Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес ғарышкері (1934–1968)
Soviet cosmonaut (1934–1968)
Юрий Алексеевич Гагарин (9 наурыз 1934 – 27 наурыз 1968) – кеңестік ұшқыш және ғарышкер, алғашқы сәттілі жанкешті ғарыш сапарында сыртқы кеңістікке сапар жасаған алғашқы адам. «Восток-1» кемесімен сапар шеккен Гагарин 1961 жылдың 12 сәуірінде Жердің бір толық айналымын жасады, сапары 108 минутқа созылды. Ғарыш жарысы кезінде Кеңес Одағы үшін осы маңызды жетістікке қол жеткізген ол халықаралық деңгейде танымал болды және көптеген медальдармен, наградалармен марапатталды, соның ішінде елдің ең жоғары атағы – Кеңес Одағының Батыры. Ресей КФСР-ның Клюшино ауылында дүниеге келген Гагарин жастық шағында Люберцы қаласындағы болат зауытында құюшы болып жұмыс істеген. Кейіннен ол кеңестік әуе күштеріне ұшқыш ретінде қосылып, Норвегия мен Кеңес Одағы шекарасына жақын Луостари әуе базасында орналасқан. Ғарышқа ұшқаннан кейін Гагарин кейіннен оның атымен аталатын Ғарышкерлерді даярлау орталығының оқу бөлімінің бастығының орынбасары болды. 1962 жылы Одақ Кеңесінің депутаты, содан кейін Ұлттар Кеңесіне сайланды, бұл Жоғарғы Кеңестің төменгі және жоғарғы палаталары болып табылады. «Восток-1» – Гагариннің жалғыз ғарыш сапары болды, бірақ ол «Союз-1» ғарыш кемесінің екінші экипажының мүшесі болды, ол апатқа ұшырап, оның досы және әріптес ғарышкері Владимир Комаров қаза тапты. Ұлттық батырдың қаза болуынан қорқып, кеңес билігі Гагаринге одан әрі ғарышқа ұшуға тыйым салды. 1968 жылдың ақпанында Жуковский әскери-әуе күштері инженерлік академиясын бітіргеннен кейін, оған қайтадан әдеттегі ұшақтарды ұшуға рұқсат берілді. Алайда, Гагарин бес аптадан кейін, ұшу нұсқаушысы Владимир Серёгинмен бірге МиГ-15 ұшағымен Киржач қаласының жанында апатқа ұшырап қайтыс болды.
Yuri Alekseyevich Gagarin (9 March 1934 – 27 March 1968) was a Soviet pilot and cosmonaut who, aboard the first successful crewed spaceflight, became the first human to journey into outer space. Travelling on Vostok 1, Gagarin completed one orbit of Earth on 12 April 1961, with his flight taking 108 minutes. By achieving this major milestone for the Soviet Union amidst the Space Race, he became an international celebrity and was awarded many medals and titles, including the nation's highest distinction: Hero of the Soviet Union. Hailing from the village of Klushino in the Russian SFSR, Gagarin was a foundryman at a steel plant in Lyubertsy in his youth. He later joined the Soviet Air Forces as a pilot and was stationed at the Luostari Air Base, near the Norway–Soviet Union border, before his selection for the Soviet space programme alongside five other cosmonauts. Following his spaceflight, Gagarin became the deputy training director of the Cosmonaut Training Centre, which was later named after him. He was also elected as a deputy of the Soviet of the Union in 1962 and then to the Soviet of Nationalities, respectively the lower and upper chambers of the Supreme Soviet. Vostok 1 was Gagarin's only spaceflight, but he served as the backup crew to Soyuz 1, which ended in a fatal crash, killing his friend and fellow cosmonaut Vladimir Komarov. Fearful that a high level national hero might be killed, Soviet officials banned Gagarin from participating in further spaceflights. After completing training at the Zhukovsky Air Force Engineering Academy in February 1968, he was again allowed to fly regular aircraft. However, Gagarin died five weeks later, when the MiG 15 that he was piloting with flight instructor Vladimir Seryogin crashed near the town of Kirzhach.
Ерте өмір
Гагарин 1934 жылғы 9 наурызда Ресейдің Смоленск облысындағы Клушино ауылында дүниеге келді, Гжатск қаласына (1968 жылы оның өлімінен кейін Гагарин болып қайта аталды) жақын жерде. Оның ата-анасы совхозда жұмыс істеді: Алексей Иванович Гагарин – ағаш шебер, Анна Тимофеевна Гагарина – сүт шаруашылығы жұмыскері. Юрий төрт баланың үшіншісі болды. Оның үлкен ағасы Валентин 1924 жылы туған, ал Юрий дүниеге келген кезде ол шаруа қожалығында малға көмектесіп жүрді. 1927 жылы туған әпкесі Зоя «Юраны» және 1936 жылы туған кіші інісі Бористі күтуге көмектесті. Оның отбасы, миллиондаған совет азаматтары сияқты, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс оккупациясының кезінде қиындықтарды бастан өткерді. Осы кезеңде Юрий саботаж жасаушыға айналды, әсіресе балалар «Ібіліс» деп атаған неміс сарбазының бірі кіші інісі Бористі алма ағашына жамылғысымен байлап аспақ болғаннан кейін. Жаза ретінде Юрий сол сарбаздың жұмысын бұзды: ол зарядтауға әкелінген танк аккумуляторына топырақ құйып, сол жұмысқа арналған әртүрлі химиялық заттарды ретсіз араластырды. 1943 жылдың басында оның екі үлкен баласын немістер Польшаға құлдыққа жұмыс істеуге айдады. Олар қашып, совет әскерлерімен кездесіп, соғысқа көмектесуге шақырылды. Олар соғыс аяқталғаннан кейін ғана, 1945 жылы үйлеріне оралды. Гагарин отбасының қалған бөлігі екі үлкен баласы қайтыс болды деп ойлады, ал Юрий «қасірет пен аштықтан» ауырып қалды; ол неміс әскерлеріне жұмыс істеуден бас тарғандықтан ұрып-сапалап, соғыстың қалған бөлігін ауруханада науқас ретінде, кейін санитар болып өткізді. Оның анасы да сол кезде ауруханаға түсті, себебі неміс сарбазы оның аяғын орақпен кесіп жаралады. 1944 жылғы 9 наурызда немістер Клушинодан қуылып шыққанда, Юрий Қызыл Армияға қашқан неміс әскері жолға жерленген миналарды табуға көмектесті.
Gagarin was born 9 March 1934 in the village of Klushino, in the Smolensk Oblast of the Russian Soviet Federative Socialist Republic, near Gzhatsk (renamed Gagarin in 1968 after his death). His parents worked on a sovkhoz—Aleksey Ivanovich Gagarin as a carpenter and Anna Timofeyevna Gagarina as a dairy farmer. Yuri was the third of four children. His older brother Valentin was born in 1924, and by the time Yuri was born he was already helping with the cattle on the farm. His sister Zoya, born in 1927, helped take care of "Yura" and their youngest brother Boris, born in 1936. Like millions of Soviet citizens, his family suffered during the German occupation during World War II. During this period, Yuri became a saboteur, especially after one of the German soldiers, called "the Devil" by the children, tried to hang his younger brother Boris on an apple tree using the boy's scarf. In retaliation, Yuri sabotaged the soldier's work; he poured soil into the tank batteries gathered to be recharged and randomly mixed the different chemical supplies intended for the task. In early 1943, his two older siblings were deported by the Germans to Poland for slave labour. They escaped and were found by Soviet soldiers who conscripted them into helping with the war effort. They did not return home until after the war, in 1945. The rest of the Gagarin family believed the two older children were dead, and Yuri became ill with "grief and hunger"; he was also beaten for refusing to work for the German forces and spent the remainder of the war at a hospital as a patient and later as an orderly. His mother was hospitalized during the same period, after a German soldier gashed her leg with a scythe. When the Germans were routed out of Klushino on 9 March 1944, Yuri helped the Red Army find mines buried in the roads by the fleeing German army.
Білім және ерте мансап
1946 жылы отбасы Гжатск қаласына көшіп барды, онда Гагарин білімін жалғастырды. Ол Саратовтағы өндірістік-техникалық училищенің қосымша оқу орнына іріктелді, онда тракторларды зерттеді. Саратовта жүргенде Гагарин жергілікті ұшу клубында демалыс күндері Кеңес әуе күшінің курсанты ретінде жаттығулар өтті, онда ол бипланға, кейіннен Яковлев Як-18 ұшағына оқуға қатысты. Алғашқыда өзіне жақсы таныс Як-18 ұшағында жаттығудан бастап, 1956 жылдың ақпан айында МиГ-15 ұшағында оқуға көшті. Гагарин 1957 жылы жеке ұшуға шықты. Ол 122-ші истребитель авиация дивизиясының 769-шы истребитель авиация полкіне, Микоян-Гуревич МиГ-15бис ұшағын ұшуға тағайындалды. 1959 жылдың қазанына дейін ол барлығы 265 сағат ұшқан. 1959 жылдың 6 қазанында "Луна-3" ұшырылғаннан кейін ғарыш зерттеулеріне қызығушылық білдіргеннен кейін, оның Кеңес ғарыш бағдарламасына ұсынымын подполковник Бабушкин мақұлдап, жолдады. Осы кезде ол 265 сағатқа жуық ұшу уақытын жинақтаған. Гагарин бойы ұзын болған. Әскери дәрігерлер әуе күштерінің бөлімдерінен іріктелген 154 білікті ұшқыштан 29 космонавт үміткерін таңдады, олардың 20-сы Кеңес үкіметінің аттестациялық комиссиясымен бекітілді. Гагаринді қоса алғанда, алғашқы он екі адам 1960 жылдың 7 наурызында мақұлданды, ал маусымға дейін тағы сегіз адам кезең-кезеңімен шығарылған бұйрықтар бойынша қосылды. 1961 жылдың қаңтарында "Авангард алтылығына" космонавт-ұшқыш атағы берілді. Екінші күні оларға жазбаша емтихан тапсырылды, содан кейін арнайы комиссия Гагаринді ең үздік кандидат деп таныды. Ол және одан кейінгі ең жоғары дәрежелі космонавттар Титов пен Нелюбов Тюратамға соңғы дайындыққа жіберілді.
In 1946, the family moved to Gzhatsk, where Gagarin continued his education. he was selected for further training at the Industrial Technical School in Saratov, where he studied tractors. While in Saratov, Gagarin volunteered at a local flying club for weekend training as a Soviet air cadet, where he trained to fly a biplane, and later a Yakovlev Yak 18. He initially began training on the Yak 18 already familiar to him and later graduated to training on the MiG 15 in February 1956. Gagarin began flying solo in 1957. He was assigned to the 769th Fighter Aviation Regiment of the 122nd Fighter Aviation Division flying Mikoyan Gurevich MiG 15bis aircraft. By October 1959, had flown a total of 265 hours. After expressing interest in space exploration following the launch of Luna 3 on 6 October 1959, his recommendation to the Soviet space programme was endorsed and forward by Lieutenant Colonel Babushkin. By this point, he had accumulated 265 hours of flight time. Gagarin was tall. From a pool of 154 qualified pilots short listed by their Air Force units, the military physicians chose 29 cosmonaut candidates, of whom 20 were approved by the Credential Committee of the Soviet government. The first twelve, including Gagarin, were approved on 7 March 1960 and eight more were added in a series of subsequent orders issued until June. The Vanguard Six were given the title of pilot cosmonaut in January 1961 On the second day, they were given a written examination, following which the special commission ranked Gagarin as the best candidate. He and the next two highest ranked cosmonauts, Titov and Nelyubov, were sent to Tyuratam for final preparations.
Восток 1
1961 жылғы 12 сәуірде сағат 6:07 UTC-де Байқоңыр ғарыш айлағынан "Восток-3КА-3" (Восток-1) ғарыш кемесі ұшырылды. Кемеде ғарышқа саяхат жасаған алғашқы адам Гагарин болды, ол Kedr (Кедр, Сібір қарағайы немесе кедр) шақыру таңбасын қолданды. Радиобайланыста ұшуды басқару орталығы мен Гагарин арасындағы диалог ракета ұшырылған сәтте келесідей болды:
On 12 April 1961, at 6:07 am UTC, the Vostok 3KA 3 (Vostok 1) spacecraft was launched from Baikonur Cosmodrome. Aboard was Gagarin, the first human to travel into space, using the call sign Kedr (Кедр, Siberian pine or cedar). The radio communication between the launch control room and Gagarin included the following dialogue at the moment of rocket launch:
Королев: Дайындық кезеңі – аралық – негізгі – ЖҰРЫС! Сізге сәтті ұшу тілейміз. Барлығы жақсы. Гагарин: Бастадық! Сау болыңыз, жақын арада кездесеміз, қадірлі достар. Гагариннің Королевке айтқан "Поехали!" (Lang ru) деген бейресми сөзі кейіннен Шығыс блогында кең таралған, ғарыш дәуірінің басталуын білдіретін сөз тіркесіне айналды. Бес бірінші саты қозғалтқыштары алғашқы ажырау оқиғасына дейін, төрт жанама күштеуіштер түсіп, негізгі қозғалтқышты қалдырғанға дейін жұмыс істеді. Содан кейін негізгі саты бөлініп, ракета орбиталық емес траекторияда болғанда, жоғарғы саты оны орбитаға шығарды. Жоғарғы саты отынын толық қолданғаннан кейін ғарыш кемесінен ажырады, ол 108 минут бойы орбитада айналып, Қазақстанға қайтып оралды. Гагарин Жер төңірегінде орбитаға шыққан алғашқы адам болды. "Салмақсыздық сезімі жердегі жағдаймен салыстырғанда өзгеше болды. Сіз өзіңізді көлденең қалпында бауларға ілінгендей сезінесіз. Сізді тоқтатқандай сезінесіз", - деп жазды Гагарин ұшудан кейінгі есебінде. Ол сол жылы жарық көрген автобиографиясында қайтадан ену кезінде "Туған жер естіп, туған жер біледі" ("Родина слышит, Родина знает") әнін шырқағанын айтты. Гагарин 1-сыныпты әскери ұшқыш ретінде мойындалды және ұшу кезінде берілген арнайы бұйрық бойынша майор шеніне көтерілді. Гагариннің орбиталық ғарышқа жасаған ұшуының ұзақтығы, биіктігі және көтерілген массасы туралы рекордтарын Халықаралық Ауа спорты федерациясы (FAI) мойындамайды деген алаңдаушылық болды, өйткені бұл ұшқыштарды сынау және тіркеу саласындағы әлемдік басқару органы, ол сол кезде ұшқыштың ғарыш кемесімен бірге жерге қонуын талап етті. Гагарин мен кеңес шенеуніктері бастапқыда ол ғарыш кемесімен қонбағанын мойындаудан бас тартты, бұл төрт айдан кейін Титовтың "Восток-2" ғарыш кемесімен жасаған ұшуынан кейін анық болды. Дегенмен, Гагариннің ғарышқа ұшу рекордтары FAI тарапынан расталды және қайта расталды, ол ережелерін қайта қарады және ұшқыштың қауіпсіз ұшырылуының, орбитаға шығуының және қайта оралуының маңызды қадамдары орындалғанын мойындады. Гагарин халықаралық деңгейде ғарышқа шыққан және Жерді айналып ұшқан алғашқы адам ретінде танылды.
Korolev: Preliminary stage intermediate main LIFT OFF! We wish you a good flight. Everything's all right. Gagarin: Off we go! Goodbye, until [we meet] soon, dear friends. Gagarin's farewell to Korolev using the informal phrase Poyekhali! (Lang ru) later became a popular expression in the Eastern Bloc that was used to refer to the beginning of the Space Age. The five first stage engines fired until the first separation event, when the four side boosters fell away, leaving the core engine. The core stage then separated while the rocket was in a suborbital trajectory, and the upper stage carried it to orbit. Once the upper stage finished firing, it separated from the spacecraft, which orbited for 108 minutes before returning to Earth in Kazakhstan. Gagarin became the first human to orbit the Earth. "The feeling of weightlessness was somewhat unfamiliar compared with Earth conditions. Here, you feel as if you were hanging in a horizontal position in straps. You feel as if you are suspended", Gagarin wrote in his post flight report. He also wrote in his autobiography released the same year that he sang the tune "The Motherland Hears, The Motherland Knows" ("Родина слышит, Родина знает") during re entry. Gagarin was recognised as a qualified Military Pilot 1st Class and promoted to the rank of major in a special order given during his flight. There were concerns Gagarin's orbital spaceflight records for duration, altitude and lifted mass would not be recognized by the Fédération Aéronautique Internationale (FAI), the world governing body for setting standards and keeping records in the field, which at the time required that the pilot land with the craft. Gagarin and Soviet officials initially refused to admit that he had not landed with his spacecraft, an omission which became apparent after Titov's flight on Vostok 2 four months later. Gagarin's spaceflight records were nonetheless certified and reaffirmed by the FAI, which revised its rules, and acknowledged that the crucial steps of the safe launch, orbit, and return of the pilot had been accomplished. Gagarin is internationally recognised as the first human in space and first to orbit the Earth.
"Восток-1" ұшырылысынан кейін
Гагариннің ұшуы Кеңес Одағының ғарыш бағдарламасының жеңісі болды, ол Кеңес Одағы мен Шығыс блогының ұлттық батыры, сондай-ақ бүкіл әлемге танымал болды. Әлемдегі газеттер оның өмірбаянын және ұшып келгенін жариялады. Ол жоғары лауазымды шенеуніктердің ұзақ автоколоннасымен Мәскеу көшелерімен Кремльге дейін еріп барды, онда Никита Хрущев салтанатты түрде оған Кеңес Одағының Батыры атағын берді. Совет Одағының басқа қалаларында да жаппай демонстрациялар өтті, олардың ауқымы Екінші дүниежүзілік соғыстағы Жеңіс парадтарынан кейін екінші орында болды. Гагарин өзінің шеберлікпен сөйлеуімен және қаһармандық күлімсіреуімен танымал болды. 1961 жылы 15 сәуірде Кеңес Одағының Ғылым академиясының өкілдерімен бірге Мәскеуде өткен баспасөз конференциясында сұрақтарға жауап берді. Гагарин "Восток-1" миссиясынан үш ай өткен соң Ұлыбританияға барып, Лондон мен Манчестерде болды. Манчестерде қатты жаңбыр жауғанына қарамастан, ол шатырдан бас тартты, ол отырған ашық машинаның шатыры ашық қалсын деп талап етті және оны көретін көпшілікке көруге мүмкіндік берді. Гагарин шетелге көп саяхаттап, ұшудан кейінгі жылдары 30-ға жуық елдің шақыруын қабылдады. Алғашқы төрт айда ол Бразилия, Болгария, Канада, Куба, Чехословакия, Финляндия, Венгрия және Исландияға барды. Оның танымалдылығынан АҚШ президенті Джон Кеннеди Гагаринге АҚШ-қа баруды тыйым салды және ол Жас коммунистер лигасының Орталық комитетіне сайланды. Кейін ол космонавттар базасы - "Жұлдыз қаласына" оралды, онда бірнеше жыл қайта пайдалануға болатын ғарыш кемесінің жобалары бойынша жұмыс істеді. 1962 жылы 12 маусымда Кеңес Әуе Күштерінің подполковнигі болды, ал 1963 жылы 6 қарашада полковник дәрежесін алды. Кеңес шенеуніктері, соның ішінде Каманин, Гагаринге кез келген ұшудан аулақ ұстауға тырысты, өйткені оны жоғалтудан қорқып, ол "адамзатқа тым қымбат, қарапайым ғарыш ұшуы үшін өмірін тәуекелге тігуге болмайды" деп атап өтті. Каманин Гагариннің ішімдік ішуіне алаңдады және кенеттен атақ-даңққа ие болу ғарышкерге өз зардабын тигізді деп сенді. Таныстары Гагариннің "ақылымен ішетінін" айтса да, оның гастрольдік кестесі оны әлеуметтік жағдайларға орналастырды, онда ол алкогольді көбірек ішетін болды. Ол 5 жыл бойы ұшуға қатыспағаннан кейін досы Владимир Комаровтың "Союз-1" ұшағындағы қосалқы ұшқышы болды. Каманин Гагариннің космонавт даярлығына қайта тағайындалуына қарсылық білдірді; ол салмақ жинады және оның ұшу қабілеті нашарлады. Соған қарамастан, ол 1966 жылы сәуірде Комаров оны алмастырғанға дейін "Союз-1" үшін күшті үміткер болып қалды және "Союз-3" ұшағына тағайындалды. "Союз-1" ұшырылуы саяси қысымға байланысты, Гагариннің қосымша қауіпсіздік шараларын қажет деп наразылығына қарамастан, асығысты. Гагарин Комаровты зымыранға ұшыру алдында ертіп барды және ғарыш кемесіндегі бірнеше жүйелік ақаулардан кейін жер бетіндегі бақылаудан нұсқаулар берді. Олардың бар күш-жігеріне қарамастан, "Союз-1" парашюттері ашылмағаннан кейін құлап түсіп, Комаровты бірден өлтірді. "Союз-1" апатынан кейін Гагаринге одан әрі ғарышқа ұшуға дайындық пен қатысуға тұрақты тыйым салынды. Сонымен қатар, ол жалғыз өзі ұшақпен ұшуға тыйым салынды, бұл төмендеуді көтеру үшін көп жұмыс істеді. Ол уақытша оқушыларға назар аудару үшін қызметінен босатылды. 1968 жылы 17 ақпанда Гагарин ғарыш кемесінің аэродинамикалық конфигурациясы тақырыбында аэроғарыш инженерлік диссертациясын табысты қорғады және Жуковский әуе күштері инженерлік академиясын үздік бітірді.
Gagarin's flight was a triumph for the Soviet space programme and he became a national hero of the Soviet Union and Eastern Bloc, as well as a worldwide celebrity. Newspapers around the globe published his biography and details of his flight. He was escorted in a long motorcade of high ranking officials through the streets of Moscow to the Kremlin where, in a lavish ceremony, Nikita Khrushchev awarded him the title Hero of the Soviet Union. Other cities in the Soviet Union also held mass demonstrations, the scale of which were second only to the World War II Victory Parades. Gagarin gained a reputation as an adept public figure and was noted for his charismatic smile. On 15 April 1961, accompanied by officials from the Soviet Academy of Sciences, he answered questions at a press conference in Moscow reportedly attended by 1,000 reporters. Gagarin visited the United Kingdom three months after the Vostok 1 mission, going to London and Manchester. While in Manchester, despite heavy rain, he refused an umbrella, insisted that the roof of the convertible car he was riding in remain open, and stood so the cheering crowds could see him. Gagarin toured widely abroad, accepting the invitation of about 30 countries in the years following his flight. In just the first four months, he also went to Brazil, Bulgaria, Canada, Cuba, Czechoslovakia, Finland, Hungary, and Iceland. Because of his popularity, US president John F. Kennedy barred Gagarin from visiting the United States. and was elected to the Central Committee of the Young Communist League. He later returned to Star City, the cosmonaut facility, where he spent several years working on designs for a reusable spacecraft. He became a lieutenant colonel of the Soviet Air Forces on 12 June 1962, and received the rank of colonel on 6 November 1963. Soviet officials, including Kamanin, tried to keep Gagarin away from any flights, being worried about losing their hero in an accident noting that he was "too dear to mankind to risk his life for the sake of an ordinary space flight". Kamanin was also concerned by Gagarin's drinking and believed the sudden rise to fame had taken its toll on the cosmonaut. While acquaintances say Gagarin had been a "sensible drinker", his touring schedule placed him in social situations in which he was increasingly expected to drink alcohol. and was backup pilot for his friend Vladimir Komarov on the Soyuz 1 flight after five years without piloting duty. Kamanin had opposed Gagarin's reassignment to cosmonaut training; he had gained weight and his flying skills had deteriorated. Despite this, he remained a strong contender for Soyuz 1 until he was replaced by Komarov in April 1966 and reassigned to Soyuz 3. The Soyuz 1 launch was rushed due to implicit political pressures and despite Gagarin's protests that additional safety precautions were necessary. Gagarin accompanied Komarov to the rocket before launch and relayed instructions to Komarov from ground control following multiple system failures aboard the spacecraft. Despite their best efforts, Soyuz 1 crash landed after its parachutes failed to open, killing Komarov instantly. After the Soyuz 1 crash, Gagarin was permanently banned from training for and participating in further spaceflights. He was also grounded from flying aircraft solo, a demotion he worked hard to lift. He was temporarily relieved of duties to focus on academics with the promise that he would be able to resume flight training. On 17 February 1968, Gagarin successfully defended his aerospace engineering thesis on the subject of spaceplane aerodynamic configuration and graduated cum laude from the Zhukovsky Air Force Engineering Academy.
Жеке өмір
1957 жылы, ұшу мектебінде курсант болған кезде, Гагарин Валентина Горячевамен Мәскеудегі Қызыл алаңда өткен 1 мамыр мерекесінде кездесті. Ол Орынбор медицина мектебін бітірген медициналық техника мамандығы бойынша білім алған еді. Олар сол жылдың 7 қарашасында үйленді, нәтижесінде 1959 жылы туған Елена Юрьевна Гагарина және 1961 жылы туған Галина Юрьевна Гагарина дүниеге келді. Атақты болғаннан кейін, 1961 жылдың қыркүйегінде Қара теңіз жағажайындағы демалыс орнында әйелі оны қайықтан құлаудан кейін көмектескен медбикемен байланыста ұстап алған деген хабар тарады. Ол терезенің арқылы қашып құтылуға тырысып, екінші қабаттың балконынан секіріп түсті. Соның салдарынан сол жақ қабағының үстінде қалыпты із қалды. Ол сонымен қатар баскетболға әуес болған, Саратов индустриалды-техникалық училищесінің командасын жаттықтырған, төрешілік те жасаған. Кейбір кеңестік дереккөздер Гагариннің ғарышқа ұшу кезінде "Мен мұнда Құдайды көрмей тұрмын" деген сөзді айтқанын мәлімдейді, бірақ оның ғарышқа ұшу кезіндегі Жер станцияларымен болған әңгімесінің сөздік тіркесінде мұндай сөздер кездеспейді. 2006 жылы берген сұхбатында Гагариннің досы, полковник Валентин Петров Гагариннің бұл сөзді ешқашан айтпағанын, ал цитатаның шығу тегі Хрущевтің КОКП Орталық Комитетінің пленумындағы мемлекеттік дінге қарсы науқан туралы сөйлеген сөзінен туындағанын айтты. Петров сондай-ақ Гагариннің бала кезінде орыс православие шіркеуінде крещение рәсімінен өткенін мәлімдеді, ал 2011 жылы "Фома" журналында жарияланған мақалада Стар-Ситидегі православие шіркеуінің ректоры: "Гагарин ғарышқа ұшуына аз уақыт қалғанда үлкен қызы Еленаны крещение рәсімінен өткізді; және оның отбасы Рождество мен Пасха мерекелерін тойлап, үйде иконаларды сақтап келді" деді. Дегенмен, 1961 жылы КСРО мемлекеттік баспасынан шыққан Гагариннің ресми мақұлданған өмірбаянында кеңестік діни сенімге қатысты ресми ұстанымды қолдайтын мәтін бар: "Адамды космосқа жіберу шіркеу өкілдері үшін ауыр соққы болды. Маған келіп түскен көптеген хаттардың ішінде ғылымның жетістіктеріне тәнті болған сенушілердің Құдайдан бас тарғанын, оның атымен байланысты барлық нәрсенің ойдан шығарылған және мағынасыз екенін оқып, қуандым".
In 1957, while a cadet in flight school, Gagarin met Valentina Goryacheva at the May Day celebrations at the Red Square in Moscow. She was a medical technician who had graduated from Orenburg Medical School. They were married on 7 November of the same year, Yelena Yurievna Gagarina, born 1959, and Galina Yurievna Gagarina, born 1961, Following his rise to fame, at a Black Sea resort in September 1961, he was reportedly caught by his wife during a liaison with a nurse who had aided him after a boating incident. He attempted to escape through a window and jumped off a second floor balcony. The resulting injury left a permanent scar above his left eyebrow. He was also a basketball fan and coached the Saratov Industrial Technical School team, as well as being a referee. Some Soviet sources have said that Gagarin commented during his space flight, "I don't see any God up here," though no such words appear in the verbatim record of his conversations with Earth stations during the spaceflight. In a 2006 interview, Gagarin's friend Colonel Valentin Petrov stated that Gagarin never said these words and that the quote originated from Khrushchev's speech at the plenum of the Central Committee of the CPSU about the state's anti religion campaign, saying "Gagarin flew into space, but didn't see any god there". Petrov also said Gagarin had been baptised into the Russian Orthodox Church as a child, and a 2011 Foma magazine article quoted the rector of the Orthodox Church in Star City saying, "Gagarin baptized his elder daughter Yelena shortly before his space flight; and his family used to celebrate Christmas and Easter and keep icons in the house". Nevertheless, Gagarin's officially sanctioned autobiography, released by the USSR's state publishing house in 1961, includes a passage that upholds the official Soviet position on religious belief: "The manned space flight was a crushing blow to the churchmen. In the streams of letters that addressed to me, I was pleased to read confessions in which believers, impressed by the achievements of science, renounced God, agreed that there is no God and everything connected with his name is fiction and nonsense".
Өлім
1968 жылы 27 наурызда Чкаловский әуе базасынан реттік оқу-жаттығу рейсі кезінде Гагарин мен ұшу нұсқаушысы Владимир Серёгин олардың МиГ-15УТИ ұшағы Киржач қаласының маңында апатқа ұшырап қаза тапты. Гагарин мен Серёгиннің денелері кремацияланып, күлі Кремль қабырғаларына жерленді. Құпиялыққа оранып, Гагаринді қаза тапқанының себебі белгісіз болып қалды және түрлі болжамдар мен қастандық теорияларының тақырыбына айналды. Әуе күштері, ресми үкіметтік комиссиялар және КГБ апатты зерттеу үшін кем дегенде үш рет жеке-жеке тергеу жүргізді. Гагариннің өмірбаянын жазған Джейми Доран мен Пирс Бизонидің "Жұлдызды адам: Юрий Гагарин аңызының шындығы" атты кітабында КГБ "әуе күштері мен ресми комиссия мүшелерімен қатар, тіпті оларға қарсы да жұмыс істегені" жазылған. 2011 жылдың сәуір айында Коммунистік партия Орталық комитетінің апатты тергеу үшін құрған 1968 жылғы комиссияның құжаттары жарияланды. Құжаттарда комиссияның алғашқы қорытындысы Гагарин немесе Серёгин ауа райы шарларынан немесе "булы қабатының бірінші қабатының жоғарғы шегіне кірмеу үшін" кенеттен маневр жасап, ұшақты "өте қиын ұшу режиміне түсіріп, күрделі метеорологиялық жағдайда тоқтатып алғаны" көрсетілген. Гагариннің қазасын тергеу үшін құрылған мемлекеттік комиссияның мүшесі Алексей Леонов сол күні парашютпен секіру оқуларында болып, "алыстан екі қатты дауыс естігенін" айтты. Оның пікірінше, Сухой Су-15 ұшағы рұқсат етілген ең төменгі биіктіктен төмен ұшып, "нашар ауа райының салдарынан Юрий мен Серёгин ұшағының жанынан өтіп, дыбыс жылдамдығын бұзып кеткен". Соның салдарынан МиГ-15УТИ бақылаусыз айналып түскен. Леоновтың сөзіне қарағанда, ол естіген бірінші дауыс – ұшақтың дыбыс жылдамдығын бұзуы, ал екіншісі – Гагариннің ұшағының құлауы болған.
On 27 March 1968, while on a routine training flight from Chkalovsky air base, Gagarin and flight instructor Vladimir Seryogin died when their MiG 15UTI crashed near the town of Kirzhach. The bodies of Gagarin and Seryogin were cremated and their ashes interred in the walls of the Kremlin. Wrapped in secrecy, the cause of the crash that killed Gagarin is uncertain and became the subject of speculation, including several conspiracy theories. At least three investigations into the crash were conducted separately by the Air Force, official government commissions, and the KGB. According to a biography of Gagarin by Jamie Doran and Piers Bizony, Starman: The Truth Behind the Legend of Yuri Gagarin, the KGB worked "not just alongside the Air Force and the official commission members but against them." In April 2011, documents from a 1968 commission set up by the Central Committee of the Communist Party to investigate the accident were declassified. The documents revealed that the commission's original conclusion was that Gagarin or Seryogin had manoeuvred sharply, either to avoid a weather balloon or to avoid "entry into the upper limit of the first layer of cloud cover", leading the jet into a "super critical flight regime and to its stalling in complex meteorological conditions". Alexei Leonov, who was also a member of a state commission established to investigate Gagarin's death, was conducting parachute training sessions that day and heard "two loud booms in the distance". He believes that a Sukhoi Su 15 was flying below its minimum altitude and, "without realizing it because of the terrible weather conditions, he passed within of Yuri and Seregin's plane while breaking the sound barrier". The resulting turbulence would have sent the MiG 15UTI into an uncontrolled spin. Leonov said the first boom he heard was that of the jet breaking the sound barrier and the second was Gagarin's plane crashing.
Медальдар мен ордендер
1961 жылы 14 сәуірде Гагаринге миллиондаған адам қатысқан парад көрсетілді, ол Қызыл алаңда аяқталды. Ұлыс сөз сөйлегеннен кейін оған Кеңес Одағының Батыры, Ленин ордені және КСРО-ның алғашқы ұшқыш-космонавты атағы табысталды. Гагарин өмірінде төрт рет Кеңес Одағының естелік медальдарымен марапатталды, сондай-ақ сол жылы Социалистік Еңбек Ері (Болгария, Георгий Димитров орденімен бірге) атағын алды. Гагаринге Швейцариядағы Халықаралық Аэронавтика Федерациясының 1960 жылғы Алтын Әуе медалі мен 1961 жылғы Де ла Волькс медалі де берілді. Ол сол жылы басқа елдерден де көптеген наградалар алды, олардың ішінде Индонезия Республикасының жұлдызы (2-дәрежелі), Польшадағы Грунвальд кресінің ордені (1-дәрежелі), Вьетнам Демократиялық Республикасының Еңбек Ері сыйлығы және Ұлыбританиялық планетааралық қоғамның алтын медалі бар. 1961 жылы 2 тамызда Бразилия президенті Янио Квадрос Гагаринге командирлік дәрежедегі Аэронавтикалық Еңбек орденімен марапаттады. 1962 жылдың қаңтар айының соңында Египетке сапар жасаған кезде Гагарин Нил орденін және Каир қақпаларының алтын кілттерін алды.
On 14 April 1961, Gagarin was honoured with a parade attended by millions of people that concluded at the Red Square. After a short speech, he was bestowed the Hero of the Soviet Union, Order of Lenin, and the first Pilot Cosmonaut of the USSR. Gagarin had also been awarded four Soviet commemorative medals over the course of his career. and Hero of Socialist Labour (Bulgaria, including the Order of Georgi Dimitrov) the same year. Gagarin was also awarded the 1960 Gold Air Medal and the 1961 De la Vaulx Medal from the Fédération Aéronautique Internationale in Switzerland. He received numerous awards from other nations that year, including the Star of the Republic of Indonesia (2nd Class), the Order of the Cross of Grunwald (1st Degree) in Poland, the Hero of Labour award from Democratic Republic of Vietnam, and a Gold Medal from the British Interplanetary Society. President Jânio Quadros of Brazil decorated Gagarin on 2 August 1961 with the Order of Aeronautical Merit, Commander grade. During a tour of Egypt in late January 1962, Gagarin received the Order of the Nile and the golden keys to the gates of Cairo.
Құрметтеулер
Гагариннің ғарышқа ұшу күні, яғни 12 сәуір, еске алынды. 1962 жылдан бері ол алғаш рет КСРО-да, ал 1991 жылдан бастап Ресейде және басқа да бұрынғы кеңестік республикаларда Космонавтика күні ретінде тойланады. 2000 жылдан бері жыл сайын ғарыш зерттеулеріндегі маңызды кезеңдерді еске алу үшін халықаралық «Юрий түні» мерекесі өткізіледі. 2011 жылы БҰҰ шешімімен Халықаралық адам ғарышқа ұшқан күні деп жарияланды. Гагариннің есімімен көптеген ғимараттар мен жерлер аталды, көбінесе Ресейде, сондай-ақ басқа да бұрынғы кеңестік республикаларда. 1968 жылдың 30 сәуірінде Жұлдыз қаласындағы Юрий Гагарин атындағы космонавттарды дайындау орталығы ашылды. Байқоңыр ғарыш айлағындағы «Спутник-1» және «Восток-1» ұшырылған старт алаңы қазір «Гагариннің старты» деп аталады. Севастопольдегі Гагарин ауданы Кеңес Одағы кезінде оның құрметіне аталды. Ресей Әуе күштері академиясы 1968 жылы Гагарин Әуе күштері академиясы болып қайта аталды. 1968 жылы қайтыс болғаннан кейін Гжатск қаласы (қазіргі Гагарин) оның есімімен аталды, және қазірде оған арналған көптеген мұражайлар мен ескерткіштер орналасқан. Польшаның Варшава қаласында Юрий Гагарин көшесі бар. 1961 жылы Армениядағы Гагарин қаласы оның құрметіне аталды. Гагариннің құрметіне Айға ғарышкерлер мен астрономдар ескертулер орнатқан. 1969 жылы американдық «Аполлон-11» ғарыш миссиясы кезінде астронавттар Нил Армстронг пен Базз Олдрин Ай бетінде Гагарин мен Комаровты еске алу үшін медальдар салынған ескерткіш сөмкені қалдырды. 1971 жылы «Аполлон-15» ғарышкерлері Дэвид Скотт пен Джеймс Ирвин ғарыш жарысында қаза тапқан американдық және советтік ғарышкерлерге арналған «Құлаған ғарышкер» мүсінін қону орнында орнатты, мүсіннің тақтасында Юрий Гагариннің және тағы 14 адамның есімдері жазылған. 1970 жылы Айдың қашық жағындағы кең кратер оның құрметіне аталды. Гагарин 1976 жылы Нью-Мексикодағы Халықаралық ғарыш даңқы залының алғашқы құрамына енді. Гагарин туралы музыкада да айтылады; 1970-1971 жылдары Александра Пахмутова мен Николай Добронравов «Гагарин шоқжұлдызы» (Lang ru) атты советтік патриоттық әндер циклын жазды. Бұл әндердің ең танымалдары Гагариннің «Поехали!» сөзімен байланысты: әннің мәтінінде «Ол: «Бара жайық!» деді. Ол қолын сілтеп амандасты» делінеді. Гагариннің есімімен бірнеше кемелер аталды; советтік бақылау кемесі «Космонавт Юрий Гагарин» 1971 жылы салынды, ал Арменияның «Армавиа» әуе компаниясы 2011 жылы оның құрметіне алғашқы «Сухой Суперджет 100» ұшағын атады. Оның ғарышқа ұшуының 20 және 30 жылдығына орай советтік монеталар шығарылды: 1981 жылы мыс-никельден жасалған бір рубльдік және 1991 жылы күмістен жасалған үш рубльдік монеталар. 2001 жылы Гагариннің ғарышқа ұшуының 40 жылдығына орай Ресейде оның суреті бар төрт монета шығарылды: екі рубльдік мыс-никель монета, үш рубльдік күміс монета, мыс-никельден жасалған он рубльдік монета және 100 рубльдік күміс монета. 2011 жылы Ресей оның ғарышқа ұшуының 50 жылдығына орай 1000 рубльдік алтын және үш рубльдік күміс монета шығарды. 2008 жылы Ресейдегі Континентальдық хоккей лигасы өз чемпионатының кубогын Гагарин кубогы деп атады. 2010 жылғы Space Foundation сауалында Гагарин ең танымал алтыншы ғарышкер болып саналды, ол «Жұлдыз жолынан» (Star Trek) Джеймс Т. Кирк кейіпкерімен теңестірілді. 2013 жылы «Гагарин: Ғарышқа бірінші» атты ресейлік деректі фильмі шықты. Гагариннің бейнесін жасауға жасалған бұрынғы әрекеттерге рұқсат берілмеді; оның отбасы оның ойдан шығарылған бейнесіне қатысты сотқа жүгінді және мюзиклге қарсылық білдірді.
The date of Gagarin's space flight, 12 April, has been commemorated. Since 1962, it has been celebrated first in the USSR and since 1991 in Russia and some other former Soviet republics as Cosmonautics Day. Since 2000, Yuri's Night, an international celebration, is held annually to commemorate milestones in space exploration. In 2011, it was declared the International Day of Human Space Flight by the United Nations. A number of buildings and locations have been named for Gagarin, mostly in Russia but also in other Soviet republics. The Yuri Gagarin Cosmonaut Training Center in Star City was named on 30 April 1968. The launch pad at Baikonur Cosmodrome from which Sputnik 1 and Vostok 1 were launched is now known as Gagarin's Start. Gagarin Raion in Sevastopol was named after him during the period of the Soviet Union. The Russian Air Force Academy was renamed the Gagarin Air Force Academy in 1968. The town of Gzhatsk where he lived in Smolensk Oblast was renamed Gagarin after his death in 1968, and has since become home to numerous museums and monuments to him. A street in Warsaw, Poland, is called Yuri Gagarin Street. The town of Gagarin, Armenia was renamed in his honour in 1961. Gagarin has been honoured on the Moon by astronauts and astronomers. During the American space programme's Apollo 11 mission in 1969, astronauts Neil Armstrong and Buzz Aldrin left a memorial satchel containing medals commemorating Gagarin and Komarov on the Moon's surface. In 1971, Apollo 15 astronauts David Scott and James Irwin left the small Fallen Astronaut sculpture at their landing site as a memorial to the American astronauts and Soviet cosmonauts who died in the Space Race; the names on its plaque included Yuri Gagarin and 14 others. In 1970, a wide crater on the far side was named after him. Gagarin was inducted as a member of the 1976 inaugural class of the International Space Hall of Fame in New Mexico. Gagarin is memorialised in music; a cycle of Soviet patriotic songs titled The Constellation Gagarin (Lang ru) was written by Aleksandra Pakhmutova and Nikolai Dobronravov in 1970–1971. The most famous of these songs refers to Gagarin's poyekhali! : in the lyrics, "He said 'let's go!' He waved his hand". Vessels have been named for Gagarin; Soviet tracking ship Kosmonavt Yuriy Gagarin was built in 1971 and the Armenian airline Armavia named their first Sukhoi Superjet 100 in his honour in 2011. Two commemorative coins were issued in the Soviet Union to honour the 20th and 30th anniversaries of his flight: a one rouble coin in copper nickel (1981) and a three rouble coin in silver (1991). In 2001, to commemorate the 40th anniversary of Gagarin's flight, a series of four coins bearing his likeness was issued in Russia; it consisted of a two rouble coin in copper nickel, a three rouble coin in silver, a ten rouble coin in brass copper and nickel, and a 100 rouble coin in silver. In 2011, Russia issued a 1,000 rouble coin in gold and a three rouble coin in silver to mark the 50th anniversary of his flight. In 2008, the Russia based Kontinental Hockey League named their championship trophy the Gagarin Cup. In a 2010 Space Foundation survey, Gagarin was ranked as the sixth most popular space hero, tied with the fictional character James T. Kirk from Star Trek. A Russian docudrama titled Gagarin: First in Space was released in 2013. Previous attempts at portraying Gagarin were disallowed; his family took legal action over his portrayal in a fictional drama and vetoed a musical.
Мүсіндер, ескерткіштер және қабырға кескіндері
Гагариннің мүсіндері мен ескерткіштері оның есімімен аталған қалада, Оренбургте, Чебоксар, Иркутск, Ижевск, Амурдағы Комсомольск және Ресейдегі Йошкар-Ола, сондай-ақ Никосияда (Кипр), Дружковкада (Украина), Қарағандыда (Қазақстан) және Тираспольде (Молдова) орналасқан. 1980 жылдың 4 маусымында Мәскеудегі Ленинский даңғылындағы Гагарин алаңында Юрий Гагаринге қойылған ескерткіш ашылды. Ескерткіш биік тұғырға орнатылған және титаннан жасалған. Бағанның жанында оның ғарышқа ұшып келген кезде пайдаланған түсіру модулінің көшірмесі қойылған. 2011 жылы Гагариннің мүсіні Лондонның The Mall-дегі Адмиралтейство аркасының алдында, Джеймс Куктың тұрақты мүсініне қарама-қарсы ашылды. Бұл мүсін Гагариннің Люберцыдегі бұрынғы мектебінің алдындағы мүсіннің көшірмесі болып табылады. 2013 жылы мүсін Гринвичтегі Корольдік обсерваториясының жанындағы тұрақты жерге көшірілді. 2012 жылы Хьюстон қаласындағы Саут Уэйсайд Драйвтегі NASA-ның алғашқы ғарыш ұшу бас штабының орнында мүсін ашылды. Скульптураны 2011 жылы суретші Леонов жасады, ол түрлі ресейлік ұйымдардың тапсырысы бойынша Хьюстонға сыйлық ретінде табыс етілді. Салтанатты шараға Хьюстон қаласының әкімі Анис Паркер, NASA әкімшісі Чарльз Болден және Ресей елшісі Сергей Кисляк қатысты. Ресей Федерациясы Гагариннің бюстін Үндістанның бірнеше қаласына сыйға берді, соның ішінде 2012 жылдың ақпан айында Калькуттадағы Бирла планетариумында ашылған бюст бар. 2018 жылдың сәуір айында Сербияның Белград қаласында Гагариннің есімімен аталған көшеде орнатылған бюст, жергілікті тұрғындардың басын тым кішкентай деп сынауынан кейін бір аптадан кейін алынып тасталды. Олар бұл Гагаринге "құрметсіздік" екенін айтты. Белград қаласының басшысы Горан Весич қала әкімдігінің, Сербия Мәдениет министрлігінің және оны қаржылаған қорының бұл жоба туралы бұрыннан хабардар болмағанын мәлімдеді. 2019 жылдың тамызында итальян суретшісі Жорит Гагариннің бейнесін Ресейдегі Оданецво ауданындағы жиырма қабатты үйдің қасбетіне салған. Бұл Гагариннің әлемдегі ең үлкен суреті болып табылады. 2021 жылдың наурыз айында Индонезияның Джакарта қаласындағы Матарам паркінде (Таман Матарам) Индонезия мен Ресейдің дипломатиялық қарым-қатынастарының 70 жылдығы мен алғашқы адамның ғарышқа ұшуының 60 жылдығын мерекелеу үшін Гагариннің мүсіні ашылды. Ресей суретшісі А.Д. Леонов жасаған және Джакартадағы Ресей елшілігі ұсынған мүсін, 2006 жылдан бері бауырлас қалалар болып табылатын Мәскеу мен Джакарта арасындағы қарым-қатынасты нығайтудың белгісі ретінде қарастырылады.
There are statues of Gagarin and monuments to him located in the town named after him as well as in Orenburg, Cheboksary, Irkutsk, Izhevsk, Komsomolsk on Amur, and Yoshkar Ola in Russia, as well as in Nicosia, Cyprus, Druzhkivka, Ukraine, Karaganda, Kazakhstan, and Tiraspol, Moldova. On 4 June 1980, Monument to Yuri Gagarin in Gagarin Square, Leninsky Avenue, Moscow, was opened. The monument is mounted to a tall pedestal and is constructed of titanium. Beside the column is a replica of the descent module used during his spaceflight. In 2011, a statue of Gagarin was unveiled at Admiralty Arch in The Mall in London, opposite the permanent sculpture of James Cook. It is a copy of the statue outside Gagarin's former school in Lyubertsy. In 2013, the statue was moved to a permanent location outside the Royal Observatory, Greenwich. In 2012, a statue was unveiled at the site of NASA's original spaceflight headquarters on South Wayside Drive in Houston. The sculpture was completed in 2011 by Leonov, who is also an artist, and was a gift to Houston commissioned by various Russian organisations. Houston Mayor Annise Parker, NASA Administrator Charles Bolden, and Russian Ambassador Sergey Kislyak were present for the dedication. The Russian Federation presented a bust of Gagarin to several cities in India including one that was unveiled at the Birla Planetarium in Kolkata in February 2012. In April 2018, a bust of Gagarin erected on the street in Belgrade, Serbia, that bears his name was removed, after less than a week. A new work was commissioned following the outcry over the disproportionately small size of its head which locals said was an "insult" to Gagarin. Belgrade City Manager Goran Vesic stated that neither the city, the Serbian Ministry of Culture, nor the foundation that financed it had prior knowledge of the design. In August 2019, the Italian artist Jorit painted Gagarin's face on the facade of a twenty story building in the district of Odintsovo, Russia. The mural is the largest portrait of Gagarin in the world. In March 2021, a statue of Gagarin was unveiled at Mataram Park (Taman Mataram) in Jakarta, Indonesia in celebration of the 70th anniversary of Indonesia–Russia diplomatic relations as well as the 60th anniversary of the first human space flight. The statue, sculpted by Russian artist A. D. Leonov and presented by Russian embassy in Jakarta, is considered as "a sign of strengthening relations" between Moscow and Jakarta, which have been sister cities since 2006.
50 жылдығы
2011 жылы Гагариннің ғарышқа сапарының 50 жылдығы бүкіл әлемде құрметпен тойланды. "Бірінші орбита" деп аталған деректі фильм Халықаралық ғарыш стансасынан түсірілді, ол Гагариннің алғашқы рейсінен алынған дыбыс жазбаларын оның ұшқан жолының кадрларымен үйлестірді. 27-ші экспедиция экипажы – ресейлік, американдық және итальяндық ғарышкерлер Халықаралық ғарыш стансасынан Гагариннің суреті бар футболка киіп, әлем халқына "Юрий түні құтты болсын" деген арнайы видеоүндеу жолдады. Ресей Федерациясының Орталық банкі осы мерейтойға арналған алтын және күміс монеталар шығарды.
The 50th anniversary of Gagarin's journey into space was marked in 2011 by tributes around the world. A documentary film titled First Orbit was shot from the International Space Station, combining sound recordings from the original flight with footage of the route taken by Gagarin. The Russian, American, and Italian crew of Expedition 27 aboard the ISS sent a special video message to wish the people of the world a "Happy Yuri's Night", wearing shirts with an image of Gagarin. The Central Bank of the Russian Federation released gold and silver coins to commemorate the anniversary.