Кіріспе

Балық түрлері Разурбек (Xyrauchen texanus) - АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы және бұрын Мексиканың солтүстік-батысындағы өзендер мен көлдерде кездесетін сүтқоректі балық. Оның ұзындығы - 5 м, ал басын және арқалық қанатын аралап тұрған жапырағы арқылы танылады. Бұрын олар Колорадо өзенінің көп бөлігінде өмір сүрген, бірақ коммерциялық балық аулау, өзен бөгеттерін салу және тіршілік ортасын жоғалту олардың санының азаюына әкеліп соқты. Қазір ол Колорадо өзенінің Гранд-Каньоннан жоғары ағысында және Мид, Мохаве, Хавасу және Пауэлл көлдері деп аталатын төрт су қоймасында ғана кездеседі. Әдетте, ол терең судан ұрық шығаратын жерлерге көшіп барады. Ол 1991 жылдан бері федералды қорғауға ие балық болып табылады және Халықаралық табиғат қорғау одағы "Қорқыны өте жоғары" деп бағалайды, ал NatureServe - "Қорқыны өте жоғары" деп бағалайды. 2012 және 2013 жылдары төменгі Гранд-Каньонда балықтардың байқалғаны байқалады.

Сипаттама

Разербэк сорушы ең танымал, оның арқасының алдыңғы бөлігіндегі, бас пен арқалық қанатының арасындағы өткір жиектігімен ерекшеленеді, бұл оның жалпы атауын, сондай-ақ "жұмбақ сорушы" деген баламалы атауын тудырады. Глен-Каньон бөгетінің жоғары жағында орналасқан Грин және Колорадо өзендеріндегі популяциялар қораландыру бағдарламасы арқылы қалпына келтірілді және қораланған бритвалы сойғыш балықтар тұрақты түрде ұрықталып, личинка балықтарын шығарды. 2021 жылға қарай, Рейзербек сорушының жалғыз өзін-өзі қамтамасыз ететін популяциясы Мид көлінде кездеседі. Еркек балықтардың басқа аймақтарда табысты ұрық шығаруын көрсететін, ал рекрут (ересектерге дейін өмір сүру) жеткіліксіз немесе тіпті жыртқышқа байланысты жоқ. Разербэк сортты балықтардың жергілікті емес жыртқыштарына Төменгі Колорадо бассейніндегі жолақ балық және жалпақ бас балық және Жоғарғы Колорадо бассейніндегі кіші ауыз балық, солтүстік шымтезек және қайың балық, Сан-Хуан өзенінің қосалқы бассейнінде бар канал балықтары жатады. Ұрықтандырылу табыстылығы су температурасына байланысты, 10 °C (50 °F) төмен температурада толық өлім-жітім. Разорбэк сорғыштары негізгі арналардан бастап орташа және үлкен өзендер мен өзендердің суларындағы әртүрлі аймақтарда мекендейді. Олар құм, саз немесе қиыршық тас түбімен өмір сүруді жөн көреді. Разорбактер балдырлар, жәндіктер личинкалары, планктон және қалдықтармен қоректенеді. Көздер ультрафиолет спектрінің кейбір бөліктерін, әсіресе желке қабығының төменгі жақтағы жарықты қабылдайтын бөлігін қабылдайды. Разорбак өмірінің басым бөлігін ультрафиолет сәулесі өткізе алмайтын тереңдікте өткізеді, бірақ олар көбейу үшін ылғалды суларға көшуде. Жайық жерлерінде аталық тұқымдық аймақты белгілеп, өзенге жақын жерде ұшып жүреді. Басқа еркек тұқым көбейту аймағына кіргенде, қорғаныс еркек көзін төмен қарай бұрып, көзінің жоғарғы үштен бірін көрсетеді, бұл күн сәулесінің шағылысын тудырады. Жарықтың ең күшті шағылыстыратын бөлігі УФ спектрінде жатыр. Ал, жоғарыда жүзіп келе жатқан аталық аң төмендегі жарықты көріп, одан қашады. Су астында көздің жарқырауы алыстан көрінбейді, сондықтан ол жыртқыштарды ескертпей, кіргізуші аталықтарды белгілеу үшін пайдаланылуы мүмкін. Әйелдер көздің жарқырауына реакция жасамайды.

Қорғау

Бір кездері Аризонаның Гила өзенінің су айдыны аймақтарында таралған. Коммерциялық балық аулау, бөгеттер салу балық қорын құртты, олар су қоймаларындағы төмен температураның салдарынан көбейе алмады, ал бөгеттер олардың кішігірім арналарға өтуін болдырмады (Nabhan 1988: 553). Қазір олар федералды тізімге (USFWS 23 қазан 1991 ж.) жойылып бара жатқан түр ретінде, оның маңызды тіршілік ортасын қорғау үшін ережелер бар. Өскеменде "Ақ жол" қоғамдық-саяси бірлестігінің ұйымдастыруымен "Ақ жол" қоғамдық-саяси бірлестігі құрылды. Ең үлкен және генетикалық жағынан әртүрлі популяция Аризона / Невада шекарасындағы Мохаве көлінде кездеседі. 2012 жылдан бастап Жалынды ойыс бөгетінен арнайы көктемгі босатулар Жасыл өзендегі личинкалардың бар болуына сәйкес келді. Бұл бөгеттердің жұмысы өздігінен табысты болып шықты, себебі сулы жерлерде лазерлік сорушы жүйелі түрде личинка кезеңінен кейін аман қалып, Грин-Риверге қайта көшіп келеді. Кейінгі кезде сулы-жауынды жерлерден көшіп келе жатқан кезде таңбаланған балықтардың жапайы ұрықтанған шыршалы сортты сүтқоректілердің ересек популяцияға аздап қосылғанын дәлелдеді. 2021 жылы Балық және жабайы табиғат қызметі жойылып бара жатқан түрлер туралы заңға сәйкес, жоңғарлы сортты жойылып бара жатқан түр ретінде емес, қатерлі деп қайта жіктеуді ұсынды.