Кіріспе

Байқоңыр (, Байконур, , Байконур), бұрын Ленинск деп аталған, Қазақстандағы Сырдария өзенінің солтүстік жағалауындағы қала. Қазіргі уақытта 2050 жылға дейін Ресей Федерациясымен жалға беріліп, басқарылады. Байқоңыр ғарыш айлағын қамтамасыз ету үшін салынған және Ресей президенті Борис Ельцин 1995 жылдың 20 желтоқсанында ресми түрде Байқоңыр деп атады. Кеңес кезеңінде оны кейде Звездоград (Звездоград) деп атаған, бұл орыс тілінде "Жұлдыз қаласы" деген мағынаны білдіреді. Жалға алынған аумақ шығыстан батысқа, солтүстіктен оңтүстікке дейін эллипс пішіндес, ал ғарыш айлағы аумақтың орталық бөлігінде орналасқан. Шетелдік қонақтар мен туристер ғарыш айлағына және қалаға баруы мүмкін, бірақ Роскосмос мекемесінен арнайы рұқсат алуы қажет.

Тарих

Бастапқы Байқоңыр (қазақша "бай қоңыр", яғни "көптеген шөптермен құнарлы жер") – қазіргі орналасқан жерінен солтүстік-шығысқа қарай 320 шақырым жерде, Қазақстанның Қарағанды облысындағы Жезқазған қаласына жақын орналасқан кеншілер қаласы. 1961 жылғы сәуір айында "Восток-1" ұшырылысымен бірге, ұшыру алаңы осы атпен аталып, жасырын болу үшін және шатас тудыру мақсатында берілді. (Бастапқы Байқоңыр тұрғындары осы шатастықтың артығын пайдаланып, мемлекеттік қызметкерлер алдамшылықты байқамай тұрып, көптеген тапшы материалдарды тапсырып алды.) Байқоңыр теміржол стансасы космодром құрылысынан бұрын пайда болған және Тюратам атауын сақтап келген. Бұл Мәскеуден Ташкентке созылған теміржол желісіндегі алғашқы совет теміржол стансасы (рельс) болды, және космодром бастапқыда осы стансаның атымен аталатын. Қаланың тағдыры Кеңес немесе Ресей ғарыш бағдарламасымен және Байқоңыр космодромымен байланысты өзгеріп отырды. Қаланың әскери және ғылыми маңызы зор болғандықтан, оны совет билігі жабық аймақ деп жариялады. Совет кезеңінде, перестройкаға дейін ол жалпы қолданысқа арналған карталарда көрсетілмеген. Совет үкіметі 1955 жылғы 12 ақпандағы қаулысымен ғылыми-зерттеу сынақ полигоны №5 (ҒЗИСП-5) немесе ғылыми зерттеулер сынақ алаңы №5 құрды. U-2 жоғары биіктіктегі барлау ұшағы 1957 жылғы 5 тамызда Тюратам зымыран сынақ алаңын (Байқоңыр космодромын) алғаш рет тауып, суретке түсірді. Қаланың ғарышпен тығыз байланысы бар, сондықтан ракета жасау және ғарыш тарихы аймақтағы барлық көрікті орындарды және космодромын біріктіреді. Дегенмен, бірнеше ерекшеліктер бар: ескі локомотив, православие шіркеуі және жаңа мешіт. Қала әкімшілік тұрғысынан Мәскеу облысының Одинцов ауданына қарасты.

Қызықты орындар

Қала орталығынан оңтүстікке қарай, Сырдария өзеніне жақын жерде бірнеше спорт және ойын-сауық құрылғылары бар үлкен саябақ орналасқан. Олардың ішінде енді пайдаланылмаған аттракциондық дөңгелек бар. Саябақтың координаттары .