Кіріспе
Эдвард Куртенэй, Девонның 1-ші графы (шамамен 1527 жылы 18 қыркүйек 1556 жылы) - Тюдорлар әулетінің тұсында өмір сүрген ағылшын дворяны. Патшалықпен тығыз байланысты отбасынан шыққан ол әр түрлі уақытта Генрих VIII-нің екі қызы үшін мүмкін болатын жұп деп саналды, екеуі де Англияның патшайымдары болды. Ол Эдуард VI, Мэри I және Елизавета I-нің Эдуард IV арқылы екінші туысы болды.
another person
Edward Courtenay, 1st Earl of Devon (c. 1527 – 18 September 1556) was an English nobleman during the rule of the Tudor dynasty. Born into a family with close royal connections, he was at various times considered a possible match for the two daughters of Henry VIII, both of whom became queens regnant of England. He was a second cousin to Edward VI, Mary I and Elizabeth I through King Edward IV.
Шығу тегі
Ол Ексетердің 1-ші маркизі Генри Куртененың (шамамен 1498-1539) екінші әйелі Гертруда Блундтың, 4-ші барон Маунтджойдың қызының жалғыз ұлы болды. Эдуардтың әжесі - король Едуард IV-нің қызы, король Едуард V-нің қарындасы, король Ричард III-нің немересі және король Генрих VII-нің әйелі және король Генрих VIII-нің анасы болған Йорктік Елизаветаның қарындасы Екатерина (14791527). Эдвард Куртенэй осылайша король Генрих VIII мен Шотландия королевасы Маргареттің бірінші туысы болды, ал король Мэри I, король Елизавета I, король Эдвард VI, Шотландия королі Джеймс V және Генри Брэндонның екінші туысы.
Мансап
Эдуардтың өмірінің алғашқы он жылдығы салыстырмалы түрде бейбіт өтті. Оның алғашқы жылдары Мэри Тюдордың үйінде өтті, Суффолк герцогинясы және Франция королевасы, бірақ 1533 жылы қайтыс болғаннан кейін ол өз отбасына оралды; Ол Оксфордтың Роберт Тейлордан жеке сабақ алды. Эксетер 1520 жылдары Генрих VIII-дің жақын серігі болғанмен, ол әйелі Арагонның Екатеринасына қолдау көрсетіп, қанағаттанбаған поляктармен және Невиллдермен байланысы болғандықтан, анулирлеу дағдарысы кезінде күдікке ұшырады. Ұлының болашақ мақсаттарын ескере отырып, маркиздің ұлын ханшайым Мэриге үйлендіруге ниетті екендігіне айып тағылды. Оның әкесі король сотының көрнекті тұлғасы болды, ал анасы король Генрих VIII-ге неке бұзудан кейін де Арагон королевасы Екатеринаның достығына ие болды.
Түрмеге қамау
1538 жылдың қараша айының басында Эдвард Куртенэй мен оның ата-анасы тұтқындалып, Лондон мұнарасына қамалды. Оның әкесі өзі жер аударылған кардинал Реджинальд Поулмен бірге эксетерлік заговор деп аталатын Рим католиктері көтерілісін басқарды деп айыпталды және 1539 жылы 9 қаңтарда өлім жазасына кесілді. Эдуард пен оның анасы да атақ-даңқы мен жерін мұра ете алмады. Оның анасы 1540 жылы түрмеден босатылды және өмірінің қалған бөлігі үшін Генри VIII-нің үлкен қызы және болашақ патшайым Мэри Тюдормен достық қарым-қатынас жасады. Алайда, король Эдуард IV-тің шөбересі және Йорк әулетінің мұрагері ретінде Эдуард Тюдор әулетінің билігіне қауіп төндіретін деп саналды. Оның үйі кіші сот ретінде ұйымдастырылды, ал бірнеше сарай қызметкерлері оның алдында тізе бүкті. Алайда Мария оны Испанияның католик патшасы Филипп II-ге артықшылықпен қабылдады. Куртеней әлі де таққа үміт артады және өзінің назарын Мэридің жас жарты қарындасы Елизаветаға аударды. Мәриямның баласы болмағандықтан, Елізабет патшаның мұрагері болуы керек еді. Мэри мен Филиптің некелері ағылшындарға қатты ұнаған жоқ. Кейбір беделді адамдар, соның ішінде Уильям Пэджет, 1-ші барон Пэджет, олардың орнын Елизавета мен Девон графына ауыстыруды ұсынды. Бірақ 1554 жылдың қаңтар айының соңында Уайт бүлік шығарады. Томас Уайт-младший Мэри мен Филиптің кезінде католиктердің қуғын-сүргінінен қорқатын протестанттардың бірі болды. Ол осы некеге кедергі жасау үшін бүлік шығарып, Мәриямды өзіне қарастыратынын мәлімдеді. Көтеріліс ұзаққа созылмай, 1554 жылдың наурыз айының басында басылды. Куртенэй Уайтпен келіссөздер жүргізді және Девоншир мен Корнуоллда ұқсас көтерілістерді дайындады деген хабарлар тарады. Куртенэй мен Елизавета көтеріліске жауапты деп айыпталып, екеуі де сотқа күтіп, Лондон мұнарасында қамауға алынды. Куртенэй 1554 жылдың мамыр айында Фотрингхай қамалына көшірілді. Ұлы сенбіде Англиядағы испан елшісі Саймон Ренард королева Мэриге екі "үлкен адамның" аман қалуы оған да, оның күйеуі Филипке де қауіп төндіретінін айтты. Ол королеваға оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін барлық қажетті қадамдар жасалмайынша және Куртенэй мен Елизавета сотқа тартылмайынша Филиптің Англияға келуін ұсынбайтынын айтты. Сондықтан Ренард оған Филиптің екі тұтқын өлтірілмейінше немесе басқаша зиянсыз болып көрінмегенше ағылшын жеріне аяқ баспайтынын жеткізді. Мэри сот процесін жеделдетуге келісті, бірақ дәлелдемелер жиналуы әлі аяқталмаған еді. Куртенэй мен Елизаветаны сәтсіз бүлікке қатыстырған көптеген аңыздар болды, бірақ олардың екеуінің де оны ұйымдастыруға қатысқанына нақты дәлел жоқ. Екеуі де бүлікшілермен бірге жүріп, екеуі де оның ұзақтығы үшін жауынгер емес болды. Мэри мен Филип 1554 жылы 25 шілдеде үйленді. Тұтқындарға ешқандай айыптау жазасын тағайындауға болмайды. Елизаветаға алғаш рет үй қамауы берілді. Ол босатылып, жылдың соңына дейін сотқа қайта оралуға рұқсат алды. 1555 жылы Пасхада Куртенен де босатылды; ол континенттік Еуропаға жер аударылды. 1555 жылы қарашада ол Брюссельден хат жазып, Англияға қайтып, королева Мэри мен анасына құрмет көрсетуді өтінді. Екі әйел әлі де жақын дос болды, бірақ Куртенэ өзінің бұрынғы қорғаушысының сенімін жоғалтты, ал оның өтініші қабылданбады. Ол әлі де Девон графтығын иеленді, оның құқықтары мен меншігі сақталды, бірақ Англияға аяқ басқан жоқ. Мәриям да, Елізабет те Исамен араласудан бас тартты. Елизавета оны түрмеге қамауға алуға ішінара кінәлі деп санайды және ол туралы кез-келген сөзді жек көреді. Осылайша Куртенэ патшаның екі әйелінің бірін де алуға мүмкіндіксіз қалды.
Венециядағы жер аударылу
Куртенэй 1555 жылы Англиядан Венеция Республикасына жер аударылды, онда ол Мэридің патшалық билікке кіруіне қарсы шыққан бірнеше ағылшын протестанттық "Мариан жер аударылғандарының" басты назарына айналды. Олардың көбі Уайт пен Нортумберлендтің леди Джейн Грейді таққа отырғызу туралы заговорларын қолдаған. Венециялықтар да католик болса да, Марияның испан ханзадасымен некелесуіне қарсы болды. Сүргендердің Куртененің Елизаветамен неке құрып, екеуін де протестант ретінде таққа отырғызу жоспары 1556 жылы Венеция Республикасының мүшесі болған Падуада Куртененің кенеттен қайтыс болуымен тоқтатылды. Оның орнын Венециядағы ағылшын наразылығының ошағы ретінде Бедфордтың 2-конты Фрэнсис Расселл алды.
Өлім
Куртенэйдің өлімінің нақты жағдайы белгісіз. Питер Ваннес, Венеция Республикасындағы Королева Мэридің елшісі, оған есеп жазды, бірақ ол тікелей куәгер немесе дәрігер емес еді. Оның айтуынша, Куртенэй құс аулаумен демалыс үшін айналысқан. Ол мен оның соқалары ауылдың сыртында, қандай да бір ғимараттан алыс болған кезде, қатты дауылға ұшырады. Ол өзін ауа-райынан қорғамады, үйіне оралғаннан кейін де ылғалданған киімін ауыстырудан бас тартты. Бірнеше күннен кейін Куртененің соңғы сағатына дейін созылған қызуы көтерілді. Ол тіпті Евхаристияны қабылдауға да аузын ашпаған. (Жылыту және тризмус - тетанустың белгілері). Ол Падуаның қасиетті Антоний базиликасында жерленді, онда оған өлеңмен ескерткіш орнатылды. Ваннс удың бар екеніне күдікті деп мәлімдеді. Кейінгі теориялық тұрғыдан ол сифилис ауруынан қайтыс болған деген болжам айтылды, бірақ бұл екі болжам да расталмаған. Басқа бір жазбада Куртенэй Лио аралына гондоламен бара жатқанда, оны дауыл батып, оны күтуге мәжбүр етті, ол барлық уақытта суға батып, суға ұшырағаннан зардап шекті, оны бір кеме құтқарып алғанға дейін. Үш күннен кейін ол безгекпен ауырып жатқаны айтылды, бірақ Падуаға баруға батыл тырысты және онда университет дәрігерлері оны емдеді. Падуадағы үйінен шыққанда, ол баспалдақтан құлап түсіп, үйге оралу жолы одан да қиындады. Ваннс хабарлағандай, келесі екі аптада Куртененың жағдайы нашарлап, ол 1556 жылы 18 қыркүйекте қайтыс болды.
Куртенэй құсқұйрығы
Куртенэй Faggot - бұл төрт ұшына бөлінген, оның бірі қайтадан екіге бөлінген, девондық Куртенэй графтарының бағалы иелігі ретінде сақталған, табиғи түрде бұзылған ағаш. Кейін бұл төрт мұрагер арқылы Девонның Куртенэй графтарының желісінің аяқталуының белгісі ретінде түсіндірілді. Оны корнуоллдық тарихшы Ричард Керю (1620 ж. қайтыс болған) Холлға барған кезде көрді, содан кейін Маргарет Рескимердің жесір үйі, сэр Уильям Моунның жесір әйелінің үйі (1588 ж. қайтыс болған), Хэллдің депутаты, Элизабет Куртенэйдің шөбересі, оны өзінің Корнуолл туралы зерттеуінде былайша сипаттады: "Мен осы жерде Холлдың көрдім, Девон графының ұрпағына қатысты алдын ала айтылған, бұл - бір түрлі педик, оның жасы мен суреті сол асыл ерлер мұқият сақтаған дәстүрді мақұлдайды. Бірақ, осы алдын ала білу немесе жоқ, онда менің авторы мені сәтсіздікке ұшырады. Бұл faggot барлық бір ағаш, және табиғи growen, ортаңғы бөлігінде буынмен оралған және бөліктері бөлінген төрт таяқшалар, олардың бірі қайтадан суб бөлінген басқа twayne. Осылайша соңғы Ерлдің мұрасы 4 корнлидж әміршісіне: Моунға, Треланиге, Талверннің Арунделлге және Третурфке тиді. Ал Третурффтың үлесі Куртенэйдің Ладрок пен Вивианның игілігінен тұрады, өйткені ол оның екі қызы мен мұрагерінен тараған ".
"A farre truer foretoken touching the Earle of Devon's progeny I have seen at this place of Hall, to wit, a kind of faggot, whose age and painting approveth the credited tradition that it was carefully preserved by those noble men. But whether upon that prescience or no, there mine author fails me. This faggot being all one peece of wood, and that naturally growen, is wrapped about the middle part with a bond and parted at the ends into foure sticks, one of which is againe sub divided into other twayne. And in semblable maner the last Erle's inheritance accrued unto 4 Cornish gent(lemen): Mohun, Trelawny, Arundell of Talverne and Trethurffe. And Trethurffe's portion Courtenay of Ladocke and Vivian do enjoy, as descended from his two daughters and heires".