Кіріспе

Геологиядағы ерекшелік Бунтерлік тас төсек - бұл бұрын жаңа қызыл құмтастындағы дөңгелектелген тас тастарды қамтитын құмтастың жинақталған жинақтарына берілген атау. Бұл тау жыныстары аллювиалды кен орындары деп саналады және негізінен кварцитті тасшалардың дөңгелектеуінен қарай отырып, олар үлкен және дүркін өзенде ұзақ уақыт тасымалданудың нәтижесінде пайда болды, нәтижесінде күшті абразия болды.

Этимология

"Бунтер" атауы неміс "Buntsandstein" терминінен алынған, "bunt" "түрлі" немесе "түсті" деген мағынаны білдіреді, бұл құмтас кен орны түсіне қатысты, ол қызғылттан жасылға дейін өзгереді.

Пайдалылығы

Қабыршақ, балласт немесе қиыршық тас ретінде пайдаланылатын қиыршық тас, негізінен сүтті ақ кварцитті, бірақ түсі мен құрамы әр түрлі, оның ішінде қатты, қызғылт түсті құмтас. Бұл құмтасты құрылыс үшін немесе цемент немесе бетон үшін агломерация ретінде пайдалануға болады. Құмтасты құрылыс үшін жеткілікті қатты, бірақ "жұмысқа" жеңіл болуы мүмкін, нәтижесінде Еуропаның тиісті аймақтарында (мысалы, Германия, Люксембург, Швейцария, Францияның Эльзас, Дания, Польша) қызғылт құмтастан салынған көпірлер, сарайлар мен шіркеулер пайда болады. Айта кетерлік мысал - Германияның Баден-Вюртемберг штатындағы Хайдельберг, оның ескі қаласы, соның ішінде Ескі көпір мен қамал, негізінен жергілікті Одвенвальд құмтасынан салынған. Қалдық қорғандарын қоршап тұрған саябақ ішінде көптеген жергілікті табиғат нұсқаулықтарында айтылған, көпшілікке қолжетімді шығып тұрған жер бар, онда сұр түсті граниттен қызғылт түсті құмтасқа дейінгі кезек ерозияға ұшыраған саңылаумен айқын белгіленеді. Бұрынғы Пфальц аймағының, сондай-ақ көрші Рейн Гессен, қазіргі Пфальц, Оденвальд және Эльзас аймақтарының сәулет өнерінде дәстүрлі түрде өкілдік және қоғамдық ғимараттар үшін құрылыс материалы пайдаланылады, олардың ішінде тарихи маңызды Страсбург Мюнстері және Шпейер, Майнц және Вормстың императорлық соборлары, сондай-ақ көптеген буржуазиялық резиденциялар, усадьбалар және ортағасырлық сарайлар.

Орналасқан жері

Англияның Мидлендс аймағындағы кен орындары солтүстікке қарай Франциядағы Бретаньнен осылай тасымалданған деп есептеледі. Бұл өзен Девондағы Budleigh Salterton ауылының атымен "Budleighensis" деп аталды, бұл жерде мұндай кен орындары табылды. Олардың жиналуы триас дәуірінің басында орын алды. Кейбір жаңа конгломераттар, мысалы Уорвикширдегі Райтонның маңында, мұз дәуірі кезінде мұз ағыстары арқылы ескі кен орындарын қайта өңдеу және оңтүстікке тасымалдау арқылы пайда болды деп есептеледі. Олар Уорвикшир, Чешир, Стаффордшир, Ноттингемшир, Йоркшир, Девон және Дорсет аудандарында кездеседі. Бұл құмтас Орталық Еуропада, әсіресе Германияның Қара Орман және Оденвальд аймақтарында, сондай-ақ Францияның солтүстік-шығысындағы Воже тауларында кең таралған. Бұл жерлер әдетте сумен жақсы суға толы, сондықтан да олар саулыққа жақын. Судың суға түсуі себепті топырақ құнарлылығы төмен болады. Ұлыбританиядағы осындай ерекшеліктерге ие аймақ - Канок Чейс, ерекше табиғи сұлулық аймағы (AONB). Дорсеттегі Чесил жағалауының ұзын шиллингтік туболосы және Портленд, Дорсеттегі көтерілген жағалау ішінара Бунтер шашырауықтарынан тұрады.