Кіріспе

Американдық профессор және тарихшы (туған 1969) Каролина Элкинс (америкалық, туылған Каролина Фокс, 1969) - Гарвард университетінің тарих және африкалық және африкалық-америкалық зерттеулер профессоры, Гарвард бизнес мектебінің бизнес-әкімшілік профессоры, Гарвард заң мектебінің профессоры және Гарвардтың африкалық зерттеулер орталығының құрылтайшы Оппенгеймер факультетінің директоры. Оның алғашқы кітабы "Империяльдық есеп: Ұлыбританияның Кениядағы ГУЛАГ-ы туралы айтылмаған оқиға" (2005) жалпы әдебиеттер бойынша 2006 жылғы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Бұл сондай-ақ 1950 жылдары Кенияның интернат-лагерлерінде жасалған қылмыстар үшін британ үкіметінен бұрынғы Мау Мау тұтқындары үшін сәтті талаптардың негізі болды. Элкинстің кейінгі " Legacy of Violence: A History of the British Empire " (2022) кітабы сыншылардың мақтауына ие болды, бір адам оны "тарихи қазбаның күшті тур" деп атады. Ол Бейли Гиффордтың фантастикаға арналған сыйлығының финалисі болды, The New York Times 2022 жылғы 100 ең жақсы кітаптарының бірі ретінде таңдалды және The New Statesman, BBC, History Today және Waterstones 2022 жылдың ең жақсы кітаптарының бірі деп аталды.

Өмірбаян

Нью-Джерси штатының Монмут округіне қарасты Оушен Тауншип қаласында өскен Элкинс 1987 жылы Оушен Тауншип орта мектебін бітірген. Ол үш спорттық спортшы болды (футбол, хоккей және баскетбол), бірнеше штаттық және барлық жағалаулық марапаттарды жеңіп алды және колледж деңгейінде көп адам қабылдады, ақыр соңында Принстонға баруды шешті, онда ол университеттік футбол және гольф ойнады. 2000 жылы мектептің спорттық даңқ залына кірді.

Мау-Мау көтерілісі

Элкинс Принстонда тарих мамандығы бойынша магистратураны бітіріп, Гарвардта магистратура мен докторантураны бітірген. Оның тарихи әдістемесі, оның ішінде жазбаша дереккөздерді, этнографиялық далалық жұмыстарды және ауызша сұхбаттарды пайдалану, Африка мен Британ императорлық тарихы саласындағы үлкен өзгерістерге әкелді, сонымен қатар айрықша консервативті академиктерден елеулі сын туды. Элькинстің Гарвардтағы кандидаттығы Мау Мау көтерілісі кезінде отаршылдық билік орындарының тұтқындау жүйесіне қатысты және 2002 жылы BBC деректі фильмінің негізі болды, Кения: Ақ террор, онда Элькинс пен оның далалық жұмысы сипатталған. Кения: "Ақ террор" Монте-Карло кинофестивалінде Халықаралық Қызыл Крест сыйлығын жеңіп алды. Элкинстің диссертациясы 2005 жылы жарық көрген "Империяльдық есеп" атты басылымына негіз болды, ол әлемнің газеттері мен журналдарында, соның ішінде "Нью-Йорк Таймс", "Вашингтон Пост", "Гардиан" және "Экономист" газеттерінде сынға алынды. 2006 жылы жалпы әдебиеттер бойынша Пулитцер сыйлығын жеңіп алумен қатар, Императорлық есеп "Экономист" журналы мен "Нью-Йорк Таймс" редакторының таңдаулы кітабы деп аталды және Лайонель Гелбер сыйлығының финалисі болды. Пулиццер сыйлығының комитеті Елкинске мақтау сөзінде былай деп жазды: "Императорлық есеп - ең жоғары дәрежедегі тарих: мұқият зерттелген, керемет жазылған және күшті драматикалық. Бұл - тарихи қайта құрудың ұмытылмас әрекеті, сонымен қатар батыс елдерінің әлемді демократияландыруға деген ынтасын жалғастырып келе жатқан қатал империалдық прецеденттердің алаңдататын еске салуы". Элкинс 2001 жылы Гарвард университетінің тарих кафедрасында докторлық дәрежесін алғаннан бері Гарвард университетінде профессор болып қызмет етеді. Ол 2009 жылы қызметтен босатылды, кейіннен Гарвардтың Африка зерттеулер орталығының құрылтайшы директоры болды. Ол Оппенгеймер факультетінің директоры болып тағайындалды және алты жыл директор ретінде Африканы зерттеу үшін әлемдегі ең ірі институттардың бірін құрды, едәуір қаражат жинады және АҚШ Білім министрлігінің Африка зерттеулерінің ұлттық ресурстық орталығы ретінде ерекшелігін жинады. Қазіргі уақытта Элкинс контексттік интеллект, қазіргі Африка, Британ империясы және 20-ғасырдағы отарлаушылық зорлық-зомбылық туралы курстар өткізеді. 2009 жылы Императорлық есеп беру бес Мау Мау тұтқындау лагерінен аман қалғандардың британ үкіметіне қарсы жасаған бұрын-соңды болмаған заңдық талаптарының негізі болды. 2010 және 2011 жылдардың соңында басқа тарихшылар қосылғанға дейін Элкинс талапкерлердің алғашқы сарапшы куәгері болды. "Мутуа және тағы бес адам Сыртқы істер және одақтастық кеңесіне қарсы" (Foreign and Commonwealth Office, FCO) деп аталатын іс Лондонның Жоғары сотында қаралды. Лондондағы адам құқықтары жөніндегі заң фирмасы Leigh Day және Найробидегі Кенияның адам құқықтары жөніндегі комиссиясы (KHRC) талапкерлердің заңды өкілдері болды. Соттық іздестіру барысында ФКО бұрын ашылмаған 300-ге жуық қорапты тапты. Бұл құжаттар Элькинстің "Империяльдық есеп" деген кітабындағы мәлімдемесін растады және 1950 жылдары Кенияның қамауда ұстау лагерьлерінде отаршылдардың жасаған ауыр қылмыстарын растайтын мыңдаған беттерде жаңа дәлелдер ұсынды. 2013 жылдың 6 маусымында британ үкіметі Мау Мау талапкерлерімен келісімге келіп, ресми түрде "өкінішті" кешірім сұрап, 20 миллион фунт стерлинг ақшалай төлем жасады және 2015 жылы Найробидің Ухуру паркіне ашылған көтеріліс кезінде азап шеккендерге арналған ескерткіш орнатты. Келіссөз барысында Кенияның депутаты Пол Муите баспасөзге: "Оның зерттеулері болмаса, біз бұл талап-арызды жасай алмас едік. Зерттеу жұмыстары үлкен іс болды және мен Елкинстің істі табысты аяқтағаны үшін оған алғыс айтамын. Біз зерттеу мен дайындық жұмысының (іс жүргізу үшін) кемелді болуы керектігін мойындадық".

Зорлық-зомбылықтың мұрасы

Элкинстің кейінгі кітабы "Зорлық-зомбылық мұрасы: Британ империясының тарихы" (2022) Киркус, Library Journal және Publishers Weekly-ден жұлдызды шолулар алды, ол сонымен қатар Элкинспен сұхбат жасады, ол былай деді: "Мен мүсіндерді алып тастау тарихын өшіреді немесе бұрмалайды деп сенбеймін. Құжаттарды өртеу немесе жасыру - тарихты өшіріп, бұрмалау. Мен британ үкіметінің алдында сотталған кениялықтардың сот ісін сарапшы куәгер ретінде қарадым. Менің кітабымның бір бөлігі тарихты қалай жазатынымыз туралы, өйткені көптеген дәлелдер жойылған немесе жасырылған. Бұл маңызды сәт, мүсіндер мен құжаттар бірігіп, әлемнің қалай қалыптасқанын қайта қарастыруға көмектеседі". Рецензенттер "Зорлық-зомбылық мұрасы" атты "Өткендегі жүйелі құқық бұзушылықтарды мойындауды ұсынатын ең үздік тарих" және "бюрократиялық және құқықтық қанаушылық механизмдерін анықтайтын, оны ақыл-ой әділдіктерін талдайтын және кейде қорқынышты, кейде қорқынышты болып табылатын азапты зерттейтін стипендияның жетістігі. Нәтижесінде британдық ерекшелік туралы соңғы тарихи-саяси қорғаныстарға қатаң қарсылық қойылып, патернализм мен прогресс туралы аңыздар бұзылды". Оң пікірде болғандар арасында тарихшылар Рана Миттер, Джеффри Уиткрофт, Майя Ясанов, Ричард Дрейтон, Алекс фон Тунцельман, Джон Дарвин, Роберт Гилдеа, Прия Сатия, Эрик Линструм, Уильям Роджер Луис және Джилл Лепоре бар. Оң пікірлер берген басқа ғалымдар мен журналистерге Хоми Бабха, Говард В. Френч, Тим Адамс, Амитов Гош, Робби Миллен және Приямвада Гопал кіреді. Тарихшы Роберт Лайман (бұрынғы британдық армия майоры) оны "тарихи кейіппен маскаланған идеологияның бір бөлігі" деп теріс бағалады. Мэриленд университетінің тарихшысы Ричард Н. Прайс "егер кітап өз дәлелін тым көп келтіруге бейім болса, онда бұл кітаптың тұжырымдамалық тұрғыда ерекше жұқа екендігі байқалады. Кітаптың негізгі тұжырымдарындағы нюанстар мен нәзік сөздердің болмауы таңғалдырады".