Кіріспе

Ресейлік аэроғарыш өндірушісі Хруничев мемлекеттік ғылыми-өндірістік ғарыш орталығы (ГКНПЦ) - бұл Мәскеуде орналасқан ғарыш кемелері мен ғарышқа ұшыру жүйелерінің, соның ішінде Протон және Рокот зымырандары мен Мир мен Халықаралық ғарыш станциясының ресейлік модульдерінің өндірушісі. Компанияның тарихы 1916 жылы Мәскеудің батыс маңындағы Фили қаласында автомобиль фабрикасы құрылғаннан басталады. Көп ұзамай ол ұшақтарды өндіруге ауысты, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ілюшин Іл-4 және Туполев Ту-2 бомбалаушыларын шығарды. 1951 жылы компанияға ОКБ 23 дизайн бюросы қосылды. 1959 жылы компания континентаралық баллистикалық зымыран, кейіннен ғарыш кемесі мен ғарышқа ұшыратын аппараттарды әзірлеуді бастады. Компания барлық кеңестік ғарыш станцияларын, соның ішінде "Мир" станцияларын да жобалап, шығарып шығарды. ОКБ 23 1988 жылы Salyut Design Bureau деп аталып, тәуелсіз компанияға айналды. 1993 жылы Хруничев зауыты мен Салют конструкторлық бюросы қайтадан біріктіріліп, Хруничев мемлекеттік ғылыми-өндірістік ғарыш орталығын құрды. 1990 жылдары компания өзінің "Протон" зымыранды ұшыруды өткізу үшін "Халықаралық ұшыру қызметі" бірлескен кәсіпорнына кірді. Хруничев кейіннен халықаралық ғарышқа ұшыру нарығында табысты ұшыру қызмет көрсетушісіне айналды. Компания 2010 жылы ғарышқа ұшыру нарығында 30% -дан астам нарықтық үлес иеленді, ал коммерциялық ғарышқа ұшырудан түскен кірісі 2009 жылы 584 миллион доллар болды. Ол Кеңес одағының министрі Михаил Хруничевтің есімімен аталған. Қазіргі уақытта 43 500-ге жуық адам жұмыс істейді.

Басталуы

Хруничевтің тарихы 1916 жылдың сәуірінде Мәскеудің батыс маңындағы Филиде "Руссо Балт" атты екінші автомобиль зауыты құрылғаннан басталады. 1922 жылы бұл жерде "Руссо Балт" маркасының алғашқы көліктері шығарылды. Келесі жылы зауыт неміс компаниясы Юнкерске арналған Ju 20 және Ju 21 ұшақтарын өндіруге ауысты. No Мемлекеттік ұшақ зауыты деп қайта аталды. 7. Ауысым. Көп ұзамай ресейлік авиация өнеркәсібінің дамуы басталды. 1926 жылы бұл Завод-22-ге айналды, онда Андрей Туполевтің ұшақтары жасалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде зауыт ресейлік Ilyushin Il-4 және Tu-2 ұзын қашықтыққа ұшатын бомбалаушы ұшақтарын өндірді. Бұл зауыт кейіннен Хруничев машина жасау зауыты болып өзгерді.

Кеңес дәуірі

1951 жылы No 23 (ОКБ 23) В. Мясищев басқарған Хруничевке қосылды. 1950 жылдары Мясыщев М4, Мясыщев М50 және Мясыщев М52 ұшақтарын жобалаған. Хруничев зауыты ОКБ-23 жобаларын өндіруге жауапты болды. 1966 жылы 52-ОКБ машина жасаудың орталық жобалау бюросы (ЦКБМ) деп аталды, ал 23-ОКБ ЦКБМ-нің Фили филиалы ретінде танылды. 1970 жылдардың соңында ЦКБМ-ден бөлініп, Салют дизайн бюросы немесе қысқаша KB Салют деп аталды. 1981-1988 жылдары КБ Салют ірі НПО Энергия компаниясының құрамына кірді, ал 1988 жылы тәуелсіз дизайн бюросына айналды. Осы уақыт ішінде Хруничев машина жасау зауытымен серіктестік жалғасты.

1991 жылдан кейінгі түзетулер

Кеңес Одағының ыдырауы Ресейдің ғарыш индустриясына үлкен қиындықтар туғызды. 1989-1999 жылдар аралығында елдің ғарышқа арналған бюджеті 88% -ға төмендеді, ал өндіріс кооперациясы желілері ыдырап кетті. Хруничев пен Салют дизайн бюросы, қазір жеке компаниялар, жағдайды шетелде табыс табу мүмкіндігін іздеу арқылы түзетуге тырысты. Салют 12KRB бустерін Үндістанның GSLV зымыранына шығару келісімін жеңіп алды және Daimler Benz Aerospace компаниясымен Германияның Japanese Express жобасында тәжірибелер үшін пайдаланылатын қалпына келтірілетін капсула әзірлеу туралы келісімге келді. Бұл кезде "Протон" зымыран тасығышы екі компания үшін де ең тиімді өнім болып шықты. Хруничев зауыты 1997-1998 жылдары үш "Протон-К" зымыранымен 21 "Иридий" спутнигін ұшыру үшін 156 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Салют "Протон К" спутнигімен "Инмарсат 3 Ф" спутнигін ұшыру үшін тек бір келісімшартқа қол қойды. Екі компания да Proton ұшыруларын нарыққа шығару үшін шетелдік компаниялармен серіктестікке кіруге тырысты. 1998 жылы Хруничев Ресей ғарыш агенттігіне қарасты болды, ол кезде Росавиакосмос деп аталды. Хруничев бұл қадамға ұзақ уақыт бойы қарсылық көрсетті және агенттіктің компанияға өз басшылығын орнатуына жол бермеді.

Өндіріс

Хруничевтің негізгі өнімдері - 1968 жылы құрылғаннан бері 350-ден астам рет ұшырылған "Протон" зымыраны. Бірнеше рет жетілдірілген осы ұшақтың соңғы нұсқасы - "Протон М" жетілдірілген, оның геостационарлық орбитаға 6,150 кг жүк көтергіштігі бар. Протонның жоғарғы сатысы ретінде пайдалану үшін Хруничев 2000 жылы алғаш рет ұшқан Briz M-ді шығарады. Rockot - баллистикалық зымыран, кішігірім зарядтарды ұшыруға арналған. Rockot ұшыруларын халықаралық нарыққа шығару үшін Хруничев Eurockot GmbH бірлескен кәсіпорнын құрды. Briz M жоғарғы сатысының тағы бір нұсқасы, Briz KM, Rockot-тың үшінші сатысы ретінде қолданылады. 2009 жылы компания жалпы саны 25 ұшыру аппаратын, жоғарғы сатыдағы бустерлерді және ғарыш кемесін өндірді, ал 2005 жылы бұл көрсеткіш 11 болды. 2010 жылы Хруничев бұл санды 30-ға жеткізуді мақсат етеді. 2009 жылы компания рекордтық 15 зымыран ұшырды. 2008 жылы компания әлемдегі спутниктердің әрбір үшінші килограмын жүктеп жіберді.

Кірістер

Хруничевтің коммерциялық ұшырулардан алған табысы (Қорғаныс министрлігі үшін ұшыруларды қоспағанда) 2009 жылы 584 миллион долларды құрады, бұл 2004 жылғы 198 миллион доллардан едәуір өсті. 1994 жылдан бері "Протон" Ресейдің ғарыш индустриясына жалпы алғанда 4,3 миллиард доллар табыс әкелді, ал 2011 жылы бұл көрсеткіш 6 миллиард долларға дейін көтеріледі деп күтілуде. 2006-2009 жылдары жаңғырту мен қайта жабдықтауға 2,6 млрд. рубль инвестицияланды.

Ангара зымыран отбасы

1995 жылдан бастап Хруничев "Ангара" зымырандық топты әзірлеп келеді. Ангараның негізгі мақсаты - Ресейдің ғарышқа тәуелсіз кіруін қамтамасыз ету, өйткені зымыранды Қазақстанның аумағында орналасқан Байқоңыр ғарыш айлағына сүйенудің орнына, Ресейдің солтүстігіндегі Плесецк ғарыш айлағынан, сондай-ақ Болашақтағы Восточный ғарыш айлағынан ұшыруға болады. Ангара да "Протон" пайдаланатын улы отынды қолданбайды. Ангара бағдарламасы бірнеше рет кешіктірілді. Мемлекеттік қаржыландыру 2005 жылы ғана тиісті деңгейге жетуге бастады. 2009 жылы "Ангара" бағдарламасының барлық негізгі көрсеткіштері бойынша 95-97% аяқталды деп есептелді. Негізгі кедергі - Плесецке жаңа ұшыру алаңын салу. Қорғаныс министрлігі белгілеген дефлятордың нақты емес көрсеткіштеріне байланысты Хруничев платформаны аяқтау үшін қажетті барлық жабдықтарға тапсырыс беруге жеткілікті ақша алмады, бұл Ангараның алғашқы ұшуын 2013 жылға дейін созды. Ангара зымырандары аяқталғаннан кейін бірнеше қолданыстағы, соның ішінде Протонды іске қосу қондырғыларын алмастыруға арналған.