Кіріспе
Балық түрлері Разурбек (Xyrauchen texanus) - АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы және бұрын Мексиканың солтүстік-батысындағы өзендер мен көлдерде кездесетін сүтқоректі балық. Оның ұзындығы - 5 м, ал басын және арқалық қанатын аралап тұрған жапырағы арқылы танылады. Бұрын олар Колорадо өзенінің көп бөлігінде өмір сүрген, бірақ коммерциялық балық аулау, өзен бөгеттерін салу және тіршілік ортасын жоғалту олардың санының азаюына әкеліп соқты. Қазір ол Колорадо өзенінің Гранд-Каньоннан жоғары ағысында және Мид, Мохаве, Хавасу және Пауэлл көлдері деп аталатын төрт су қоймасында ғана кездеседі. Әдетте, ол терең судан ұрық шығаратын жерлерге көшіп барады. Ол 1991 жылдан бері федералды қорғауға ие балық болып табылады және Халықаралық табиғат қорғау одағы "Қорқыны өте жоғары" деп бағалайды, ал NatureServe - "Қорқыны өте жоғары" деп бағалайды. 2012 және 2013 жылдары төменгі Гранд-Каньонда балықтардың байқалғаны байқалады.
The razorback sucker (Xyrauchen texanus) is a suckerfish found in rivers and lakes in the southwestern United States and formerly northwestern Mexico. It can grow to in length and is recognisable by the keel between its head and dorsal fin. It used to inhabit much of the Colorado River Basin but commercial fishing, river damming, and habitat loss have caused great declines in populations. It is now restricted to the Colorado River upstream of the Grand Canyon and to four reservoirs, Lake Mead, Lake Mohave, Lake Havasu, and Lake Powell. It usually moves from deep water to suitable spawning grounds to breed, and research into its habits and breeding locations is ongoing. It has been a federally protected fish since 1991 and is rated as "Critically Endangered" by the International Union for Conservation of Nature, and Critically Imperiled by NatureServe. There are some signs of recovery, with fish being observed in the lower Grand Canyon in 2012 and 2013.
Сипаттама
Разербэк сорушы ең танымал, оның арқасының алдыңғы бөлігіндегі, бас пен арқалық қанатының арасындағы өткір жиектігімен ерекшеленеді, бұл оның жалпы атауын, сондай-ақ "жұмбақ сорушы" деген баламалы атауын тудырады. Глен-Каньон бөгетінің жоғары жағында орналасқан Грин және Колорадо өзендеріндегі популяциялар қораландыру бағдарламасы арқылы қалпына келтірілді және қораланған бритвалы сойғыш балықтар тұрақты түрде ұрықталып, личинка балықтарын шығарды. 2021 жылға қарай, Рейзербек сорушының жалғыз өзін-өзі қамтамасыз ететін популяциясы Мид көлінде кездеседі. Еркек балықтардың басқа аймақтарда табысты ұрық шығаруын көрсететін, ал рекрут (ересектерге дейін өмір сүру) жеткіліксіз немесе тіпті жыртқышқа байланысты жоқ. Разербэк сортты балықтардың жергілікті емес жыртқыштарына Төменгі Колорадо бассейніндегі жолақ балық және жалпақ бас балық және Жоғарғы Колорадо бассейніндегі кіші ауыз балық, солтүстік шымтезек және қайың балық, Сан-Хуан өзенінің қосалқы бассейнінде бар канал балықтары жатады. Ұрықтандырылу табыстылығы су температурасына байланысты, 10 °C (50 °F) төмен температурада толық өлім-жітім. Разорбэк сорғыштары негізгі арналардан бастап орташа және үлкен өзендер мен өзендердің суларындағы әртүрлі аймақтарда мекендейді. Олар құм, саз немесе қиыршық тас түбімен өмір сүруді жөн көреді. Разорбактер балдырлар, жәндіктер личинкалары, планктон және қалдықтармен қоректенеді. Көздер ультрафиолет спектрінің кейбір бөліктерін, әсіресе желке қабығының төменгі жақтағы жарықты қабылдайтын бөлігін қабылдайды. Разорбак өмірінің басым бөлігін ультрафиолет сәулесі өткізе алмайтын тереңдікте өткізеді, бірақ олар көбейу үшін ылғалды суларға көшуде. Жайық жерлерінде аталық тұқымдық аймақты белгілеп, өзенге жақын жерде ұшып жүреді. Басқа еркек тұқым көбейту аймағына кіргенде, қорғаныс еркек көзін төмен қарай бұрып, көзінің жоғарғы үштен бірін көрсетеді, бұл күн сәулесінің шағылысын тудырады. Жарықтың ең күшті шағылыстыратын бөлігі УФ спектрінде жатыр. Ал, жоғарыда жүзіп келе жатқан аталық аң төмендегі жарықты көріп, одан қашады. Су астында көздің жарқырауы алыстан көрінбейді, сондықтан ол жыртқыштарды ескертпей, кіргізуші аталықтарды белгілеу үшін пайдаланылуы мүмкін. Әйелдер көздің жарқырауына реакция жасамайды.
Populations in the Green and Colorado rivers upstream of Glen Canyon Dam have been reestablished through a stocking program and stocked razorback suckers have consistently spawned and produced larval fish. As of 2021, the only self sustaining population of razorback sucker is found in Lake Mead. While larval fish are found in other areas, indicative of successful spawning, recruitment (survival to adulthood) is not sufficient or even absent due to predation. Non native predators of the razorback sucker include striped bass and flathead catfish in the Lower Colorado Basin and smallmouth bass, northern pike and walleye in the Upper Colorado Basin, with channel catfish present in the San Juan River subbasin. Hatching success depends on water temperature, with complete mortality at temperatures less than 10 °C (50 °F). Razorback suckers inhabit a diversity of areas from mainstream channels to backwaters of medium and large streams or rivers. They prefer to live over sand, mud, or gravel bottoms. Razorbacks feed on algae, insect larvae, plankton, and detritus. The eyes are receptive to parts of the UV spectrum, particularly that portion of the retina that receives light from below. The Razorback spends most of its life at depths where UV light cannot penetrate but they move into the shallows for breeding. In the shallows, males stake out a breeding territory and hover near the riverbed. When another male enters the breeding area, the defending male rolls his eyes downward to reveal the upper third of the eye generating a flash of reflected sunlight. The strongest reflected component of the flash lies in the UV spectrum. The intruding male, swimming overhead, can see the flash below and will shy away from it. The eye flashes are not visible from a distance underwater and can thus be used to signal intruding males without alerting predators. Females do not react to the eye flashes.
Қорғау
Бір кездері Аризонаның Гила өзенінің су айдыны аймақтарында таралған. Коммерциялық балық аулау, бөгеттер салу балық қорын құртты, олар су қоймаларындағы төмен температураның салдарынан көбейе алмады, ал бөгеттер олардың кішігірім арналарға өтуін болдырмады (Nabhan 1988: 553). Қазір олар федералды тізімге (USFWS 23 қазан 1991 ж.) жойылып бара жатқан түр ретінде, оның маңызды тіршілік ортасын қорғау үшін ережелер бар. Өскеменде "Ақ жол" қоғамдық-саяси бірлестігінің ұйымдастыруымен "Ақ жол" қоғамдық-саяси бірлестігі құрылды. Ең үлкен және генетикалық жағынан әртүрлі популяция Аризона / Невада шекарасындағы Мохаве көлінде кездеседі. 2012 жылдан бастап Жалынды ойыс бөгетінен арнайы көктемгі босатулар Жасыл өзендегі личинкалардың бар болуына сәйкес келді. Бұл бөгеттердің жұмысы өздігінен табысты болып шықты, себебі сулы жерлерде лазерлік сорушы жүйелі түрде личинка кезеңінен кейін аман қалып, Грин-Риверге қайта көшіп келеді. Кейінгі кезде сулы-жауынды жерлерден көшіп келе жатқан кезде таңбаланған балықтардың жапайы ұрықтанған шыршалы сортты сүтқоректілердің ересек популяцияға аздап қосылғанын дәлелдеді. 2021 жылы Балық және жабайы табиғат қызметі жойылып бара жатқан түрлер туралы заңға сәйкес, жоңғарлы сортты жойылып бара жатқан түр ретінде емес, қатерлі деп қайта жіктеуді ұсынды.