Кіріспе

Джеймс Гордон Фарреллдің романы Кришнапур қоршауы - Дж. Г. Фарреллдің 1973 жылы алғаш рет жарияланған романы. Каунпур (Канпур) және Лакхнау қоршаулары сияқты оқиғалардан шабыт алған кітапта 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде ойдан шығарылған Үндістан қаласының Кришнапур қоршауы британдықтардың тұрғынынан баяндалады. Негізгі кейіпкерлер өздерін қоршаудың өсіп келе жатқан шектеулері мен либерализациялауына ұшырайды, бұл еуропалықтар азиялық субъектілерді басқаратын "әдеттегі" өмір құрылымын бұзады. Кітапта 1857 жылы болған жағдайға ұқсас, Шығыс Үндістан компаниясының бақылауындағы Үндістан суреттеледі. Ешкімнің кетуге болмайтын қаладағы таптық жүйенің ақымақтығы, мәтіннің мақсаты мен тоны өте маңызды болғанымен, комикалық өнертабыстың көзі болады. Роман түрлі көздерден оң пікірлер алды және 1973 жылы Букер сыйлығын жеңіп алды. Фаррелл өзінің марапаттау сөзін демеушілерге олардың бизнес-әрекеттеріне шабуыл жасау үшін қолданды. 2008 жылы кітап "The Best of the Booker" сыйлығының тағы бес жеңімпазымен бірге тізімге енгізілді.

Сюжет

Оқиға Кришнапур қаласында өтеді. Бұл оқиға төрт ай бойы жерлестердің сепойына қарсы тұрған британдық гарнизонның қоршауында қалуы туралы әңгімелейді. Қоғам арасында үлкен жетістіктерге деген Викториялық сенімнің керемет үлгісі болып табылатын шағын балалардың әкесі, аудан коллекторы; жастарында карташы болған, бірақ қоршаудың куәсі болған кезде өзінің саяси идеалдарын жойған; Холераны емдеудің ең жақсы тәсілі туралы айтысып жүрген доктор Данстапл мен доктор МакНаб; Флюри, Англиядан келген поэтикалық жас жігіт, солдат болуға үйреніп; және Люси, құтқарылған "құлаған әйел" және ақырында үмітсіз қоғамда шай салонын басқарады. Романның соңында холера, аштық және сепойлар тұрғындардың көпшілігін өлтірді, олар иттерді, жылқыларды және ақырында тістерін скорбут қатты босатып, құрттарды жеуге мәжбүр болды. "Ағылшындықтардың соңғы шегінуі, әлі де қасарысып, қатты өлеңдері, асханалар, кір жуатын орындар, музыка залдары мен балабақшалар арқылы, шамдар мен скрипкаларды қару ретінде қолдану, күлкілі ләззат".

Пікірлер

Уолтер Клемонс 21 қазан 1974 жылы Newsweek журналында "жақсы ойлау, тарихи реконструкция және қиял-ойының күштілігі" туралы айтты. Джон Сперлинг 1973 жылы 21 қыркүйекте New Statesman газетінде бұл "шедевр" деп жазды. 1973 жылы 2 қыркүйекте Джулиан Саймонс The Sunday Times газетінде Фаррелл "40 жасқа толмаған британдық жазушылардың жартысына жуығының бірі, оның шығармаларын бүгінгі күні қызықты романдар жазылмайды деп ойлаған кез келген адам оқыуы керек" деп жазды.