Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдвин Херон Доджсон (1846 жылы 30 маусым - 1918 жылы 3 қаңтар) - Англия шіркеуінің дін қызметкері, "Алисаның ғажайыптар еліне" кітабының авторы Льюис Кэрроллдің кіші інісі. Ол ең алдымен әлемдегі ең шалғай адам қонысы - Атлант мұхитының оңтүстігіндегі Тристан-да-Кунья аралында миссионерлік қызмет атқарғаны үшін есінде.
Edwin Heron Dodgson (30 June 1846 – 3 January 1918) was a clergyman in the Church of England and the youngest brother of Lewis Carroll, author of Alice's Adventures in Wonderland. He is primarily remembered for his work as a missionary in the island of Tristan da Cunha in the South Atlantic Ocean, the most remote human settlement in the world.
Ерте өмір және діни қызметке тағайындалуы
Эдвин Херон Доджсон 1846 жылы 30 маусымда Солтүстік Йоркширдің Тиз қаласындағы Крофт қаласында дүниеге келді. Чарльз Доджсон, Крофт ректоры және Ричмонд архидиаканы және оның әйелі Франсис Джейн Доджсон туылған Лутвидж. Оның екінші христиандық аты - Архидиакон Доджсонның Чеширдегі досы канон Джордж Херонның құрметіне. Эдвиннің анасы төрт жасында қайтыс болды, оны қызғана әпкесі Люси Латвидж тәрбиеледі. Ол Твифорд мектебінде білім алды, ал 1860 жылы Регби мектебінде оқыды, мұнда директор Фредерик Темпл болды, кейіннен Кентерберий архиепискобы болды. Ол 1871 жылдың қыркүйегінде Чичестер діни колледжіне кірмес бұрын сауда кеңесіне қысқа уақыт жұмыс істеді. Колледж ағылшын-католик болды, бұл дәстүр Эдвинге қатты ұнайды, бұл оның ағасы Чарльздың ашуын тудырды. Ол 1873 жылы діяқан, ал 1874 жылы діни қызметкер болып тағайындалды. Ол өзінің алғашқы пасторын Честер епархиясындағы Одд Род қаласында атқарды. Осыдан кейін ол Хелмслиде (1875-1877) және Шрусберидегі All Saints (1877-1879) шіркеуінде пастор болып қызмет етті. Оның кейінгі қызметі жанқиярлық пен бағышталудың бірі болды, ол денсаулығы нашар және күйзеліске ұшырады.
Edwin Heron Dodgson was born on 30 June 1846 in Croft on Tees, North Yorkshire, the eleventh and youngest child of the Rev. Charles Dodgson, Rector of Croft and Archdeacon of Richmond, and his wife Frances Jane Dodgson née Lutwidge. His second Christian name is a tribute to Canon George Heron, a Cheshire friend of Archdeacon Dodgson. Edwin's mother died when he was four years old and he was raised by his maiden aunt Lucy Lutwidge. He was educated at Twyford School, and in 1860 went to Rugby School, where the Headmaster was Frederick Temple, who later became the Archbishop of Canterbury. He worked briefly for the Board of Trade before entering Chichester Theological College in September 1871. The college was Anglo Catholic, a tradition which Edwin held dear, to the chagrin of his elder brother Charles. He was ordained deacon in 1873, and priest in 1874, and served his first curacy at Odd Rode in the Diocese of Chester. Following this, he served as curate at Helmsley (1875–1877), and at All Saints, Shrewsbury (1877–1879). His subsequent ministry was one of self sacrifice and dedication, marred by ill health and depression.
Занзибар және Тристан да Кунья
Доджсон 1879 жылы Занзибардағы (UMCA) Киунгани мектебінің директоры болып тағайындалды, онда ол епископ Эдвард Стирдің басқаруымен қызмет етті. Алайда, ағасы Чарльз айтқандай, "онда ауруы оған тым ауыр болды". 1880 жылы ол Евангелие таратылу қоғамы (SPG) Tristan da Cunha-ға миссионер және мектеп мұғалімі болып тағайындалды, бұл постты 1866 жылдан бері Сент-Елена епискобы толтыруға тырысып келді. Доджсон бұл лауазымға өз еркімен орналасты, ал SPG жылына 100 фунт стерлинг стипендиясын беруге міндеттенді. Тристан-да-Кунья - әлемдегі ең оқшауланған адам қауымы, ең жақын мекенделген жер - Сент-Елена аралы. Сол кезде Тристан-да-Куньяның халқы шамамен 100 адам болатын, ал аралға тұрақты көлік қатынасы болмаған. Эдвард Виттерьи шхунасы Доджсонды Сент-Хеленадан Тристанға жеткізу үшін 35 фунт стерлингке жалға алынған. Ол 1881 жылы 25 ақпанда аман-есен жерге қонды. Өкінішке орай, дауыл көтеріліп, қайық жағаға қарай айдалып, кейіннен осы оқиғаға орай "Министр өз заттарын түсіретін жерге" деп аталатын жерде апатқа ұшырады, өйткені ол аралдың карталарында әлі күнге дейін көрінеді. Доджсонның барлық кітаптары (Миссиялық ән кітабының 100 данасынан басқа), гармониясы және оның дүкендерінің көпшілігі жоғалды, бірақ қауым ыдыстары, сондай-ақ тас шрифт сақталды. Келгеннен кейін көп ұзамай Доджсон "оралда қазір он алты отбасында 107 адам бар. Олардың барлығы ағылшынша сөйлейді, аздап янкилендірілген. Мен оларды өте жақсы көремін [ ] Олар бір үлкен отбасы сияқты өмір сүреді [ ] Көбінесе әйелдер аздап оқи алады, ал кейбіреулері жаза алады, бірақ екеуін де түсіну мүмкіндігі бар тек біреуі ғана жасай алады ". Ол былай деп жалғастырды: "Мектепте қырық бала төрт сыныпқа бөлінген". Ол үлкен күш салып діни қызметкер және мектеп мұғалімі ретінде өзінің негізгі міндеттерін атқарды. Ол: "Олар қарапайым түрде дінге жақын адамдар" деп атап өтті. Оның ағасы Чарльз "Тристанда ол өзінің барлық аймақтарының монархы болды және шіркеу мәселелерін өзі қалағандай жүргізе алды, бұл оның осындай өте ырымшыл адам үшін қуанышты болды" деп атап өтті. 1882 жылы Доджсон өзінің жетістіктеріне оң көзбен қарады, ал Англияға берген есептері оның құлшынысы мен энергиясын көрсетеді. Сол жылы Адмиралтейство HMS Diamond-ты Тристанға кітаптар, мектеп материалдары мен гармония жеткізу үшін жіберді. Доджсон гармонияның көмегімен күнделікті хор қызметін енгізді, тіпті сол кезде шіркеу болмағанымен. Ол күнделікті ғибадатқа жақсы қатысатынын, "орташа есеппен 20 ересектің және балалардың қауымы бар екенін" және сол жылы "Аралдағы оқи алатын әркімді Киелі кітаппен, дұғалар кітабымен және әндер кітабымен қамтамасыз ете алатыныма" назар аударды. Алайда Доджсонның оптимизмінен айырылып қалды. 1884 жылы ол "Балалардың тек үшеуі ғана ақыл-ойдың ең аз жақсарғанын көрсетеді. Мен мұны олардың табиғи емес оқшаулану жағдайына байланысты деп санаймын. Балалардың, жастардың, сондай-ақ ересектердің ақылсыздығын түсіну мүмкін емес". Ол жағдайды үмітсіз қалдырды және: "Бұл аралда тұруға ешқандай себеп жоқ. Құдай аралдан кетуімізге жол ашсын деп күн сайын дұға етемін". Осылайша ол Тристан-да-Куньяны эвакуациялауды жақтады және бұл мәселеде ол аралдың басты өкілі Питер Гринмен келіспейді. Доджсон 1880 жылдан 1884 жылға дейін Тристан қаласында SPG діни қызметкері болды, онда Сент-Хеленаның епископы Томас Уэлби оған Англияға оралуға рұқсат берді, өйткені ол балық аулау капитанынан оның "өте күйзелген күйі" туралы естіді. Ол 1885 жылы ақпанда Англияға өз қаражатымен оралды. Англияға келгеннен кейін ол кемедегі люкке құлап, миы шайқалып, ауырған. Ол құлап, көп жыл бойы жарақат алған. Англияда ол Тристан халқының әл-ауқаты үшін жұмыс істеуді жалғастырды және оған ағасы Чарльз жақсы көмектесті. Олардың Тристан тұрғындарының көшіп кетуін ұйымдастыруға тырысқан күш-жігерлері, оның ішінде премьер-министр лорд Солсберимен 1885 жылдың желтоқсанында сұхбат алуы сәтсіз болды. 1886 жылдың басында Солсбери арал тұрғындары мен малдың көшіп кетуін "толықтай мүмкін емес" деп санайтынын жазды. 1885 жылы қайық апатынан Тристанның ересектерінің көп бөлігі - он бес жұмысшы адам қаза тапты. Доджсон бұл туралы білгенде, аман қалған тұрғындарға көмектесуге тырысты, ал Колониалдық кеңсе оның Тристана да Куньяға HMS Талия бортында оралуына ақы төледі. Ол аралға 1886 жылы 4 тамызда келді. "Менің ойымша, олардың рухтарына қызмет ету мен оларға көмектесу менің міндетім", - деп жазды ол. Ол 1889 жылдың желтоқсанына дейін Тристан қаласында бір уақыт бойы ешқанда�...
Dodgson was appointed as Principal of the (UMCA) Kiungani School in Zanzibar in 1879, where he served under Bishop Edward Steere. However, as his brother Charles noted, "the ague was too much for him there". In 1880 he was appointed by the Society for the Propagation of the Gospel (SPG) as missionary and school teacher to Tristan da Cunha, a post which the Bishop of St Helena had been attempting to fill since 1866. Dodgson volunteered to fill the post and the SPG undertook to provide a stipend of £100 a year. Tristan da Cunha is the most isolated human community in the world, from the nearest inhabited place, Saint Helena island. At the time, the population of Tristan da Cunha was about 100 and there was no regular transport to the island. The schooner Edward Vittery was chartered at a cost of £35 to take Dodgson from Saint Helena to Tristan. He landed safely on 25 February 1881. Unfortunately, a gale sprang up and the boat was driven ashore and wrecked at a spot later named in honour of the occasion as Down Where The Minister Land His Things, as it still appears on maps of the island. All of Dodgson's books (except 100 copies of the Mission Hymn Book), the harmonium, and most of his stores were lost, but the communion vessels were saved, as was a stone font. Shortly after his arrival Dodgson noted that "There are now 107 persons on the island in sixteen families. They all speak English, slightly Yankeefied. I like them very much [ ] They live just like one large family [ ] Mostly the women can read a little, and some can write, but there is only one who can do both with any likelihood of being intelligible". He continued: "There are about forty children in the school, divided into four classes". With great effort he set about his major tasks as priest and school teacher. He remarked, "They are decidedly a religious people in their simple way." His brother Charles noted that "At Tristan he was monarch of all he surveyed and could carry on matters ecclesiastical exactly as he liked, which was delightful for such an extreme ritualist as he is". In 1882 Dodgson was optimistic about his progress, and his reports to England reflect his enthusiasm and energy. During that year the Admiralty diverted HMS Diamond to Tristan to deliver books, school materials and a harmonium. With the aid of the harmonium Dodgson introduced daily choral services, even though at the time there was no church. He noted that the daily worship had a good attendance, "with an average congregation of 20 adults plus children" and the same year he noted "I have been able to supply everyone on the island who can read with a Bible, Prayer book and hymn book". However, Dodgson was to lose his optimism. In 1884 he notes "Only three of the children show the smallest improvement in intelligence. I attribute this to the unnatural state of isolation in which they are living. It is simply impossible for you to realize the mindlessness of the children and young people and also of the grown up people". He despaired of the situation, and remarked, "There is not the slightest reason for this island to be inhabited at all. It has been my daily prayer that God would open up some way for us all to leave the island". Thus he advocated the evacuation of Tristan da Cunha, and on this, he seriously disagreed with Peter Green, the principal spokesman for the island. Dodgson served as SPG priest in Tristan from 1880 to 1884, when Bishop Thomas Welby of Saint Helena granted him permission to return to England, having heard from a whaling captain of his "very depressed state of mind". He arrived back in England in February 1885, having paid for his own passage. On arrival in England, he was suffering from a concussion as a result of falling down a hatchway on board the ship. The injuries resulting from the fall were to plague him for many years. In England, he continued to work for the well being of the people of Tristan and he was ably assisted in this by his brother Charles. Their efforts to arrange for the migration of the inhabitants of Tristan, which included an interview with the Prime Minister, Lord Salisbury, on December 1885, failed. At the beginning of 1886, Salisbury wrote that he considered the migration of islanders and cattle to be "entirely impracticable". Fifteen working men, a large portion of the adult male population of Tristan, perished in a boat accident in 1885. When Dodgson learned of this he actively sought to aid the surviving inhabitants and the Colonial Office paid for his return to Tristan da Cunha on board HMS Thalia. He arrived on the island on 4 August 1886. "I think it is my plain duty to throw in my lot with them and minister to their souls", he wrote. He remained at Tristan, for a time without any stipend, until December 1889, when again he had to return to England because of poor health. At that time he remarked, "I have not the slightest intention of going back to Tristan da Cunha. The intellect of the Tristanites is now so dwarfed by reason of their utter isolation that I do not think that I or anyone else could be of use to them. The only thing is to get them all away so that no more children may be brought up there". Tristan remained without a priest until 1906.
Кабо-Верде және Сент-Елена
Тристаннан Доджсон Кабо-Вердеге көшіп барды, онда ол Сан-Висентедегі SPG капелланы (18901895) ерекше лауазымына ие болған алғашқы адам болды. Ол және оның орнын басқан қайырымды дін қызметкері Т. П. В. Торман сол жердегі жұмысты жігерсіз деп тапты. Ол жерде шіркеу жоқ еді, сондықтан діни қызметкер ғибадат ету үшін жалға алынған бөлмені пайдалануға мәжбүр болды. Негізгі жұмыс ағылшын тұрғындарына қызмет етуді қамтиды, негізінен Бразилияның су асты телеграф компаниясының қызметіндегі бойдақ жігіттер. 1895 жылы Чарльз Доджсон Эдвин үшін ағылшын шіркеуін іздестірді, ал Эдвин өзі осы уақытта Англияға қайтуға шешім қабылдады. Алайда ол ойындарын өзгертіп, 1896 жылы Rev. Стивен Эллис Джеймстаундағы Сент-Джеймс шіркеуінің викарі ретінде, Сент-Хелена. Сент-Джеймс - 1772 жылы бағышталған экватордан оңтүстікке қарай орналасқан ең көне англикандық ғибадат орны. Тристан мен Сент-Джеймс сияқты Доджсон да хор қызметін көтермеледі және шіркеуде көп жұмыс істеді. Шынында да, Доджсонның қызметі кезінде бұл оның жеке шіркеуі болған жалғыз уақыт болды. Оның ескірген Сент-Елена епискобымен қарым-қатынасы қиын болған көрінеді. Аралдағы діни қызметкерлердің тағы біреуі: "Қайғылы Доджсон мырзаның білімі епископқа жұбаныш бола алмайды деп қорқамын", - деп жазды. Географиялық жағынан үлкен болмаса да, Джеймстаундағы приход өте төбелі болды, ал 1898 жылы Доджсон "өзін көп қозғалыспен тең сезінбейтінін" атап өтті, өйткені оның аяқтары мен арқасы Занзибарда аурудан зардап шекті. 1899 жылы маусымда ол Сент-Хеленадан кетіп қалды. Содан кейін ол Англияға оралып, бастапқыда әпке-қарындастарымен Гилфордтағы "Каштандар" деп аталатын үйде тұрды. 1901 жылы дәрігері оның қозғалыс қиындығы омыртқа миына зақым келгеніне байланысты екенін және оны емдеуге көмектесу үшін "гальваникалық батареяны сынап көруге" үміттенетінін айтты.
From Tristan, Dodgson moved to Cape Verde, where he was the first person to hold the unusual post of SPG chaplain at São Vicente (1890–1895). He, and his successor, the Rev. T. P. W. Thorman, found the work there discouraging. There was no church and the priest was obliged to use a room let for the purposes of worship. The principal work involved ministry to the English residents, mainly single young men in service of the Brazilian Submarine Telegraph Company. By 1895, Charles Dodgson was actively seeking an English parish for Edwin and Edwin himself resolved to return to England about this time, with a view to being a prison chaplain. However, he changed his mind and in 1896 he succeeded the Rev. Stephen Ellis as Vicar of St James Church in Jamestown, St Helena. St James is the oldest Anglican place of worship south of the equator, having been consecrated in 1772. As at Tristan, so also at St James, Dodgson encouraged choral services and worked hard in the parish. Indeed, this was the only time in his ministry when Dodgson had his own parish church. It appears that his relationship with the elderly Bishop of St Helena was difficult. Another member of the clergy on the island wrote, "I am afraid that poor Mr. Dodgson is not the comfort to the Bishop that was anticipated". Though not geographically large, the Jamestown parish was very hilly, and by 1898 Dodgson noted that he "did not feel equal to much locomotion", as his legs and back had been affected by ague in Zanzibar. He left St Helena in June 1899. He then returned to England, living initially with his sisters at a house called The Chestnuts in Guildford. In 1901, his doctor informed him that his difficulty with mobility was due to damage to the spinal cord and that he hoped to "try a galvanic battery" to assist a cure.
Соңғы жылдар
Доджсон 1902-1905 жылдары Эссектегі Уиллингейл, Шеллоу Боуэллс және Бернерс Родинг ауылдарының пасторы болып жұмыс істеді. Эссектен кеткеннен кейін ол 1909 жылға дейін Гилфордтағы отбасылық үйге оралды, содан кейін ол 1895 жылы канон Уильям Купердің ағылшын-католик дәстүрінің кедей зейнеткер дін қызметкерлеріне үй беру үшін құрған институты - Шығыс Гринстедтегі Сент Барнабаның үйлеріне көшіп барды. Ол 1914 жылға дейін сонда тұрды, содан кейін тағы да Гилфордқа оралды. Эдвин Херон Доджсон Гилфордтағы "Каштандар" клубында қайтыс болды. Оның қабірі Гилфордтағы Маунт қорымында. Ол ешқашан үйленбеген. Тристан да Кунья Эдвин Доджсонның аралға келуін және қызметін еске алу үшін пошта маркаларын шығарды.
Dodgson worked as curate for the villages of Willingale, Shellow Bowells, and Berners Roding, in Essex, from 1902 to 1905. After leaving Essex he returned to the family home in Guildford until 1909 when he moved to the Homes of St Barnabas, East Grinstead, an institution founded in 1895 by Canon William Cooper to provide a home for poor retired clergy of the Anglo Catholic tradition. He lived there until 1914 when, once more, he returned to Guildford. Edwin Heron Dodgson died at The Chestnuts, Guildford. His grave is in the Mount Cemetery in Guildford. He never married. Tristan da Cunha has issued postage stamps commemorating Edwin Dodgson's arrival and ministry on the island.