Кіріспе

Құс түрі Мулга попугайы (Psephotellus varius) оңтүстік Австралияның ішкі аймағындағы құрғақ бұталар мен жеңіл ағаштан жасалған шалғынды жерлерде мекендейді. Еркек мульга попугайы көп түсті, одан көптеген түсті попугайлардың ескі жалпы атауы алынған.

Таксономия

Мулга-паротаға қазіргі ғылыми атауын американдық зоолог Остин Хобарт Кларк 1910 жылы берді. Бұл оның Psephotus multicolor атауы жарамсыз деп танылғаннан кейін, өйткені бастапқы комбинация (Psittacus multicolor) басқа түр үшін қолданылған. Грегори Мэтьюс 1911 жылы Кларктың ұсынысынан бейхабар, сол себепті Psephotus dulciei атауын ұсынды, ол бұрын жарияланды, сондықтан басымдықты иеленді. Мэтьюс 1912 жылы мульга-паротаның тағы екі түрін сипаттады: P. varius rosinae, Йорк түбегінен жиналған үлгіде, оның іш жағында қызыл түсті аз және оның жоғарғы кеудесі күңгірт жасыл түсті екенін атап өтті, ал P. varius exsul Батыс Австралиядағы Магнит тауынан алынған үлгіде, оның жалпы көк түстен гөрі жасыл түсті екенін, әсіресе жаакта екенін хабарлады. 1917 жылы ол өзінің жіктелуін қайта қарастырды, ол типтік коллекцияны Жаңа Оңтүстік Уэльстен келді деп болжады, бірақ енді Браунның түпнұсқалық үлгісі Спенсер шығанағындағы Эйр түбегінен келгенін білді. Ол Macdonnell Range-тен жиналған P. varius ethelae-ді қосты, оның бүкіл бетінде ақшыл қауырсын бар екенін атап өтті және Жаңа Оңтүстік Уэльстің түрін P. varius orientalis деп атады, оның жарқын қауырсын және ішіндегі қызыл түсті ерекшеленді. 1955 жылы ағылшын эволюциялық биологы Артур Кейн сипатталған әртүрлі түрлерді қарап шығып, олардың ешқайсысының дұрыс еместігін анықтады. Кейін 1955 жылы Псефотус тұқымдасының ішінде мульгалық тотығасы қызыл түкті тотығасына қарағанда алтын иықты тотығасына жақын деген қорытындыға келді. 2018 жылы мульга популяциясының барлық үлгілерінің генетикалық талдауы 402 000 жыл бұрын бөлініп, жақында кеңейген екі тұқым бар екенін анықтады. Флиндерс таулары мен Эйр түбегі екі рудың арасындағы бөгет болған сияқты. Олардың тән ерекшеліктерін зерттеу барысында, ішіндегі қызыл таңбалар шығыс халықтарында көбірек және жарығырақ болған. МакЭлрой және оның әріптестері екі популяция да субтүр ретінде танылу үшін жеткілікті ерекше екендігіне келісті, алайда типтік үлгі қай топқа жататыны белгісіз. Джон Гулд бұл құсты "көп түсті парақұт" немесе "көп түсті попугай" деп атады, бұл термин 19 ғасырда қолданылған. 1926 жылы РАОУ "мулга-паготка" деген атауды ұсынды. Басқа жалпы атауларға түрлі тотық және түрлі тотық жатады.

Сипаттама

Мулга попугайының ұзындығы шамамен қанатының ұзындығымен, ал салмағы - 1,5 кг. Мулга попугайы - бұл кішкентай денелі, ұзын құйрықты орташа өлшемді попугай. Бұл түр жыныстық диморфты, жыныстары қауырсыннан айтарлықтай ерекшеленеді. Ұрғашы мульга көп түсті, сондықтан көп түсті попугай деген атау да осыдан алынған. Жалпы, ол ашық жасыл түсті, мойнында және көзінің үстінде көкшіл реңкті, ал кеудесінде ашық түсті. Артқы жағы ашық жасыл. Маңдайы сары, ал артқы жағында қызыл дақ бар. Төменгі құрсақ пен жамбастың түсі қызыл-қызыл түсті, ал қанаттары жасыл түсті, ал желті ортаңғы қанаттары мен көк түсті сыртқы желбезектері бар. Ұзын құйрығы түрлі-түсті: екі ұзын орталық қауырсындары көк түсті, жасыл түсті, сыртқы қауырсындары көк түсті, ал құйрығының жоғарғы жағында қызыл түсті. Оның құйрығы көк сұр, шеттері қара түсті, ал көзқарасы қоңыр. Әйел тұяғы жалпысынан көмескі, басы мен көкіректері зәйтүн түсті, маңдайы көмескі сары, артқы жағы қызыл, құрсағы ашық жасыл, құйрығы қоңыр-сұр түсті. Кейде оның желкені де қызыл болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Түрлер Австралия құрлығының құрғақ ішкі аймағында, Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльстен бастап, Collarenebri, West Wyalong және Griffith арқылы Викторияның солтүстік-батыс ұшы арқылы батысқа қарай және Оңтүстік Австралия арқылы және Батыс Австралияның құрғақ орталық аймақтарына дейін батысқа қарай Wheatbelt және солтүстікке қарай Pilbara. Инкубацияны 18 - 21 күн бойы аналық жалғыз өзі жүргізеді, ұяда болған кезде аталық оны тамақтандырады.