Кіріспе
Пенсильваниядағы Крик, АҚШ Биг Вапваллопен Крик (сонымен қатар Вапваллопен Крик немесе Биг Вап деп те аталады) - АҚШ-тағы Пенсильвания штатының Лузерн округінде Сусквехана өзенінің саласы. Ұзындығы шамамен 23 миль (37 км) және Bear Creek Township, Fairview Township, Rice Township, Wright Township, Dorrance Township, Hollenback Township, Nescopeck Township және Conyngham Township арқылы ағады. Өзеннің су айдынының ауданы 53,2 шаршы миль (138 км2). Өзеннің үш аты бар: Баллиет, Уотерлинг және Боу. Өзен суық сулы балық шаруашылығы және көшіп-қону балық шаруашылығы болып белгіленді және сонымен қатар ұзындығының бір бөлігі бойынша А класы жабайы форель сулары болып табылады. Алайда, оның бір бөлігі органикалық байытудан және/немесе еріген оттегінің төмен деңгейінен зақымдалған деп саналады, ал оның pH мөлшері орташа қышқылдан сәл сілтілікке дейін. Үлкен Вапваллопен сайының үш үлкен шарлауығы бар, олардың барлығы 8 метрден асады. Өзен өзенінің төменгі ағысында Вапваллопен ойысынан өтеді, онда ол 210 фут (64 м) төмен түседі. Ол негізінен құмтастан және шиыршықтан тұратын тау жыныстары арқылы ағады. Өзен бірнеше миллион жыл бойы өмір сүрді, бірақ оның Вапваллопен ойысынан ағып өтетін бөлігі 20 000 жылдан кем. Өзеннің су айдыны негізінен ауылдық және көпшілігі орманды. Бұл су тасқыны алты қалашықтағы су тасқынының басты көзі болып табылады. Вапваллопен өзені өзенде тарихи болған түпкүлді америкалық ауылдың атымен аталған. 1675 жылы бұл аймақты Делавэр тайпасы мекендеген, ал Шоуни тайпасы да осы аймақты тарихи тұрғындардан құраған. 1700-ші және 1800-ші жылдары өзенде көптеген диірмендер салынды, оның ішінде Вапваллопен ойысында екі ұнтақ диірмені болды. Екінші ұнтақ зауытын 1859 жылы Е. И. Ол кезде бұл фабрика АҚШ-тағы ең ірі ұнтақ фабрикаларының бірі болды. Бұл ұнтақ фабрикасы 1912 жылға дейін жұмыс істеді. 1900-ші жылдары өзен арқылы көптеген көпірлер салынды. Вапваллопен ойысы Лузерн округінің табиғи аумақтардың тізімінде көрсетілген. Өзеннің 17 км-ін каноэмен жүзуге болады, бірақ кейбір орындарда жүзуге болмайды.
Big Wapwallopen Creek (also known as Wapwallopen Creek or Big Wap) is a tributary of the Susquehanna River in Luzerne County, Pennsylvania, in the United States. It is approximately 23 mile (37 km) long and flows through Bear Creek Township, Fairview Township, Rice Township, Wright Township, Dorrance Township, Hollenback Township, Nescopeck Township, and Conyngham Township. The watershed of the creek has an area of 53.2 square miles (138 km2). The creek has three named tributaries: Balliet Run, Watering Run, and Bow Creek. The creek is designated as a Coldwater Fishery and a Migratory Fishery and is also Class A Wild Trout Waters for part of its length. However, a portion is considered to be impaired by organic enrichment and/or low levels of dissolved oxygen and its pH ranges from moderately acidic to slightly alkaline. Big Wapwallopen Creek has three large waterfalls, all of which are more than 25 feet (8 m) high. The creek flows through the Wapwallopen Gorge in its lower reaches, where it descends 210 feet (64 m). It mainly flows through rock formations consisting of sandstone and shale. The creek has existed for several million years, but the portion of its course that flows through the Wapwallopen Gorge is less than 20,000 years old. The creek's watershed is mainly rural and most of it is forested. It is the main source of flooding in six townships. Wapwallopen Creek is named after a Native American village that historically existed on the creek. The Delaware tribe inhabited the area by 1675 and the Shawnee tribe also historically inhabited the area. Numerous mills were built on the creek in the 1700s and 1800s, including two powder mills in the Wapwallopen Gorge. The second powder mill was built in 1859 by E. I. Du Pont de Nemours and Company and was one of the largest powder mills in the United States at the time. That powder mill operated until 1912. Numerous bridges were built across the creek in the 1900s. The Wapwallopen Gorge is listed on the Luzerne County Natural Areas Inventory. It is possible to canoe on 10.3 mile (17 km) of the creek, but there are some unrunnable points.
Курс
Үлкен Вапваллопен өзені Бэр-Крик қалашығындағы Кристалл көлінен басталады. Ол батысқа қарай бірнеше ондық миль бойы ағады және Фэрвью қалашығына кіреді. Өзен батысқа қарай оңтүстік-батысқа қарай бір мильдей бұрылады, Арбутус шыңын оңтүстікке қарай өтіп, Пенсильванияның 437 жолын кесіп өтеді. Содан кейін ол оңтүстік-батысқа бұрылудан бұрын, солтүстік-батысқа қарай бірнеше ондық миль бұрылады, содан кейін батысқа қарай, Пенсильванияның 309 жолын кесіп өтеді. Поул-Бридж батпағынан өтіп, Райс және Райт қалашықтарының шекарасымен ағып өтеді. Келесі бірнеше шақырым бойы өзен қалашықтың шекарасымен бірге оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай біртіндеп бұрылады. Содан кейін ол Хиккори Свалден өтеді және сол жақтан оның бірінші атаулы саласы Боу Крикке кіреді. Ол оңтүстікке қарай оңтүстік-батысқа қарай бірнеше ондық миль бұрылады. Содан кейін ол батысқа қарай бір шақырымнан астам уақытқа бұрылады, содан кейін оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырымға бұрылады, сол жақтан Доранс қалашығына кірмес бұрын және 81-ші автомобиль жолынан өтіп, сол жақтан суару ағысын алады. Содан кейін өзен батысқа бұрылып, кейінірек оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым бойы, Фейс Гроувтан өтіп, оңтүстікке қарай бұрылады. Ақырында ол батысқа қарай оңтүстік-батысқа бұрылады және Холленбек қалашығына кіреді. Бірнеше шақырымнан кейін өзен оңтүстікке бұрылады және сол жақтан оның соңғы аталатын саласы Баллиет Рунді алады. Содан кейін оңтүстікке қарай бұрылу алдында бір шақырымнан астам уақыт бойы батысқа, солтүстік-батысқа қарай бұрылады. Бұл жерде өзен батысқа бұрылып, ойысқа түседі. Бірнеше ондық мильден кейін ол қайтадан солтүстікке бұрылады, әлі де ойыс арқылы ағады және Холленбек және Нескопек қалашықтары арасындағы шекарадан бірнеше рет өтеді. Содан кейін өзен батысқа қарай солтүстік-батысқа қарай бұрылады және Нескопек және Конингем қалашықтарының шекарасымен ағып бастайды. Шамамен бір шақырымнан кейін ол шатқалдан шығып, Пенсильванияның 239-шы жолын кесіп өтеді. Содан кейін ол Вапваллопеннің оңтүстік-батысында Сусквехана өзеніне құяды.
Салалар
Биг Вапваллопен сайының үш аты бар: Баллиет, Уоринг және Боу. Өзенде көптеген аталмаған сағалар бар. Ақаудың себебі органикалық байыту және/немесе еріген оттегінің төмен деңгейі. Өзенде Вапваллопен маңындағы АҚШ Геологиялық зерттеулер қызметінің ағысы бар. 1970 жылдардың ортасында Big Wapwallopen Creek өзенінің аузындағы нитраттар түріндегі азот концентрациясы литрге 0,60 - 1,96 миллиграммнан (3,5 × 10−7 - 1,13 × 10−6 унция/куб. дюйм) дейін болды. Азоттың концентрациясы нитриттер түрінде литрге 0,026-дан 0,076 миллиграммға дейін (квадрат аяққа 2,6×10−5-тен 7,6×10−5 унцияға дейін) аралығында болды. Фосфор концентрациясы литрге 0,050-ден 0,500 миллиграммға дейін (5,0×10−5-тен 0,000499 унция/кубометр), сульфат концентрациясы литрге 10,0-ден 36,0 миллиграммға дейін (0,0100-ден 0,0360 унция/кубометр), ал хлорид концентрациясы литрге 6,0-ден 13,0 миллиграммға дейін (0,0060-дан 0,0130 унция/кубометр) аралығында болды. Биг Вапваллопен өзенінің құйылысындағы ең жоғары жылдық ағыны секундына 3350 текше футқа жетуі мүмкін. Оның секундына 6550 текше фут жетуі екі пайыз, ал 8400 текше фут жетуі бір пайыз ықтималдығы бар. Жыл сайынғы төгілудің ең жоғары деңгейі секундына 15000 текше футқа жетуі 0,2 пайыздық ықтималдықты құрайды. Баллиет ағысының құйылысындағы өзеннің жылдық ең жоғары ағыны секундына 1900 текше футқа жетуі 10 пайыз ықтималдығына ие. Оның секундына 10 метр куб жылдамдыққа жетуі 2% ықтимал, ал секундына 3600 метр куб жылдамдыққа жетуі 1% ықтимал. Жыл сайынғы төгілудің ең жоғары деңгейі секундына 5200 текше футқа жетуі мүмкін. Өзеннің басталуы теңіз деңгейінен жоғары. 3012/Хобби жолынан жоғары ағыстағы өзеннің су айдынының орташа биіктігі теңіз деңгейінен 1330 фут (405 м). Поконо алқабының оңтүстік-батыс шетінен ағады. Өзен сағасына жақындағанда, өзенде үш үлкен шарлауық бар. Жоғарғы жағындағы шарлауық қызыл құмтасты қиып өтеді. Шекарасы Конингем, Холленбек және Нескопек қалашықтарында орналасқан. Биг Вапвалл Крик су айдынында жауын-шашынның жылдық мөлшері. Ашық өзеннің аузы Уилкс Барр қаласынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 27 км жерде орналасқан. Маунтин Топ ауылы өзеннің бастауында орналасқан. Глен Саммит Спрингс тарихи қауымы да өзеннің бастауында болды. Үлкен Вапваллопен өзені тік беткейлі ауылдық аңғар арқылы ағады. Ауаның басқышындағы өзенде ауданы 5 км2 болатын бөгетті су қоймасы орналасқан. 781 американдық легион посты деп аталатын жер учаскесі Райт қалашығындағы Үлкен Вапваллопен сайының маңында орналасқан. Аралдың су айдыны жоспарланған Белл Бенд ядролық электр стансасынан 2 миль (3 км) қашықтықта орналасқан. Екі жерді Сускехана өзені бөліп тұр.
Тарих
Биг Вапваллопен Крик 1979 жылы 2 тамызда Географиялық атаулар ақпараттық жүйесіне енгізілген. Географиялық атаулар ақпараттық жүйесіндегі идентификаторы - 1192144. Биг Вапваллопен Крик өзенінің маңында Сускехана өзенінің бойындағы жергілікті американдық ауылдың атымен аталған. Нескопек қалашығындағы алғашқы жер гранты Биг Вапваллопен сайысының батысында орналасқан. Ол Кампания трактаты деп аталды және 1769 жылы Дэниел Грантқа тексерілді. Бұл трактаттың патенті 1773 жылы Джордж Кэмпбеллге берілген. Теміржолдар жұмыс істеп тұрған кезде, сегіз жылда бір рет қазалы жарылыстар болды және инфрақұрылым су тасқынынан бірнеше рет қирады. Қазіргі кезде оның қираған үйінділері ғана қалды. Суретші Томас Аддисон Ричардс 1852 жылы Үлкен Вапвалл-Опен сайының тоқылған қағаз бетіне графит суреті жасаған. "Кристалл Спрингс Уотер Компани" 1861 жылы 11 сәуірде құрылды. Суды Big Wapwallopen Creek су айдынының жоғарғы ағысынан алады. 1800 жылдары Ф. К. Миллер Доранс қалашығының оңтүстік-шығысында сағаның қонысында күншілдік орнатқан. 1865 жылы Дорранс қауымдастығында шөп ұнтақтау, төрт ағаш кесу зауыты және сағадағы мейрамхана болды. Альберт методистік шіркеуі 1900-ші жылдардың басында Вапваллопенге жақын Поудер-Гленнен көшіріліп, 1927 жылы бағышталды. Үш аралықтағы екі алдын ала тартылған қораптық арқалық немесе арқалық көпірлер 1965 жылы Биг Вапвалл-Опен сайысы арқылы салынды және 1982 жылы жөнделді. Екі қақпа да 81 -ші мемлекетаралық автокөлік жолынан өтеді және 44 метр ұзындықта. 1970 жылы өзен үстінде 239-шы Пенсильвания тас жолын алып баратын бетонды көпiр салынды. Бұл көпірдің ұзындығы 20 метр. 1993 жылы арық үстінде ұзындығы 11 метрлік бұрыш немесе арқалық көпір салынды. 1996 жылы арық бойына ұзындығы 13 метрлік алдын ала тартылған қораптық арқалық немесе арқалық көпір салынды.
Биология
Үлкен Вапваллопен сайының су ағызу бассейнін Пенсильванияның қоршаған ортаны қорғау департаменті суық сулы балық шаруашылығы және көшіп-қону балық шаруашылығы деп белгіледі. Жабайы форельдер өзеннің бастауынан сағасына дейін өзенде табиғи жолмен көбейеді. Олар өзеннің атаулы үш тармағында да солай істейді. Кристалл көлінен Нуаңгола жолының ағымнан жоғары өтетін электр желісіне дейінгі 4,7 миль (8 км) ұзын саға А класы А жабайы форель сулары ретінде бұлақ форелі мен қоңыр форель үшін тағайындалған. Боу-Крик пен Баллиет-Ран бұлақтары да А класы жабайы форель сулары болып табылады. Кейде бұлақ көбелектері де кездеседі. Өзенде кішкентай құстар мен сойғыш құстар байқалды. Кейбір жерлерде үлкен Вапвалл-Опен сайысының үстінде қайың ағаштары шатырды құрайды. Еврейлер лагері ретінде белгілі Дэвидвиц лагері тарихи Big Wapwallopen Creek бойында орналасқан. Ол Хазлтоннан 16 миль (26 км) қашықтықта орналасқан және Нуаңгола жолының ағынды ағысынан төменгі ағысқа қарай округтік жолға дейін өтетін электр желісінен бастап Ағыстың Ағылған Аңғала сулары деп белгіленген аумағы бар. 2016 жылы 16 сәуірде алабұға балық аулауға ашылды.
The creek is designated as Approved Trout Waters from a powerline crossing upstream of Nuangola Road downstream to county road. In 2016, it opened for trout fishing on April 16.