Кіріспе
Маргрета II-нің 1972 жылдан 2018 жылға дейінгі жұбайы, оның немересі, бұрын Данияның ханзадасы Хенрик деп аталған. Оның екі ұлы, король Фредерик X (1968 жылы туған) және ханзада Иоахим (1969 жылы туған) және сегіз немересі болды. Ханзадалық қызметін атқару кезінде Хенрик патша титулын алмайынша ренжіді. Өте жақсы шарапшы болған Хенрик Франциядағы өз иелігінде шарап өндірді. Ол сонымен қатар көптеген поэзиялық туындылар жариялады. Ол Дания монархының тұңғыш еркек жұбайы болды. Хенрик 2016 жылдың 1 қаңтарында 81 жасқа толғанда корольдық міндеттерінен зейнетке шықты. Ол 2018 жылдың 13 ақпанында Фреденсборг сарайында аурудан кейін қайтыс болды.
his grandson who was formerly known as Prince Henrik of Denmark
He had two sons, King Frederik X (born 1968) and Prince Joachim (born 1969), and eight grandchildren. Throughout his time as prince consort, Henrik voiced his displeasure with never being granted the title of king. A keen winemaker, Henrik produced his own wine at his estate in France. He also published many works of poetry. He was the first male consort to a Danish monarch. Henrik retired from his royal duties on 1 January 2016, at the age of 81. He died at Fredensborg Palace on 13 February 2018, after a short illness.
Ерте өмір
Хенрик Францияның Жиронде департаментіндегі Таленс қаласында дүниеге келген. Ол Андре де Лаборде де Монпезаттың (6 мамыр 1907, Мон-де-Марсан – 23 ақпан 1999, Ле-Кайру) және оның сол кездегі әріптесі, ал кейіннен әйелі болған Рене Ивонн Дурсеноттың (24 қазан 1909, Периге – 11 ақпан 2001, Ле-Кайру) ұлы болды. Рене Ивонн Дурсенот бұл кезде профессор Луи Лёретке (1881–1962) үйленген еді. Хенрик 9 баланың екіншісі және үлкен ұлы болды. Оның үлкен әпкесі Франсуаза (1932–2021); үш кіші інісі – Жозеф "Джейсон" (1938–1957), Этьен (1942 жылы туған) және Жан Батист (1944 жылы туған); және төрт кіші қарындасы – Анн Мари (1936–1938), Тереза (1940–1959), Кэтрин (1946 жылы туған) және Мауриль (1948–2015) болды. Хенрик өмірінің алғашқы бес жылын Француз Индоқытайының (қазіргі Вьетнамның бөлігі) Тонкин аймағындағы Ханой қаласында өткізді, онда әкесі отбасының бизнесімен айналысты. 1939 жылы отбасы Ле-Кайруға оралды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде сол жерде тұрды. 1952 жылдан 1957 жылға дейін ол Париждегі Сорбонна университетінде заң және саясаттануды, ал Эколь-Националь дес Лангуэз Ориентеалде (қазір INALCO деп аталады) қытай және вьетнам тілдерін бірдей оқыды. 1957 жылы Гонконгте, ал 1958 жылы Сайгонда білім алды. Кейіннен ол Франция Сыртқы істер министрлігіне қызметке кіріп, 1963 жылдан 1967 жылға дейін Лондондағы елшілікте хатшы болып жұмыс істеді. Королева Маргрете мен ханзада Хенрик екі балаға – король Фредерик X пен ханзада Иоахимге және сегіз немереге ие болды. Ханзада Хенриктің ана тілі француз тілі болса, екінші тілі – дания тілі еді. Ол сонымен қатар ағылшын, неміс, қытай және вьетнам тілдерін еркін меңгерген. Маргретеге үйленгеннен кейін ол дания тілін тез үйреніп, жарты ғасыр бойы үнемі қолданғанмен, даниялықтар оның дания тілін білу деңгейі мен айқын француз акценті туралы әзілдеген.
Дания монархиясымен қиындықтар
Королева Маргрете II таққа отырғанда, Хенрик Дания тарихындағы тұңғыш ер адам болды, бірақ патшалық әулетінде үшінші орынға түсірілді. "Мен көп жылдар бойы Данияның екінші тұлғасы болдым", - деді ол. "Мен осы рөлге қанағаттандым, бірақ осы жылдардың бәрінен кейін үшінші орынға түсуді қаламаймын". Хенрик Даниядан Дания корольдік отбасындағы өз статусы туралы ойлау үшін кетті. Королева Маргрете күйеуін кездесу үшін Францияға ұшты. Үш аптадан кейін Хенрик Данияға оралды. 2008 жылдың 30 сәуірінде, кіші ұлы, принц Йоахимнің Мари Кавальеге үйленуіне аз уақыт қалғанда, королева екі ұлына "Монпезат графы" (Greve af Monpezat) деген жаңа даниялық атақ берді және оны олардың еркек және әйел ұрпақтарына мұрагерлік етіп берді. 2005 жылғы қазан айында француздық Point de Vue апталығына берген сұхбатында Хенрик, кронпринц Фредериктың тұңғыш ұлы, принц Кристианның дүниеге келгеніне тоқталып, былай деді: "Оның француздық тамыры да еске алынатыны мен үшін үлкен қуаныш. Данияның ханзадасы ретінде болашақта оның атына Монпезат қосылатыны оны да қуантады". 2015 жылдың 31 желтоқсанында Дания халқына арналған жаңа жылдық құттықтауында королева Маргрете ханзада Хенрик 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап көптеген ресми міндеттерінен бас тартатынын хабарлады. 2016 жылдың 14 сәуірінде ханзада Хенрик 2005 жылы алған ханзадалық титулынан бас тартты.
Мәдени қызығушылықтар мен хоббилер
Ханзада Хенрик әйелі сияқты өнер мен мәдениетке терең қызығушылық танытты. Ол әсіресе ағаштан жасалған мүсіндер мен нефритті ұнатты, 2017 жылы Колдингустағы мұражайда көрсетілген коллекцияларын жинады. Концерт пианисті болу арманына жетпесе де, өмірінің соңына дейін фортепианода ойнауын жалғастырды. 2013 жылы «Michael Learns to Rock» тобымен бірге «Echo» әнін жазу кезінде фортепианода сүйемелдеді, бұл ән Таиланд короліне сыйға тартылды. Хенрик француз гастрономиялық дәстүрлерінен шабыт алып, тамаша аспаз болды. Ол әдетте отбасылық тамақтарды сарайдың аспазшысымен бірлесіп жоспарлап, үстелге әрқашан өзінің дәмдеуіштерін қосатын, олардың кейбіреулері Азиядағы балалық шағынан қалған еді. Таспалы кітаптарынан басқа, Хенрик Даниядағы Фреденсборг сарайында немесе Франциядағы үйі – Каикс сарайында тамақ дайындауды көрсеткен телешоуларда жиі пайда болды. Бұл шешім 1559 жылдан бастау алған дәстүрді бұзған деп есептеледі, сол кезде королева Маргрете күйеуінің шешімін қабылдады. 2018 жылдың 28 қаңтарында ол Мысырға сапардан оралғаннан кейін Ригсхоспитал ауруханасына түсті. Кейін оның сол өкпесінде қатерлі емес ісік бар екені анықталды. Алайда денсаулығы нашарлап, тәж мұрагері Фредерик 2018 жылғы Пхенчхандағы Қысқы Олимпиада ойындарына қатысу үшін жоспарланған Оңтүстік Кореяға сапарын қысқартты. 2018 жылдың 13 ақпанында ханзада Хенрик Ригсхоспиталдан Фреденсборг сарайына көшірілді, онда Дания Корольдік сарайы оның өмірінің соңына дейін сол жерде болуын қалағанын мәлімдеді. Корольдік сарай ханзаданың жағдайының ауыр екенін қосты. Ол сол күні отбасының қасында қайтыс болды. Оның қазасына байланысты бір айлық аза тұру жарияланды. Хенриктің табыты Кристиансбордағы сарай шіркеуіне қойылды, онда келесі екі күнде 19 000-нан астам адам оған құрмет көрсету үшін келді. 20 ақпанда Копенгагендегі Кристиансбор сарайының шіркеуінде жерленгеннен кейін, оның күлінің жартысы Дания теңіздеріне шашылды, ал қалған жартысы Фреденсборг сарайының бақшасының жеке бөлігіне орналастырылды.
Жарияланымдар
Ханзада Хенрик бірнеше кітапты дания тіліне аударды және тағы бірнеше кітап жариялады. 1981 жылы Х. М. Веербьерг псевдонимімен ол патшайыммен бірге Симон де Бовуардың «Барлық ер адамдар өлшеді» (Tous les hommes sont mortels) атты шығармасын аударды. «Chemin faisant», 1982, француз поэзиясының жинағы. 1996 жылы «Destin oblige» – оның Принц-нұрсат ретіндегі естеліктері. «Ikke Altid Gåselever» (әрқашан фуа-гра емес), 1999, сүйікті рецепттерінің таңдамасы. «Cantabile», 2000, өлеңдер. «Les escargots de Marie Lanceline», 2003. «Murmures de vent», 2005, өлеңдер. «Frihjul», 2010, өлеңдер.