Кіріспе
UEFA Чемпиондар Лигасының 2005-06 жылғы финалы 2006 жылғы Чемпиондар Лигасының финалы - Испанияның "Барселона" мен Англияның "Арсенал" арасындағы футбол матчы, Париждің Сен-Денис қаласындағы "Стадион де Франс" стадионында өткен. Бұл 2005-06 жылғы Еуропаның басты кубогы - УЕФА Чемпиондар Лигасының финалдық матчы болды. Барселона биыл бесінші рет финалда ойнаған, 1992 жылы бір рет жеңімпаз атанған, ал бұл "Арсеналдың" бірінші (әлі күнге дейін жалғыз) финалда ойнауы және Лондон клубының алғашқы финалда ойнауы болды. Әр клуб топтық кезеңнен және үш нокаут раундынан өтіп, финалға жетті, барлығы 12 матч ойнады. Барселона өз тобында жеңіске жетіп, "Челси", "Бенфика" және "Милан" клубтарын жеңіп, финалға өтті. Арсенал топта жеңіске жетіп, нокаут кезеңіне өтті. Ойынның басында 79 500 адам Женс Леманның алаңнан шығарылғанын көрді. Осы сәтсіздікке қарамастан, Арсенал бірінші таймның соңында Сол Кэмпбелл арқылы көш алды. Бір сағаттан кейін "Барселона" сапында Хенрик Ларссон алаңға шықты. Барселона екінші таймның соңында Сэмюэл Эту'о арқылы теңестірді, ал бірнеше минуттан кейін Джулиано Беллетти гол соқты да, Барселонаға 2:1 есебімен жеңіске жетті. Бұл "Барселонаның" 1992 жылы Еуропа кубогын жеңгеннен кейін 14 жыл өткен соң, жарыста екінші жеңісі болды.
The 2006 UEFA Champions League final was an association football match between Barcelona of Spain and Arsenal of England at the Stade de France in Saint Denis, Paris, France, on Wednesday, 17 May 2006. It was the final match of the 2005–06 season of Europe's primary cup competition, the UEFA Champions League. Barcelona were appearing in their fifth final, having won the competition once in 1992, while it was Arsenal's first (and to date, only) final appearance and the first appearance by a club from London. Each club progressed through the group stage and three knockout rounds to reach the final, playing 12 matches in total. Barcelona won their group and progressed to the final after beating Chelsea, Benfica and Milan, respectively. Arsenal won their group to move into the knockout stage, and progressed without conceding a goal against Real Madrid, Juventus and Villarreal, respectively. A crowd of 79,500 watched as Jens Lehmann was sent off early in the game. Despite this setback, Arsenal took the lead through Sol Campbell towards the end of the first half. After an hour, Henrik Larsson came on for Barcelona and was involved in both of their goals. Barcelona equalised through Samuel Eto'o near the end of the second half, and a few minutes later, Juliano Belletti scored to give Barcelona a 2–1 victory. This was Barcelona's second triumph in the competition, 14 years after they won their first European Cup in 1992.
Финалға дейінгі жол
Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне тікелей немесе үш алдын ала турдан өткен командалар алдыңғы отандық лигадағы позициясына және сол лиганың күш-қуатына байланысты. Арсенал мен Барселона топтық кезеңнен жарысқа қатысқан: Арсенал 2004-2005 жылғы Премьер-лигада екінші орынға ие болды, ал Барселона Ла Лига жеңімпазы атанды. Топтық кезең төрт командадан тұратын сегіз қос топ ретінде өткізілді, ең үздік екі команда нокаут кезеңіне жолдама алды. Нокаут ойындары үйдегі және үйден тыс ойындары негізінде шешілді, үйден тыс голдар ережесі, қосымша уақыт және қажет болған жағдайда тийбрейк ретінде айыппұл соққылары. Барселона айнал АрсеналЖекпе-жекЖетістікЖекпе-жекЖекпе-жек1 күн1 маусым21 (А) Удинезе41 (А) Жекпе-жек2 күн2Аякс21 (А) Панатинаикос00 (А) Жекпе-жек3 күн3 Спарта Прага20 (А) Панатинаикос50 (А) Жекпе-жек4 күн4 Спарта Прага30 (А) Вердер Бремен31 (А) Жекпе-жек5 күн1Жекпе-жек0 (А) Удинезе20 (А) Жекпе-жек6 күнАякс00 (А) Жекпе-жек C-тоғыздырмаЖекпе-жек B-тоғыздырмаЖекпе-жек1 күн2 екінші кезеңКнокаут кезеңЖекпе-жек1 күн2Аякс3 күн1Аякс31 (А) Челси122 (А) Жекпе-жек1 күн1 күн1 (А) Реал Мадрид 1-шілік турда нокаут0 (А) Жекпе-жек1 күн1 күн1 күн1 Прага20 (А) Удинезе20 (А) Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер Вердер (А) Жекпе-жек20 (А) Жекпе-жек2 күн1 күн1 күн1 күн1 күн0 (А) Жекпе-жек0 (Аяқ0 (А) Жекпе-жек0 (Жекпе-жек0 (Жекпе-жек0) Жекпе-жек0 (Жекпе-жек0 (Жекпе-жек0)
Құрылыс
УЕФА финалды Сен-Денидегі Стад де Франсқа өткізу құқығын оның сыйымдылығы, стадионның инфрақұрылымы және қала мен әуежай келісімдері мен жарнамалық жоспарлар сияқты құжаттар бойынша құндылықтарын қарастырғаннан кейін берді. Сондай-ақ, УЕФА түрлі іс-шаралар өткізуге қатысты. Stade de France стадионында 2000 жылы Реал Мадрид пен Валенсия арасындағы Чемпиондар лигасының финалы өтті, оны Мадрид 3:0 есебімен жеңді. Сен-Дени финалды өткізуге бірінші Еуропа кубогының 50 жылдығына орай таңдалды. Финал 1956 жылы Париждегі Парк-де-Пренс стадионында, қазіргі уақытта Париж Сен-Жермен клубының үйінде өтті. Парк де Пренс сонымен қатар 1975 және 1981 жылғы Еуропа кубогының финалын, 1978 және 1995 жылғы УЕФА Кубогының жеңімпаздарының финалын және 1998 жылғы УЕФА Кубогының финалын өткізді. Бұл "Арсеналдың" Еуропа кубогының финалында бірінші рет ойнауы, сонымен қатар Лондоннан шыққан алғашқы клуб болды. Барселона финалда бесінші рет ойнаған; олардың соңғы кездесуі 1994 жылы Миланға 4:0 есебімен ұтылып қалды. 1994 жылғы финалда тағы екі жеңіліс болды (1961 және 1986), ал олардың бәсекедегі жалғыз жетістігі 1992 жылы Сампдорияны жеңген кезде болды. Барселона финалға екі апта бұрын Ла Лига жеңімпазы болғаннан кейін, отандық лига чемпионы ретінде шықты. Олар континенттегі ең жақсы команда деп саналды, өйткені олар Роналдиньо мен Самуэль Этуо сияқты ойыншыларға ие болды. Барселонаның ойыншысы Деко Барселонаның фаворит екендігі туралы ойды жоққа шығарып, олар жайбарақат бола алмайтынын айтты: "Милан өткен жылы Ливерпульге қарсы 3:0 есебімен жеңіске жетті, бірақ соңында жеңіске ұшырады. Бізге барлық нәрсені ойлап, тыныш, ой-өрісімізді бір жерге жинап, қателік жібермеу керек". Финалға бара жатқанда екі жақ та жеңілген жоқ, Арсенал финалға дейінгі 12 матчта екі гол соқты, соның ішінде он рет ретпеген матч. Барселона құрамасы финалға дейін барлық турнирлерде 114 гол соқты. Финалға шыққан екі жеңімпазға финалға шыққаннан кейін ақшалай сыйлық берілді. Арсенал жеңіске жеткен жағдайда шамамен 37,3 млн. евро, ал жеңіске ұшыраған жағдайда шамамен 34,7 млн. евро табыс алатын. Барселона жеңіске жеткен жағдайда 31,5 млн. евро, ал жеңілген жағдайда 28,9 млн. евро табыс табады. Финалға қатысу үшін жалпы сомаға қосылғанда, УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпаздары шамамен 6,4 миллион евро, ал екінші орын алғандар шамамен 3,8 миллион евро алады. Финалда Ливерпульдің өткен жылы Миланды жеңгенінен кейін жаңа кубок пайда болды. Ливерпуль бесінші рет жеңіп алғандықтан, олар кубокты сақтауға құқылы болды, сондықтан жаңа кубокқа қажеттілік туды. Барселона 4231 формациясында ойнайды деп күтілуде, Роналдиньо, Людовик Джули және Деко жалғыз шабуылшы ретінде орналасатын Самуэль Эту'оны қолдайды. Олар Лионель Мессидің финалға шығуына күмәнданады. Ол "Челси" командасымен өткен екінші матчта жамбас бұлшық еттерін тартқан еді, содан бері ойнаған жоқ, бірақ ол финалда 22 адамнан тұратын құрамаға кірді. Барселонаның жаттықтырушысы Франк Рийкаард оны таңдап алу туралы шешім қабылдамас бұрын кеш кететінін мәлімдеді. Финалдағы таңертеңгілікте ойынның төреші көмекшісі Оле Герман Борганның "Барселона" футболкасында Норвегияның "Drammens Tidende" газетінде суретке түскені белгілі болды. Бастапқыда ресмиге жабысып қалғаннан кейін, УЕФА ақырында оны норвегиялық Арилд Зундетпен ауыстыруға шешім қабылдады. Норвегиялық төрешілердің басшысы Руне Педерсен: "Төрешілердің өздерінің бейтараптығына күмән келтіретін ештеңе жасамауы керек деген жазба ереже бар", - деп мәлімдеді.
Команданы таңдау
Барселона 433 формациясында Марк ван Боммель мен Эдмильсонды орта алаңға сапқа тігіп, Декомен бірге Хави мен Андрес Иниестадан алды. Лионель Месси жарақаттан қайтып келгеніне қарамастан, 22 адамнан тұратын құрамада болғанмен, матч күні командада болған жоқ, ал Хенрик Ларссон клуб үшін соңғы ойынында алмастырушылар қатарында болды. Арсенал 4411 формациясында ойнаған, Эммануэль Эбуэ жарақат алған Лоренді алмастырды, ал Эшли Коул сол жақтағы жақтап, жарақаттанғандықтан сол маусымда жарысқа үшінші рет қатысты. Тьерри Генри жалғыз шабуылшы ретінде Фредди Люнбергпен бірге оның иығында ойнады.
Бірінші жартысы
Екі команданың да бірінші таңдауы қызыл түсте болғандықтан, "Арсенал" сары түсті қашықтықтағы жиегін киіп, "Барселона" дәстүрлі көк және қоңыр түсті жиекті жиегін киді. Арсенал монетаны лақтырып, жеңіске жетті, ал "Барселона" басталды. Барселонаға Тиерри Генри тікелей "Барселонаның" қақпашысы Виктор Вальдеске ұрып, бұрышты ұрып жіберген кезде, басымдық туды. Нәтижесінде бұрыштағы шайқаста "Арсенал" тағы да бір мүмкіндікке ие болды, бұл да Генридің арқасында болды, оның соққысын Валдес қайтадан сақтап қалды. Жетіінші минуттағы келесі шабуылдан кейін "Арсенал" қақпашысы Йенс Леманн Ludovic Giuly-ден тығыз бұрыштан соққы бергеннен кейін құтқарып қалды. Төрт минуттан кейін "Барселона" 35 метр қашықтықтағы голға соққы алды; Роналдиньо қақпадан кең ұшты. 18 минут ойнағаннан кейін Леманн Еуропа кубогының финалында Самуэль Эту'оны "Арсенал" алаңнан шығарғаннан кейін шығарылған алғашқы ойыншы болды. Кейін Гюли допты қақпаның артқы жағына жіберді, бірақ қасақана қателесуіне байланысты голға жол берілмеді. Арсенал Роберт Пиреске ауыстырды Мануэль Альмуния, олардың алмастырушы қақпашысы. Фристайлды Роналдиньо кеңінен жіберді. Леманның жұмыстан шығарылғанынан кейін Барселона Арсеналға қысым арттырды, тіпті Эммануэль Эбуэге жоғары tackle үшін ескерту жасалды. Арсенал жарты ойынның қалған бөлігінде көш бастады. Барселонаның ең жақсы мүмкіндігі Этуодан келді, оның атуы Алмунияның құтқаруы арқылы бағанаға тиді.
Ойыннан кейінгі
"Барселона" клубының капитаны Карлес Пуйоль "Барселона" клубының екінші Еуропа кубогы жеңімпазы ретінде УЕФА президенті Леннарт Йоханссонның қолына кубокты алды. Барселонаның жеңісі ФИФА клубтық әлем чемпионатына қатысатынын білдірді. Бірінші турдан шеттетіліп, жартылай финалда Америка клубын 4:0 есебімен жеңіп, финалға өтті. Ойыннан кейінгі көп талқылаулар төреші Терье Хаугедің Леманды алаңнан шығарып тастау туралы шешімін қарастырды. Футбол сарапшысы Марк Лоренсон: "Арсеналдың қақпашысы Йенс Леманның алаңнан шығарылуы ойынды өзгертті", - деп мәлімдеді. Арсеналдың менеджері Арсен Венгер де соған келісті: "Женс Леманның сауығып кетуі бізді топты жақсы ұстап тұратын командаға қарсы он бірге қарсы он адаммен ойнауға 70 минут қалдырды". Ол бұл шешімді ашық сынға алудан бас тартты, бірақ ол "Барселонаның" бірінші голын беру шешімін сынға алды, өйткені ол Самуэль Эту'о офсайдта болды деп ойлады. Венгер өзінің жас командасының жеңілістен қайта оралатынына сенімді болды. Төрешіге сын айтқандардың бірі Тьерри Генри болды: "Мен барлық жерде тепкілендім. Мен төреші өз жұмысын жасады деп күттім. Менің ойымша, ол олай істеген жоқ". Ойыннан кейін Генридің "Арсеналда" қалуы немесе "Барселонаға" ауысуы туралы көп талқыланды. Арсен Венгерден матчтан кейін Генри кетеді ме деп сұрағанда, Арсенал бапкері: "Білмеймін. Мен олай деп ойламаймын". Алайда 19 мамырда Генри Арсеналмен төрт жылдық келісімшартқа қол қойып, Барселонаға ықтимал көшу туралы болжамдарға тоқталды. Тьерри Генри Ларссонның "Барселонаның" жеңісіне қосқан үлесіне ризашылық білдіріп, "Адамдар әрқашан Роналдиньо, Это, Джули және басқалар туралы айтады, бірақ мен оларды бүгін көрмедім, мен Хенрик Ларссонды көрдім. Ол ойынға кіріп, ойынды өзгертті, ойынды сол жойды. Кейде Роналдиньо мен Этуо туралы және сол сияқты адамдар туралы айтасыз; сіз айырмашылықты жасайтын дұрыс футболшы туралы сөйлесуіңіз керек, және бұл бүгін Хенрик Ларссон болды ". Екі голға ассист берген Хенрик Ларссон жеңіске қуанып, матчтан кейін Барселонадан кету туралы шешім қабылдағанына өкінген жоқ: "Мен футбол ойнағым келеді. Барселонада ойнайтын керемет ойыншылар бар, сондықтан мен ойнағанды жақсы көретінмін". Барселонаның ойыншы-ойыншыларының бірі Джованни ван Бронкхорст өзінің бұрынғы клубынан жеңіске жеткенде, эмоционалды күйде болды: "Финалда жеңіске жету ерекше, ал бұрынғы командаға қарсы жеңіс одан да ерекше". Барселонаның бірінші голын соққан Сэмюэл Этуо Ливерпульдің Миланға қарсы жеңісіне сүйене отырып, "Барселонаның" жеңісіне шабыт берді: "Біз өткен жылы Ливерпульдің не істегенін көргеннен кейін, біз өзімізге сүлгіге тастамауға кеңес бердік. Біз Ливерпульдің үлгісіне еліктедік". Барселонаның бапкері Франк Рийкаард қақпашы Виктор Вальдестің жеңіске жетудегі рөлін мақтады, ол оларды матчта ұстап тұру үшін бірқатар маңызды саптар жасағанын айтты: "Вальдес шешуші рөл атқарды. Ол бізді ең қиын сәттерден құтқарды".