Кіріспе
Оңтүстік Эфиопия аймақтық мемлекетіндегі аймақ Дираше аймағы - Эфиопияның Оңтүстік Эфиопия аймақтық мемлекетіндегі аймақтардың бірі. 2011 жылы Дираше уоредасы мен оны қоршаған 3 бұрынғы арнайы уореданы қамтитын Сеген аймағы халық аймағы құрылды. Бұл аймақ атаулары Дираше халқының есімімен аталған. Дираше 2023 жылдың тамызында Оңтүстік Эфиопия аймақтық мемлекеті құрылған кезде аймақтық мәртебеге ие болды.
Dirashe Zone is one of the zones in the South Ethiopia Regional State of Ethiopia. In 2011, the Segen Area Peoples Zone was established, which includes Dirashe woreda and the 3 former special woredas surrounding it. It is named for the Dirashe people, whose homelands lie in the eastern part of this woreda. Dirashe got zonal status when the South Ethiopia Regional State formed in August 2023.
Шолу
Ұлы Рифт аңғарында орналасқан Дираше оңтүстігінде Консо аймағымен, батысында оны Дебуб Омо аймағынан бөлетін Вейто өзенімен, солтүстігінде Гамо аймағымен, солтүстік-шығысында Чамо көлімен, шығысында Амаро аймағымен шектеседі. Дираше аймағының әкімшілік орталығы - Гидоле қаласы. 2004 жылғы есеп бойынша Дирашеде 57 шақырым барлық ауа райымен және 44 шақырым құрғақ ауа райымен жолдар бар, бұл жолдардың орташа тығыздығы 1000 шаршы километрге 66 шақырым. Дирашедегі ең биік жерлер Гардолла тауы (2545 метр).
Тарих
2002 жылдың сәуір айында Дираше мен Зайсе арасындағы жер таласы бойынша болған ұрыстарда бірнеше адам қаза тауып, көптеген үйлер өртелген. Жергілікті билік партиясының өкілдері бұрын бейбіт топтар арасындағы зорлық-зомбылықты қоздырды. Келесі жылдың соңында жергілікті билік өкілдері, соның ішінде бұрынғы әкім де, бұрын бейбіт топтар арасындағы зорлық-зомбылықты қоздыруда кінәлі деп танылды. 2009 жылы 25 маусымда Human Rights Watch ұйымы жерлерін тартып алып, үйлерін тастауға мәжбүр болған фермерлермен сұхбат жүргізді.
Демография
2007 жылғы халық санағының негізінде Эфиопияның Орталық Статистикалық Агенттігі (CSA) жүргізген бұл аймақтың жалпы саны 142 758 адам, оның ішінде 70 111 ер адам және 72 647 әйел адам. Дираше ауданы 1,487.38 шаршы шақырым, халық тығыздығы 95.98; 13,184 немесе 9,24% - қалалық тұрғындар. Бұл аймақта барлығы 26 838 үй шаруашылығы саналды, яғни бір үй шаруашылығына орташа есеппен 5,32 адам және 26 102 тұрғын үй бірлігі тиесілі. Бұл аймақтағы ең ірі сегіз этнос - дираше (45,01%), гаувада (27,94%), мосия (9,27%), кусуме (5,08%), машоле (4,34%), консо (2,35%), гамо (1,76%), амхара (1,62%); қалған этностар халықтың 2,63% -ын құрады. Дираше тілін бірінші тіл ретінде тұрғындардың 47,51% -ы, 27,43% -ы гавада, 9,09% -ы буса, 4,82% -ы оромфа, 4,1% -ы амхар, 3,66% -ы гамо, 1,76% -ы консо тілдерінде сөйледі. Қалған 1,63% -ы барлық басқа негізгі тілдерде сөйледі. Протестанттардың саны 50,03%, эфиопиялық православие мәсіхшілігінің саны 34,27%, халықтың 12,84% дәстүрлі діндерді ұстанады. 1994 жылғы санақта Дирашеде 17 181 үй шаруашылығында 89 900 адам тұратын, оның 45 617-і ерлер, 49 038-і әйелдер; оның 8 167 немесе 9,08% -ы қала тұрғындары. Бұл аймақтағы ең ірі бес этнос - дираше (58,44%), гаувада (19,75%), мосия (10,06%), амхара (2,99%) және консо (2,34%) болды. Барлық басқа этностар халықтың 6,48% -ын құрады. Дираше тілін бірінші тіл ретінде тұрғындардың 55,08% -ы, 19,64% -ы гавада, 7,26% -ы буса, 5,41% -ы оромфа, 4,97% -ы амхар тілінде сөйледі; қалған 7,64% -ы барлық басқа негізгі тілдерде сөйледі. Халықтың 51,63% -ы дәстүрлі діндерді ұстанады, 35,46% -ы протестанттар, ал 10,38% -ы эфиопиялық православие дінін ұстанады. Білім беру саласында халықтың 17,49% сауатты деп саналады; 7-12 жастағы балалардың 9,69% бастауыш мектепте оқыды; 13-14 жастағы балалардың 3,2% орта мектепте оқыды, ал 15-18 жастағы тұрғындардың 3,48% жоғары орта мектепте оқыды. Санитарлық жағдайларға қатысты, санақ кезінде қаладағы үйлердің 74% және барлық үйлердің 19% таза ауыз суға қол жеткізді; қаладағы 64% және жалпы үйлердің 12% -ында дәретхана бар.