дәрігерлер, сонымен қатар практикада жұмыс істейтін және жалақы алатын, бірақ операцияны жүргізуге ешқандай жауапкершілігі жоқ дәрігерлер болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда жалпы дәрігерлер тікелей жергілікті денсаулық сақтау басқармасында жұмыс істейді, мысалы, Таулы және аралдардағы кейбір жерлерде. Шотландиядағы NHS сонымен қатар NHS пациенттеріне қызмет көрсетуге келіскен стоматологқа тіркелген пациенттер үшін стоматологияны қамтиды. Шотландиядағы тіс дәрігерлерінің көпшілігі NHS пациенттері мен жеке пациенттерге жұмыс істейді. Тексерулер тегін, алайда стоматологтар пациенттерден белгіленген ақы алады. Шотландияда емделушілер тегін емделу немесе шығындармен көмек алуға құқығы болмаса, емделудің жалпы шығындарының 80% -ына дейін төлеуі тиіс. Тіс дәрігерлері емделу үшін купон арқылы ақы алады, ал пациенттер егер олар бұған дайын және қабілетті болса, қымбат емделуді таңдай алады. Бұл көбінесе NHS-де қол жетімді болатын, ал композиттік шайыр қалпына келтіруде емес, тіс амальгамының тіс тістерін қалпына келтіруде жиі кездеседі. Пациент NHS емдеуден "болып шығады" және уақытша жеке пациент ретінде композиттік қалпына келтіруді төлейді, бірақ болашақ тексерулер үшін NHS пациенті болып қалады. Шотландиядағы қоғамдық дәріханалар да дәрі-дәрмектерді тегін ұсынады, егер науқас Шотландияда орналасқан жалпы дәрігерлік хирургияда тіркелген болса және тиісті рецепт купоны берілген болса. Жалпы дәрігерлер сияқты, олар жекеменшік қызметтер көрсетушілер, олар келісімшарт бойынша NHS қызметтерін көрсетеді. Фармацевтиктер бұрын жалпы дәрігерлердің міндеті болған қызметтерді көбірек ұсынады, мысалы, тұмауға қарсы вакцинация, сондай-ақ терінің, асқазан-ішек жолдарының және басқа да кішігірім ауруларға кеңес беру. Шотландиядағы дәріханалар көбінесе химия дүкендері мен супермаркеттерде орналасқан. Шотландияда рецепт бойынша дәрі-дәрмектер үшін ақы төленбесе де, шотландиялық дәрігерлер әдетте ацетаминофен және ибупрофен сияқты кейбір дәрі-дәрмектерге рецепт бойынша құпон бермейді, өйткені олар рецептсіз, өте арзан бағамен дәріханалар мен супермаркеттерде сатылады. Шотландиядағы оптометриялық дәрігерлердің көпшілігі NHS қызметтерін де ұсынады және көзді тексеруді ұсынады, оған көру қабілетін тексеруден басқа, желке қабығының денсаулықты тексеру және басқа да көзді тексеру қызметтерін қамтиды. Бұл негізінен түзету линзалары мен бұрын "NHS көзілдірігі" деп аталатын, ал кадрлар ассортименті кеңейтілгенге дейін әлеуметтік стигмаға ұшыраған, алдын ала белгіленген кадрлар жиынтығына қатысты.
Екінші реттік күтім
Шотландияда ауруханалық қызмет тікелей Ұлттық денсаулық сақтау қызметімен қамтамасыз етіледі. Шотландияда денсаулық сақтау саласы нарықтық шешімдерден бас тартып, жеке және ерікті секторларды пайдаланбай, тікелей қызметтер көрсету бағытына бет бұрды. Шотландияның Денсаулық сақтау басқармасы 2000 жылдың желтоқсан айында 15 NHS кеңесін құру туралы ұсыныс жасады. Бірыңғай денсаулық сақтау кеңестерінің рөлі мен қызметі туралы қосымша мәліметтер 2001 жылдың мамыр айында берілді. 2001 жылдың 1 қазанынан бастап әрбір денсаулық сақтау кеңесі аймағында бір ғана NHS кеңесі болды, ол жергілікті аймақта денсаулық сақтау мен денсаулық сақтау қызметтерін жақсартуға жауапты болды, бұл 43 жеке кеңес пен трасттың бұрынғы шешім қабылдау құрылымдарын алмастырды. 2004 жылдың сәуір айында Шотландияның денсаулық сақтау жүйесі NHS басқармаларының басқаруымен біріктірілген қызмет түріне айналды. Денсаулық сақтау мен әлеуметтік қамқорлықты үйлестіруді жақсарту үшін жергілікті билік өкілдері кеңес мүшелеріне қосылды. Қалған 16 трест 2004 жылдың 1 сәуірінен таратылды. Қазір ауруханаларды NHS басқармасының жедел бөлімдері басқарады. Жалпы дәрігерлер мен дәріханалар сияқты алғашқы медициналық көмек көрсету қызметтерін жалғастыру үшін келісімшарттар НСХ-ның басқармасымен жасалатын болады, бірақ 2004 жылдан бастап олар Қоғамдық денсаулық сақтау серіктестіктерінің (CHP) құзыретіне кіреді деп саналады, бұл құрылымдар негізінен жергілікті билік шекараларына негізделген және жергілікті билік мүшелері өздерінің басқармаларына кіреді. 2014 жылдың сәуір айында NHS басқармалары мен жергілікті билік органдары арасында әлеуметтік көмекке қатысты жаңа бірлескен жұмыс тәртібі күшіне енді. Олардың жаңа ұйымдары, олар ТМД-дан кейін пайда болды, олар денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек серіктестіктері (HSCP) деп аталады. 2021 жылы жоспарлы және жоспардан тыс күтім, күту уақыты және үздік тәжірибе бойынша ұлттық бағдарламаларды біріктіру және денсаулық сақтау кеңестерінің оларды іске асыруын қамтамасыз ету үшін жаңа ұлттық орнықты қызмет көрсету орталығы құрылды.
Денсаулық сақтау кеңестеріне сайлау
2008 жылдың қаңтар айында Шотландия үкіметі денсаулық сақтау кеңестеріндегі атқарушы емес лауазымдарға адамдарды таңдау тәсілі ретінде тікелей сайлауды енгізу туралы заң жобаларын жариялады. Шотландия парламенті денсаулық сақтау комитеті тікелей сайланатын мүшелерді ұсынуды қолдауды, бұл тұрғындардың өкілдік етуін жақсартуға мүмкіндік береді. Бұл жоспар 2013 жылы Файф пен Думфрис және Галлоуэйдегі сынақтар сайлаушылардың аз қатысуын көрсеткеннен кейін тоқтатылды.
Англиядағы NHS-пен байланыстар
Шотландиядағы NHS-те Англиядағы NHS-тің кейбір қызметтері бар, мысалы NHS Business Services Authority, ол стоматологиялық, оптикалық және дәріханалық талондарды төлеуді жүргізеді және дәрі-дәрмек жеткізушілерімен тауар бағасын төмендету туралы келіссөздер жүргізеді. Емдікке жұмсалған шығындарды дәрігердің дәрігерлік кабинеті орналасқан денсаулық сақтау басқармасы көтереді. Англиядағы NHS Трасттары, мысалы Лондондағы Тропикалық аурулар ауруханасы сияқты өте күрделі, аз көлемді, жоғары мамандандырылған ауруханалық қызметтер көрсетеді. Бұл Трасттар Ұлыбританиядан тыс денсаулық сақтау жүйелеріндегі науқастарды да емдейді.
Өкілді органдар
Шотландиядағы психикалық қамқорлық комиссиясы - бұл өз мүдделерін қорғауға қабілетсіз психикалық бұзылыстары бар адамдарды қорғайтын тәуелсіз заңды орган. Ол Шотландия үкіметі Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамқорлық дирекциясы арқылы қаржыландырылады және Шотландиядағы NHS-ке сәйкес қаржылық негізде жүзеге асырылады. Шотландияның денсаулық сақтау кеңесі жергілікті денсаулық сақтау кеңестерінен 2005 жылдың 31 наурызында орын алды.
Денсаулық сақтау сапасы
Медициналық практиканың көпшілігін реттеу - бұл Бөлімшелік Ұлыбританияның жалпы медициналық кеңесінің, медбикелер мен акушерлік кеңесінің, стоматологтар, стоматологтар, стоматологтар, стоматологтар, стоматологтар, стоматологтар және стоматологтар, оптометристер, фармацевттер, фармацевтиктер және денсаулық сақтау және күтім саласындағы кәсіби мамандар кеңесінің реттейтін мәселесі. Үй-жайларды тексеруді Денсаулық сақтау орта инспекциясы мен Қамқорлық инспекциясы жүргізеді. Шотландиядағы Медициналық Корольдік колледждер мен факультеттер академиясы, Эдинбургтегі Корольдік дәрігерлер колледжі, Эдинбургтегі Корольдік хирургтар колледжі және Глазгодағы Корольдік дәрігерлер мен хирургтар колледжі сияқты үкіметке тәуелсіз жеке мекемелер бар, олар Шотландиядағы мамандарды қолдаған Ұлыбританияның басқа жерлеріндегі әріптестерінен ерекшеленеді.
Сынап көріңіз және қорғаңыз
COVID-19 пандемиясы кезінде NHS Шотландия Шотландияда вирустың таралуын азайту үшін ұлттық контакттарды іздеу қызметі ретінде Test & Protect-ті құрды.
Орталық тізілім
Орталық тіркелімде Шотландияда тұратын және Ұлыбританияның кез келген денсаулық сақтау жүйесінде тіркелген науқастардың деректері сақталады. Оны Бас хатшы жүргізеді. Оның мақсаттары: дәрігерлердің науқастар тізімін жаңарту, Шотландияда жаңадан шығарылған NHS нөмірлерін бақылау және медициналық зерттеулерге көмек көрсету.
Пациенттің жеке басын анықтау
Шотландиялық науқастар он таңбалы сан арқылы анықталады, ол CHI нөмірі деп аталады. Бұл жеке тұлғаларды бірегей түрде анықтау үшін қолданылады, мысалы, ұқсас туған күні мен аты бар адамдардың медициналық жазбалары шатастырылуы мүмкін немесе екіжақты жазылатын немесе қысқартылған есімдер бір науқастың бірнеше түрлі медициналық жазбаларына әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, барлық клиникалық хат-хабарларда CHI нөмірлері келтіріледі, бұл пациенттің нақтылығына қатысты ешқандай күмән тудырмайды. Осыдан кейін Англия мен Уэльстегі NHS осыған ұқсас NHS анықтамалық нөмірлер жүйесін енгізді.
Бастамалар
Ұлттық денсаулық сақтау қызметі және қоғамдық қамқорлық туралы 1990 жылғы заң бойынша дәрігерлер қоры белгілі бір ерікті процедуралар үшін ерікті негізде құрылды. Қорларды ұстау жалпы дәрігерлерге маңызды қаржыландыру көзі ретінде Трасттардың шешім қабылдауына елеулі ықпал етті. GP Fundholding кейіннен 1998 жылы функциясы Primary Care Trusts-ке ауысқан кезде жойылған. 2001 жылы NHS 24 қызметі жұмыс күндері сағат 08:00-18:30-дан тыс уақытта пациенттерге кеңес беру және емделу қызметін ұсыну үшін құрылды. Сондай-ақ, дәріхананың жұмыс уақытын да көрсете алады. 2002 жылы Шотландия Парламенті 65 жастан асқан науқастарға тегін жеке көмек көрсету туралы 2002 жылғы Қоғамдық қамқорлық және денсаулық сақтау (Шотландия) заңында шешім қабылдады. Шотландия Парламенті 2004 жылғы Ұлттық денсаулық сақтау қызметін реформалау (Шотландия) туралы заңда негізгі медициналық көмек көрсету трестерін жойды, бұл Шотландиядағы ішкі нарықты жойды және NHS трестерін 15 аумақтық денсаулық сақтау кеңесімен алмастырды. 2004 жылы дәрігерлер өз еркімен жұмыс істемеген жағдайда, жұмыс уақытынан тыс қызмет көрсетуді талап етпейтін болды. 2005 жылы "Childsmile" деп аталатын ауыз саулығын жақсарту және тіс дәрігерлерін жаңғырту жоспары іске қосылды, ол дұрыс щеткалау техникасы, тіс лактары және диеталық кеңестер сияқты алдын алуды қамтамасыз етеді. Шотландияда 60% балада тіс кариесінің белгілері байқалмайды. 2004 жылы жалпы дәрігерлерге арналған ынталандыру бағдарламасы құрылды, ол сапа мен нәтижелер шеңбері (QOF) ретінде танылды, бұл жақсы тәжірибені марапаттау және ынталандыру үшін енгізілді және жалпы дәрігерлер хирургиясы үшін өз табыстарын арттырудың жолын ұсынды. Бұл Шотландияда 2015 жылы жойылған, өйткені QOF-қа сәйкестік жалпы дәрігерлер үшін маңызды әкімшілік жүктеме болды. Шотландия үкіметі мен Британдық медициналық қауымдастық 2018 жылғы 1 сәуірде күшіне енген 2018 жылғы Шотландияның жалпы медициналық қызмет көрсету келісімшартына келісті. 2008 жылы Шотландия үкіметі шотландтық пациенттердің қауіпсіздігі бағдарламасын енгізді, оның мақсаты - авиация өнеркәсібіне сәйкес келетін қауіпсіздік мәдениетін өзгерту арқылы иатрогендік ауруларды азайту, клиникалық дәрігерлерге жақсарту әдістемесі мен түпкүлгі себептерді талдау бойынша дағдыларды беру. 2022 жылы жалпы дәрігерлер кабинеттерінде қайталап жазылатын дәрі-дәрмектерді және дәрі-дәрмектерді тексеру үшін дәріханаларды қолдауды күшейту үшін қосымша 82,6 млн. фунт стерлинг жарияланды. Сол жылы Шотландияның Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі шетелден 191 медбикеді жұмысқа алды. Медбикелер бірнеше елден, соның ішінде Үндістан мен Филиппиннен шақырылды. Сонымен қатар, тағы 203 шетелдік медбикелерді жұмысқа алу жоспарланған. Inhealthcare компаниясына Шотландия бойынша қашықтан бақылау қызметтерін көрсету туралы келісімшарт берілді. Бұл пациенттерге үйде тиісті ақпаратты жазуға және NHS командаларына мобильді қосымша немесе стационарлық телефон арқылы талдау үшін оқуларды беруге мүмкіндік береді. Бұл препарат гипертония, созылмалы өкпе аурулары, астма, жүрек аурулары, қант диабеті, депрессия, дұрыс тамақтанудың болмауы, қатерлі ісік және COVID-ді емдеуде қолданылады. Ұшақсыз жеткізу қызметін дамыту бойынша айтарлықтай күш-жігер жұмсалуда. Стратклайд университеті, NHS Grampian, NATS Holdings, AGS Airports және басқа серіктестер "CAELUS" деп аталатын Консорциумды құрайды, бұл Шотландиядағы NHS сайттары үшін ұшқышсыз ұшу станцияларын жобалаған және ұсынылған жеткізу желісінің виртуалды моделін жасаған. Ол ұшқышсыз ұшақтар зертханалық үлгілерді, қан өнімдерін, химиотерапия мен дәрі-дәрмектерді тасымалдауды қоса алғанда, логистикалық қызметтерді жақсартатынын сынап жатыр. Бұл қалалық және шалғайдағы ауылдық қоғамдастықтар арасында тең қамқорлық қамтамасыз етеді деп күтілуде. Қазіргі уақытта шалғай аймақтардағы науқастар арнайы ем алатын ауруханаға жету үшін бірнеше сағат бойы жол жүруге мәжбүр болуы мүмкін. Skyports компаниясы ұшқыштардың ұшу сынақтарын жүргізіп жатыр, ал тірі ұшулар 2023 жылы басталуы тиіс.
Өнер көрсету
2014 жылы Nuffield Trust және Health Foundation 1999 жылы децентрализациядан кейін Ұлыбританияның төрт еліндегі NHS-тің жұмысын салыстыратын есеп шығарды. Олар Англияның қалған бөлігінен гөрі Солтүстік-Шығыс Англияның деректерін қамтиды. Олар бір елдің қол жетімді көрсеткіштер бойынша басқалардан үнемі алға басуына дәлелдің аз екенін анықтады. Төрт елде де өмір сүру ұзақтығы мен денсаулық сақтаумен қамтамасыз етілетін өлім-жітім деңгейі жақсарды. Төрт елдің арасындағы саяси айырмашылықтар қызу талқыланып жатқанмен, салыстырмалы деректер болған жерлерде нәтижелердегі елеулі айырмашылықтар туралы айғақтар аз болды. Авторлар сонымен қатар Ұлыбританияның төрт денсаулық сақтау жүйесіне қатысты салыстырмалы деректердің санының азаюына да наразылық білдірді. 2014-2015 жылдары 7500-ден астам NHS науқасы күту уақытын сақтау үшін жеке ауруханаларда емделді. Британдық медицина қауымдастығының докторы Питер Бенни 2015 жылдың маусым айында Авариялар мен төтенше жағдайлардың 4 сағаттық күту уақыты туралы апталық есептерді шығару туралы шешімге шабуыл жасады. 2015 жылдың маусым айында пациенттердің 92,2% -ы 4 сағат ішінде емделіп, немесе емделуден шығарылды. Ол: "Апта сайынғы статистиканы жариялау мәселесін мүлдем елемеді және денсаулық сақтау жүйесіндегі нақты мәселелерге назар аударады", - деді. Шотландиядағы Корольдік медицина колледждері мен факультеттері академиясы 2015 жылдың шілдесінде "Емтихандағы күрделі кемшіліктерден сабақ алу" атты есеп шығарды. Тергеу Монклендс ауруханасындағы өлім-жітімнің жоғары деңгейі мен кадрлық проблемалар, Левен ауруханасындағы кластридиум диффицил ауруының басталуы және Абердин Корольдік ауруханасындағы науқастардың қауіпсіздігі мен күтімі туралы алаңдаушылықтан кейін басталды. Есепте проблемалардың көбінесе клиникалық персонал мен NHS басшылығының бірлесіп жұмыс істемеуімен байланысты екені анықталды. Олар басшылық пен жауапкершіліктің жоқтығын, ал қорлаудың кең тарағанын байқады. Олардың NHS-ті жақсартуға арналған 20 ұсынысында дәрігерлер, медбикелер және басқа да аурухана қызметкерлері үшін қауіпсіз персоналдың ең төменгі деңгейлері бар. Олар мақсатқа бағытталған мәдениетті сынға алып: "Сапалы күтім пациенттің тәжірибесіне басты әсер етуші және нәтижелердің басты көрсеткіші болуы керек" деді. 2017 жылдың қаңтар айында Британдық медицина қауымдастығы Шотландиядағы денсаулық сақтау қызметі "жарылу нүктесіне дейін созылған" және "бір жерде тұрып қалу үшін" кем дегенде 4% қаржыландыруды ұлғайту қажет деп мәлімдеді. 2016-2017 жылдары қызмет көрсету сегіз мақсаттың жетпісін орындамады. Амбулаториялық емделу үшін 12 аптадан астам уақыт күткен адамдар саны 99% -ға өсті. Есірткіге байланысты өлім-жітім саны Еуропалық Одақта ең көп. Шотландияның жергілікті денсаулық сақтау басқармаларында да психикалық денсаулық сақтау бөлімдерінде бос орындар көп. 2020 жылы психикалық денсаулық сақтау саласындағы 8 аға лауазымның 1-і бос екені анықталды, бұл психикалық денсаулық сақтау науқастарының күту уақытының ұлғаюына тікелей әкелді. 2022 жылдың қарашасында Ipsos және Health Foundation жүргізген сауалнамада шотландтықтардың тек 28% -ы NHS үшін олардың үкіметтік жоспарларына сенімді екені анықталды.
Англо-шотланд шекаралық мәселелері
Англия мен Шотландия арасындағы NHS-тің әртүрлі басқаруы шекараға жақын тұратын науқастар үшін қиындықтар тудырды. "Колдстрим" медициналық клиникасында Англияда тұратын 1400 науқас бар. Олар шотландтық тегін рецепттерден пайда көреді, өйткені олар шотландтық дәріхана арқылы жеткізілген жағдайда "шотландтық денсаулық сақтау жүйесінде деп есептеледі". Алайда, ауруханалық емделу үшін шекарадан өткен науқастардың ауруханалық ақысын өтеу туралы келісім жоқ. 2013 жылы 633 Нортумберленд пациенті Шотландияға Бодерс бас ауруханасында емделу үшін келді. Университет колледжінің Лондон ауруханалары NHS Foundation Trust 2015 жылдың маусым айында Англиядан тыс жердегі комиссия мүшелері "ауыр" алдын ала мақұлдау процесін қолданатынын, онда емдеудің әрбір кезеңінен бұрын қаржыландыру туралы келісім қажет екенін айтты. 2014 жылдың соңында бұл трастқа Англиядан тыс емделушілерді емдеу үшін 2,3 млн. фунт стерлингтен астам қарыздар болды. Health Service Journal журналының зерттеуінде соңғы үш жылда емделген дамушы елдердің науқастарына қатысты 21 млн фунт стерлинг берешегі бар екені айтылды, ал ағылшындық NHS трасттарының жалпы есеп-фактурасы 315 млн фунт стерлинг. 2016-2017 жылдары Шотландиядан тыс жерлерде 625 іс-әрекет бойынша қаржыландыру бекітілді, бұл 2013-2014 жылдары 427-ден жоғары. 2013-2014 жылдары 11,9 млн. фунт стерлингке дейін, 2016-2017 жылдары 15,2 млн. фунт стерлингке дейін көтерілді.
Шетелдік емделушілер
Ұлыбританияда тұрақты тұрмағандықтан NHS тегін емделуіне құқығы жоқ науқастар емделу ақысын төлеуі тиіс. Бұл ақшаның барлығы жиналған жоқ. 2016-2017 жылдары 28 науқас NHS Lothian-ге 347 089 фунт стерлинг берешегі болды, ал алдыңғы жылы бес науқастан аз 47 755 фунт стерлинг берешегі болды. Үлкен Глазго және Клайд аймақтарында шетелден емделген науқастардың саны 2014-2015 жылдары 67 адамнан 99 адамға дейін өсті. Денсаулық сақтау басқармасына барлығы 423 326 фунт стерлинг және Шотландия бойынша шамамен 1,2 миллион фунт стерлинг.