Кіріспе
Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров (Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров, 27 шілде 1946 жылы туған) – қазақстандық әскери-әуе күштерінің офицері және бұрынғы ғарышкер. Ол Қазақстаннан ғарышқа ұшқан алғашқы адам.
Toktar Ongarbayuly Aubakirov ( (Toqtar Oñğarbaiūly Äubäkırov), Токтар Онгарбаевич Аубакиров, born on 27 July 1946) is a retired Kazakh Air Force officer and a former cosmonaut. He is the first person from Kazakhstan to go to space.
Ерте өмір
Тоқтар Әубәкіров Қазақ КСР-інің Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында дүниеге келген, қазіргі Қазақстан Республикасы. 8-сыныпты бітіргеннен кейін, кешкі мектепке қатысып, Теміртау құю зауытында металл бұрауышы болып жұмыс істеді. 1965 жылы Армавир әскери авиация институтына, әуе шабуылына қарсы қорғаныс ұшқыштарына оқуға түсті. 1975 жылы Федотов сынақ ұшқыштар мектебіне қабылданғанға дейін КСРО-ның Шығыс шекарасында Кеңес Әуе күштерінде истребитель ұшқышы болып қызмет етті.
Сынақ жүргізуші карьерасы
1976-1991 жылдары Аубакиров Микоян эксперименталды жобалау бюросында (МиГ ұшақтары) сынақ ұшқышы болып қызмет етті. Осы кезеңде ол 50-ден астам ұшақ түрін сынақтан өткізді. Ол Солтүстік полюсті тоқтаусыз, екі рет отындап май құю арқылы басып өткен алғашқы кеңестік ұшқыш болды, сондай-ақ Тбилиси (кейін Кузнецов аталған) әуе кемесінен МиГ-29К ұшағымен ұшып шыққан алғашқы кеңестік ұшқыш болды.
Ғарышқа ұшу тәжірибесі
1991 жылы КСРО және Қазақ КСР үкіметтері арасындағы келісім бойынша Гагарин атындағы космонавттар даярлау орталығында оқуға қабылданды. 1991 жылғы 2 қазанда ол ресейлік космонавт Александр Волковпен (ұшу командирі) және австриялық ғылыми космонавт Франц Вихбокпен бірге Байқоңыр ғарыш айлағынан "Союз ТМ-13" кемесімен ғарышқа ұшырылды, және сегіз күннен астам уақытты ғарышта өткізді. Олардың миссиясы Кеңес Одағының тарағанға дейінгі соңғы миссиясы болды, ал Әубәкіров тәуелсіз Қазақстан Республикасының азаматы атанды.
Мансап
1993 жылдан бері Қазақстан Республикасы Ұлттық ғарыш агенттігінің бас директоры болып жұмыс істеп келеді. Қазақстан Парламентінің депутаты болған. Қазір зейнеткерлікте және консультант қызметін атқарады.
Отбасы
Тоқтар Әубәкіров Татьяна Әубәкіроваға үйленген. Олардың екі баласы бар: Тимур (1977 жылы туған) және Михаил (1982 жылы туған).