Кіріспе

Субгармониялық функцияларды зерттеуде топология Математикада, потенциал теориясы саласында, ұсақ топология - субгармониялық функцияларды зерттеуді орнату үшін табиғи топология. Субгармониялық функцияларды зерттеудің алғашқы кезеңдерінде, атап айтқанда, лаплациандық функциялар тек тегіс функцияларды қарастырды. Бұл жағдайда тек Евклидтік топологияны қарастыру табиғи болды, бірақ Ф. Риесс енгізген жоғарғы жартылай үздіксіз субгармоникалық функциялардың пайда болуымен, нәзік топология көптеген жағдайларда табиғи құралға айналды.

Анықтама

Евклид кеңістігіндегі ұсақ топология барлық субгармониялық функцияларды (басқаша айтқанда, барлық супергармониялық функцияларды) үздіксіз ететін ең ірі топология деп анықталады. Әдетте, ұсақ топологиядағы ұғымдар әдеттегі топологиядағы сәйкес ұғымдардан, мысалы, "жақсы көршілік" немесе "жақсы үздіксіз" ұғымдарынан ажырату үшін "ұсақ" сөзімен алдын ала беріледі.

Байқаулар

1940 жылы Анри Картан нәзік жиынтықты зерттеуге көмектесу үшін нәзік топологияны енгізді және бастапқыда талдау кезінде жиі пайдалы болатын жергілікті тығыздық сияқты бірқатар қасиеттердің болмауынан біраз патологиялық деп саналды. Кейінгі жұмыстар осындай қасиеттердің жоқтығын белгілі бір дәрежеде Lindelöf мүлкі сияқты басқа сәл әлсіз қасиеттердің болуымен өтейтінін көрсетті. Бір өлшемде, яғни нақты сызықта, нәзік топология әдеттегі топологиямен сәйкес келеді, өйткені бұл жағдайда субгармоникалық функциялар әдеттегі (Евклидтік) топологияда үздіксіз болатын құрғақ функциялар болып табылады. Осылайша, нәзік топология ең қызықты болып табылады, бұл жағдайда нәзік топология әдеттегі топологиядан қатаң нәзік, өйткені үздіксіз субгармоникалық функциялар бар. Картан Марсель Брелотпен хат алысып, "жіңішкелік" ұғымын қолдана отырып, нәзік топология теориясын әзірлеуге де болады деп байқады. Бұл дамуда, жиынтық бір нүктеде жұқа болады, егер осындай көршілігінде анықталған субгармониялық функция болса. Содан кейін жиынтық егер және тек қана егер толықтыруы жұқа болса.