Кіріспе
1950 жылдардағы КСРО Әскери-теңіз флотының крейсерлер класы Свердлов класының крейсерлері, КСРО-ның 68bis жобасы, Кеңес Әскери-теңіз флоты үшін салынған соңғы әдеттегі қарулы крейсерлер болды. Олар 1950 жылдары салынған және Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын жасалған кеңестік, неміс және итальяндық жобалар мен тұжырымдамаларға негізделген. Олар теңізде жұмыс істеу қабілетін арттыру үшін өзгертілді, бұл оларға Солтүстік Атлантиканың бұзылған суларында жоғары жылдамдықпен жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Бұл ұшақ заманауи радарлық жабдықтар мен ұшаққа қарсы артиллериямен жабдықталған. Кеңестер бастапқыда 40 кеме құрастыруды жоспарлаған, оларды 1920-ші жылдардағы және әртүрлі авианосецтер қолдаған. Сталин, Кеңес Әскери-теңіз күшінің басшылығымен бірге, үш басымдыққа бағытталған әскери-теңіз доктринасын ұстанатын кемеге ие болды: Кеңес жағалауын қорғауға қолдау көрсету, бүкіл әлемдегі әскери-теңіз базаларынан жұмыс істеу және Кеңес Арктикасының, Балтық, Жерорта және Қара теңіз мүдделерін қорғау. Бұл кеме класы үшін қарастырылған екінші реттік миссиялар сауда шабуылы және Үшінші әлемдегі саяси қатысу болды, бірақ олар зымыран дәуірі үшін ескірген деп саналды (онда қорғаныс және су асты кемелеріне қарсы ресурстар басымдыққа ие болды) Кеңес Премьер-Министрі Никита Хрущев пен Кеңес қорғаныс штабы, стратегиялық және тактикалық теңіз операцияларында флагман ретінде шектеулі рөлдер үшін кейбір крейсерлерді ғана мойындады. 1959 жылы Кеңес теңіз флотының жетекші адмиралдары Кубада және Индонезияда жоспарланған операцияларда үлкен крейсерлер пайдалы болады деп сенді. Свердловтар сондай-ақ британиялық және голландтық теңіз флотына қауіп төндірді, олар спутниктік бақылауға дейін 24 сағат күні-түні тасымалдау қабілеті жоқ еді. Ұлы кемелердің Корольдік флотқа төнген қауіп-қатері, әсіресе Солтүстік Атлантикада пайдалану үшін, әскери кемелер мен ұшақ тасымалдаушылардың дәстүрлі флотын ұстап тұруды негіздеуде пайдалы болды. Бұл реакция Blackburn Buccaneer-ді енгізуге мүмкіндік берді. Бұл авиакомпанияның авианосыры болған соққы ұшағы болды. Ол Свердлов класының кемелеріне өте төмен деңгейде шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Құрылыс бағдарламасы қысқартылып, ұрыс крейсерлері мен тасымалдаушылар тоқтатылған кезде, Свердловтар құрлықтағы ұшақтардың қорғауынан тыс жерлерде жұмыс істегенде қауіпті қорғанышсыз қалды. Олардың екінші миссиясы, өздігінен коммерциялық рейдтер ретінде жұмыс істеу, сондай-ақ олар жақсы ауа райында заманауи соққылау ұшақтарымен жабдықталған USN тасымалдаушы ұрыс топтарына және 8 дюймдік қару-жарақпен жабдықталған қалған және сыныптық крейсерлерге өте осал болатындай. Корольдік флоттың соңғы және сыныптық қарулы крейсерлері, және АҚШ флоттарының және сыныптық эсминдері Свердловтарға қарсы тұру үшін қажетті бронь, қашықтық және жылдамдыққа ие болмады. 1954 жылы Хрущев 14 корпусты салып болғаннан кейін Свердлов класының құрылысын тоқтатты. 1954 жылы іске қосылған төрт жартылай толыққанды Свердлов 1959 жылы жойылған. Свердлов класының кемелері 1970-ші жылдары қызметте болды, бұл кезеңде олар 1980-ші жылдардың соңында қызметтен шығу алдында шектеулі жаңғырту бағдарламасына ұшырады. Осы кластың жалғыз кемесі - Михаил Кутузов - Новороссийск қаласында сақталған.
The Sverdlov class cruisers, Soviet designation Project 68bis, were the last conventional gun cruisers built for the Soviet Navy. They were built in the 1950s and were based on Soviet, German, and Italian designs and concepts developed before the Second World War. They were modified to improve their sea capabilities, allowing them to operate at high speeds in the rough waters of the North Atlantic. The design carried an extensive suite of modern radar equipment and anti aircraft artillery. The Soviets originally planned to build 40 ships in the class, to be supported by the s and various aircraft carriers. Stalin, along with the leadership of the Soviet Navy, wanted a ship that followed a naval doctrine focused on three priorities:
supporting the defense of the Soviet coastline,
operating out of naval bases worldwide, and
protecting Soviet Arctic, Baltic, Mediterranean and Black Sea interests. Secondary missions envisioned for this class of ship were commerce raiding and political presence in the Third World, but they were considered obsolete for the missile age (in which defensive and anti submarine resources were the priority) by Soviet Premier Nikita Khrushchev and the Soviet Defense staff, who grudgingly conceded only some cruisers for limited roles as flagships in strategic and tactical naval operations. Within the Soviet Navy in 1959, leading admirals still believed that more big cruisers would be helpful in the sort of operations planned in Cuba and in support of Indonesia. The Sverdlovs were also a threat to the British and Dutch navies, which lacked 24 hour day/night carrier capability before satellite surveillance. The big ship threat to the Royal Navy was useful to it in justifying maintaining a conventional fleet of warships and aircraft carriers, especially for use in the North Atlantic. The response was to introduce the Blackburn Buccaneer, a carrier based strike aircraft that had the performance required to approach and attack Sverdlov class ships at ultra low level, using toss bombing attacks to deliver nuclear ordnance, while remaining outside the 5 km effective range of the Soviet and 37 mm (1.5 in) guns. When the building program was cut back, and the battlecruisers and carriers were canceled, the Sverdlovs were left dangerously unprotected when operating in areas outside the cover of land based aircraft. Their secondary mission, operating on their own as commerce raiders, was also compromised as they would be extremely vulnerable, in good weather, to USN carrier battle groups equipped with modern strike aircraft and to the remaining and class cruisers equipped with 8 inch guns. The Royal Navy's last and class gun cruisers, and the USN's and class destroyers, lacked the armor, range and speed required to counter the Sverdlovs. In 1954 Sverdlov class construction was canceled by Khrushchev after 14 hulls had been completed. Two additional hulls were scrapped on the slip, and four partially complete Sverdlovs launched in 1954 were scrapped in 1959. Sverdlov class ships remained in service through the 1970s, during which they underwent a limited modernization program before finally leaving service in the late 1980s. The only remaining ship of the class, Mikhail Kutuzov, is preserved in Novorossiysk.
Тарих
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Иосиф Сталин Кеңес теңіз флотын жаңғыртуды және кеңейтуді жоспарлады. Ауыр кемелер мен алдыңғы қатарлы эсминецтерді алып жүру үшін көп сандаған крейсерлер қажет болды. Өндірісті жеделдету үшін, жаңа жобаның орнына соғысқа дейінгі Свердловтың жақсартылған нұсқасын (68 жоба) (68B жоба) салуға шешім қабылданды. Свердлов класының жобасы 1947 жылы 27 мамырда ресми түрде бекітілді. Кейбір дереккөздерде бастапқыда 30 Свердлов жоспарланған, ал үш "С" пайдасына беске қысқартылды, бірақ басқалары 30 саны бес Чапаевты қамтиды деп мәлімдейді. Бірінші үш кемеге Чапаев класының тоқтатылған кемелерінің есімдері берілген. Советтер одағының әдеттегі тәжірибесі - крейсерлерді резервтік күйден шығарып, қайтадан тапсыру болды. Олардың көпшілігі 1980 жылдардың басында резервтік мәртебеге ие болды. Бүгінде кемелердің тек біреуі ғана - "Михаил Кутузов" кемесі ғана қалды. Бұл Новороссийск қаласындағы мұражай кемесінің бірі.