Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арагон королеві (1458 - 1468) Хуана Энрикеш, Касарубиос-дель-Монтедің 5-ші ледиі (1425 13 ақпан 1468) - Арагон королеві және король Иоанн II-нің әйелі ретінде Наварра королеві. Хуана Энрикез күйеуінің Наваррадағы Азамат соғысында (14511455) болмаған кезінде Наварраның регенті болды; ол 1462 жылы Каталонияның губернаторы қызметін де атқарды.
Queen of Aragon from 1458 to 1468
Juana Enriquez, 5th Lady of Casarrubios del Monte (1425 – 13 February 1468) was Queen of Aragon and de facto Queen consort of Navarre as the wife of King John II. Juana Enríquez was the Regent of Navarre during the absence of her husband in the Navarrese Civil War (1451–1455); she also served as Governor of Catalonia in 1462 in the place of her son (who was his father's nominal governor) and, finally, as Regent of Aragon during the absence of her husband in the Catalan Civil War between 1465 and 1468.
Өмірбаян
Хуана Энрикез - Фадрике Энрикестің және Мариана Фернандес де Кордобаның қызы, Касарубиос дель Монтедің 4-ші ханымы. Ол 1431 жылы анасының орнын басады. Торрелобатон қаласында туған, ол Кастилияның Альфонсо XI-нің үлкен немересі болды.
Juana Enriquez was a daughter of Fadrique Enríquez and Mariana Fernández de Córdoba, 4th Lady of Casarrubios del Monte, and succeeded her mother in 1431. Born in Torrelobatón, she was a great great granddaughter of Alfonso XI of Castile.
Наварраның патшайымы
Хуана Энрикеш пен Арагонның Иоанны арасындағы неке, Иоанн Кастилияда сол кездегі үлкен билікке ие болған, оның қарамағындағы қуатты ақсүйектермен одақтасқысы келгендіктен, ұйымдастырылды. Олар 1443 жылы қыз алысып, бірақ неке қию кешіктірілді. Неке ақырында 1447 жылы өтті. Хуана Джонның бірінші әйелі, Наварра королевасы Бланша І қайтыс болғаннан кейін үйленді. Джон әйелі қайтыс болғаннан кейін Наварраның де-юре uxoris монархы болуды тоқтатса да, ол билікті ұлы Виана ханзадасы Карлге және қызы Наварраның де-юре Бланша II-ге ешқашан бермеді, бұл шешімді Хуана қолдады. Мұрагерлік заңын бұзған мұндай жағдай Арагонның Тағайындарымен қақтығысқа әкелді және шаруалар мен дворяндар арасындағы қақтығысқа, Наварраның Азамат соғысының басталуына әкелді. Джон соғыста қызмет еткенде, ол Хуана Энрикесті өзінің регенті етіп тағайындады. 1452 жылы Наваррадан бала тууға кетеді. 1455 жылы оның күйеуі Наваррадан кетуге мәжбүр болды, ал оның күйеу баласы Вианалық Карл Кастилияның қолдауымен Наваррада регент болып тағайындалды.
The marriage between Juana Enriquez and John of Aragon was arranged because John wished to ally himself with the powerful noble faction she belonged to, a faction which had major power in Castile at the time. They were engaged in 1443, but the marriage was delayed. The wedding finally took place in 1447. Juana married John after the death of his first wife, Queen Blanche I of Navarre. Although John ceased to be de jure uxoris monarch of Navarre on his wife's death, he never ceded power to his son, Charles, Prince of Viana, and daughter, de jure Blanche II of Navarre, a decision which Juana supported. Such breaking of the law of succession led to a confrontation with the Crown of Aragon and a conflict between farmers and nobles, the outbreak of Navarrese Civil War. When John served in the war, he appointed Juana Enríquez to act as his Regent. She left Navarre to give birth in 1452. Her husband was forced to leave Navarre in 1455, and her stepson Charles of Viana was installed as regent in Navarre with Castilian support.
Арагонның патшайымы
1458 жылы оның күйеуі Арагонның патшасы болды. 1460 жылы Кастилиядағы әкесі оған Вианалық Карл өзінің әкесі өлтіруді жоспарлап отырғанын растаған құжатты берді. Хуана сол құжатты күйеуіне көрсетті, ол оны ұлын тұтқындап, түрмеге қамауға алып, елге опасыздық жасады деп айыптап, соған қол жеткізді. Каталониялықтар Карл Виананың тұтқындалуына наразылық білдірді. Патша Каталониямен келіссөз жүргізуге өз әйелін тағайындады. 1461 жылы маусымда ол Каталониямен келісім жасады, онда Виандық Карл Каталонияда әкесі губернаторы болып тағайындалды. Алайда көп ұзамай Вианалық Карл қайтыс болды. Иоанн II өзінің Жуанамен бірге туған ұлы Фердинандты Арагонның мұрагері деп жариялады. Ол Хуанаға ұлын Каталонияның мұрагері және губернаторы ретінде қабылдауға тапсырма берді. 1462 жылы 6 ақпанда Хуана Энрикез өзінің ұлын Каталонияның мұрагері және оның әкесі Каталонияның губернаторы деп жариялады. Ұлы кәмелетке толмағандықтан, ол оның орнына каталониялықтарға ант берді және Каталонияның губернаторы болды. Карлосты уландырған деп айыпталған Хуана епископтың қорғанысын іздеп, Жиронаға қашып кетеді. Олар 1462 жылдың шілдесіне дейін Жиронада қоршауда болды. Хуана Энрикез 1465 жылы наурыз айында күйеуі Каталонияда көтерілісті басуға тырысып жүргенде Арагонның регенті болып тағайындалды.
In 1458, her husband became king of Aragon. In 1460, her father in Castile provided her with documentation that Charles of Viana was planning to murder his father. Juana showed the document to her husband, who used it in order to have his son arrested and imprisoned, accusing him of treason. The Catalonians protested against the arrest of Charles of Viana. The king appointed his wife to negotiate with the Catalonians. In June 1461 she made a treaty with Catalonia in which Charles of Viana was appointed his father's governor in Catalonia. Shortly thereafter however, Charles of Viana died. John II proclaimed his son with Juana, Ferdinand, as heir of Aragon. He gave Juana the task to have their son accepted as heir and governor of Catalonia. On 6 February 1462, Juana Enríquez had her son hailed as the heir of Catalonia and his father's governor of Catalonia. Since her son was a minor, she swore his oath to the Catalonians in his place, and acted as Governor of Catalonia. Accused of having ordered the poisoning of Charles of Viana, Juana fled to Girona, seeking the protection of the bishop. They were besieged in Girona until July 1462. Juana Enríquez was appointed regent of Aragon in March 1465, when her husband was absent in Catalonia, trying to suppress the rebellion.
Мұра
Король Хуананың ең үлкен тілегі - оның ұлы Фердинандтың Кастилия королі Генрих IV-нің жартылай қарындасы және мұрагері Изабеллаға үйленуі еді. Олардың некелері 35 жыл бойы жалғасып, бір ханзада мен төрт патшайым дүниеге келді. Алайда Хуана 1468 жылы 13 ақпанда, некеге тұруға бір жыл қалғанда, сүт безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Күйеуі қайтадан үйленбей, 1479 жылы қайтыс болғанға дейін билік жүргізді. Оның қызы Жоанна Неапольдің Фердинанд I-іне үйленіп, Неапольдің патшайымы болды.
Queen Juana's greatest wish was to have her son, Ferdinand, married to Isabella, half sister and heir presumptive of King Henry IV of Castile. Their marriage, which did occur, lasted for 35 years and produced a prince and four queens. However, Juana died on 13 February 1468 from breast cancer, a year before the marriage occurred. Her husband never remarried and reigned until his death in 1479. Her daughter Joanna married Ferdinand I of Naples and thus became Queen of Naples.