Кіріспе

CART сериясындағы Инди автомобиль жарысы теннис турнирі Кливленд Гран-присі - Кливленд штатының Огайо штатындағы Берк Лейкфронт әуежайында жыл сайын өткізілетін CART сериясындағы Инди автомобиль жарысы. Соңғы рет 2007 жылы өткізілген. 2008 жылы ашық дөңгелек біріктірілгеннен кейін 2008 жылғы жарыс тоқтатылды. Жарысты қайта жандандыруға жасалған талпыныс әлі күнге дейін нәтиже бермеді. Әдетте жыл бойы толық жұмыс істейтін әуежай, Бёрк Лейкфронт әуежайы жыл сайын оқиғаға дейінгі аптада жабылып, жоғары жылдамдықтағы көліктерге қауіпсіз болу үшін ұшу-қону жолақтарын мұқият күтіп-ұстауды талап етті. Жарыс жанкүйерлер арасында өте танымал болды, өйткені ұзын, кең, ұшу-қону жолақтары (әдеттегі курстардан әлдеқайда кең және ұзын) жағадан-жаға жарысуға, жылдам жылдамдықтарға және бүкіл жолдың айналасындағы керемет өту аймақтарына мүмкіндік берді. Сондай-ақ, трассаның жазықтығы мен орналасуы трибуналардан бүкіл жарысты көруге мүмкіндік берді. Жол жүргізушілер арасында аз танымал болды, өйткені ұшу-қону жолақтары әдеттегі асфальт жолдардан әлдеқайда бұзылған. Бірінші бұрылыс, онда ұшу-қону жолағы тарылады және машиналар алдыңғы тік жолдың соңында 45 градус бұрылыспен бұрылады, бұл трассадағы ең қиын кезеңдердің бірі болып саналды.

CART/ChampCar жарысы ретінде тарих

Бастапқыда Budweiser Cleveland 500 деп аталатын бұл жарыс 1982 жылы 4 шілдеде CART сериясының бір бөлігі ретінде алғаш рет өткізілді. Кевин Коган поул-позициядан бастады; алайда, Кливленд жұртшылығының қуанышына орай, жергілікті жаңашыл жүргізуші Бобби Рахал (жақын мадиналық) жарысты жеңіп алды. 1982 жылдан 1989 жылға дейін жарыс 2,48 мильдік трассада өткізілді. 1990 жылы жолдың конфигурациясы күрт өзгертілді. Жаттығудан кейін бірнеше көлік бірінші және екінші бұрылыстардағы дөңгелекті бөліктерде қиындықтарға тап болды. Жарыс басталар алдында жол біршама қайта құрылды, бірінші және екінші бұрылыстардың солдан оңға қарай бірігуін болдырмады. Негізгі тура жол үшінші бұрылыс орнына қарай ұзартылды, содан кейін бірінші бұрылыс болды. Жаңа орналасу 2.369 мильді өлшеді, ал жойылған сегмент орнына қазба жолына қарай кеңейтілген шығу болды. Жаңа дизайн кейін тұрақты түрде қабылданды. 1997 жылы жолдың ұзындығы 2.106 мильге дейін өлшенді, бірақ орналасуы өзгермеді. Қазіргі орналасу 1 бұрылыстың "воронкасы" үшін белгілі, жасыл желек түсірілгеннен кейін жарыстар басталады, жүргізушілер кең бетонға орналасып, кейде бес немесе алты машина қатарда бұрылысқа жетеді, және бәрі бірден бұрылыстың шыңына "сорылады", бұл жиі бұрылыстан немесе бұрылыстан кейін бірнеше көлік апатына әкеледі және жарыстың бір айналуын аяқтамай жатып, зейнеткерлікке шығады. Екі рет, 1984 және 1990 жылдары, IROC раунды қолдау жарысы ретінде өткізілді. Formula Lightning де 90-жылдардың ортасында қолдаушы жарысқа қатысқан. 2007 жылы жарыстың 2012 жылға дейін Кливлендте жалғасатыны хабарланды. Алайда, жарыс 2008 жылы Champ Car және IndyCar бірігуімен қайта оралған жоқ.

Атау беру құқығы

Жарыстың атауы бірнеше рет өзгерді. Алайда 1984 жылдан бастап бұл жарыстың жалпы атауы Кливленд Гран-приі болды. 1992 жылы атау Кливлендтің Гран-приі деп өзгертілді және жарыс осы атауды тоқтағанға дейін сақтады. Будвайзер 1994 жылға дейін атау құқығын иеленді. Кливлендтегі дәріханалар желісі Medic Drug 1995 жылдан 1999 жылға дейін, ал Marconi (қазіргі Telent plc) 2000 жылдан 2002 жылға дейін құқықтарға ие болды. Деректерді ұсынуға демеушілер 1993 жылдан 1995 жылға дейін Кливлендтегі ыңгайлы дүкендер желісі Dairy Mart, 1998 жылы Цинциннатидегі Star Bank және 1999 жылдан 2001 жылға дейін Star Bank-тың мұрагері Firstar болды. Миннеаполистегі U.S. Bank, Firstar-дың мұрагері, 2002 жылдан 2006 жылға дейін демеушілікпен қамқорлық жасады, ал LaSalle Bank 2007 жылы соңғы демеушілік демеуші болды.

2006: 25 жылдығы

Кливленд Гран-присінің 25-ші жарысы 2006 жылдың маусым айында өтті. Champ Car жарысынан басқа, жоспарланған қолдау шараларына Champ Car Atlantic, Formula Ford 2000 және Touring Challenge for Corvettes кірді. Бұл оқиғаға арналған суретке естен кетпес Гран-при оқиғалары түсірілді, оның артында бірінші бұрылысқа кіретін әрбір жеңімпаз машина болды.

Инди-рейсинг лигасының дау-дамайлары

Кливленд Гран-приі 2000-да IRL-ге жуық болды, бірақ жоспар ақырында тоқтатылды. CART басшылары жарысты жоспардан алып тастады, себебі ұйымдастырушылармен айыппұл туралы дау туындады. 1999 жылдың 29 маусымында жарыстың одақтарды ауыстыратыны және 2000 жылға арналған Инди-рейсинг лигасының кестесіне енетіндігі туралы хабарланды. Бастапқы жолдың орналасуы ұзындығы шамамен 1,2 мильді құрайтын овал пішініне айналады. Алғашқы үш жылдық келісім-шартқа қол қойылды. Бұл шешімді жанкүйерлер жақсы қабылдамады. Алайда бірнеше аптадан кейін, сопақша конфигурация үшін қажетті құрылыс FAA мақұлдауын қажет ететіндігі анықталды, ал қала әуежайға жақсартулар тым көп деп есептеді. 1999 жылдың 9 қыркүйегінде Кливленд қаласының әкімі Майкл Р. Уайт жобаны қолдаудан бас тартқанын жариялады, ал IRL бұл іс-шараны тоқтатты. 2000 жылы жарыс Champ Car ретінде қайтадан алғашқы трассада өтті.

Айналма жазбалары

Бастапқы трассалық орналасудағы барлық уақытқа арналған ресми емес трассалық рекорд 1:04.636 секунд, оны 1989 жылы Кливлендтегі Будвайзер Гран-приіне біліктілік кезінде Марио Андретти Lola T89/00 машинасында орнатты. Кейінгі өзгертілген Гран-при трассасының рекорды - 56,417 секунд, оны 1998 жылы Кливлендтегі Medic Drug Grand Prix үшін іріктеу кезінде Джимми Вассер Reynard 98I машинасында орнатты. Кливленд Гран-приіндегі ресми жарыс айналым рекордтары: КатегорияУақытДриверКөлікТөну күніҮзгертілген Гран-при айналмасы: 3.389 км (19902007) Champ Car 0:57.508 Нельсон Филипп Лола B02/00 2006 Кливленд Гран-приі CART 0:58.473 Пол Трейси Лола B02/00 2002 Кливленд Гран-приі Формула Атлантика 1:04.255 Андреас Вирт Свифт 016. 2006 Кливленд Формула Атлантика тур Инди Лайтс 1:05.720 Серджио Пейзе Лола Т97/20 1998 Кливленд Инди Лайтс тур Транс Ам 1:13.475 Скотт Пруэт Ягуар XKR 2003 Кливленд Транс Ам тур Формула БМВ 1:16.483 Томми Мигнера Мигале ФБ02 2004 Кливленд Формула БМВ АҚШ тур Оригинал Гран-при айналмасы: 3.999 км (19821989) Фирсон Эмиттипаль 87 наурыз 1987 Кливленд Гран-приі Гран-приі Инди Лайтс 1:13.999 км (19821989) Диди Диди Диди Диди Диди Кливленд Формула Атлантика 1987 Кливленд Гран-тур Будди Будди Лайт 1987 Гран-Тунды Тур Инди Лайтс тур Инди Лайтс Тур Транс Лайтс 1988 Кливленд Лайт Скот

Бұрынғы жеңімпаздары

Season Race Winner Winning Car Winning Team Report 1982 Bobby Rahal March Ford Cosworth TrueSports Report 1983 Al Unser Penske Cosworth Penske Racing Report 1984 Danny Sullivan Lola Cosworth Doug Shierson Racing Report 1985 Al Unser Jr. Lola Cosworth Doug Shierson Racing Report 1986 Danny Sullivan March Cosworth Penske Racing Report 1987 Emerson Fittipaldi March Chevrolet Ilmor Patrick Racing Report 1988 Mario Andretti Lola Chevrolet Ilmor Newman/Haas Racing Report 1989 Emerson Fittipaldi Penske Chevrolet Ilmor Patrick Racing Report 1990 Danny Sullivan Penske Chevrolet Ilmor Penske Racing Report 1991 Michael Andretti Lola Chevrolet Ilmor Newman/Haas Racing Report 1992 Emerson Fittipaldi Penske Chevrolet Ilmor Penske Racing Report 1993 Paul Tracy Penske Chevrolet Ilmor Penske Racing Report 1994 Al Unser Jr. Penske Ilmor Penske Racing Report 1995 Jacques Villeneuve Reynard Ford Cosworth Team Green Report 1996 Gil de Ferran Reynard Honda Jim Hall Racing Report 1997 Alex Zanardi Reynard Honda Chip Ganassi Racing Report 1998 Alex Zanardi Reynard Honda Chip Ganassi Racing Report 1999 Juan Pablo Montoya Reynard Honda Chip Ganassi Racing Report 2000 Roberto Moreno Reynard Ford Cosworth Patrick Racing Report 2001 Dario Franchitti Reynard Honda Team KOOL Green Report 2002 Patrick Carpentier Reynard Ford Cosworth Team Player's Report 2003 Sébastien Bourdais Lola Ford Cosworth Newman/Haas Racing Report 2004 Sébastien Bourdais Lola Ford Cosworth Newman/Haas Racing Report 2005 Paul Tracy Lola Ford Cosworth Forsythe Championship Racing Report 2006 A. J. Allmendinger Lola Ford Cosworth Forsythe Racing Report 2007 Paul Tracy Panoz Cosworth Forsythe Racing Report

Lights/Atlantics жеңімпаздары

1987 жылғы Американдық жарыстар сериясының жеңімпазы Дидье Тейс 1988 жылғы Американдық жарыстар сериясы Хуан Мануэль Фангио II 1990 жылғы Американдық жарыстар сериясы Пол Трейси 1991 жылғы Инди Лайтс Марк Смит 1992 жылғы Инди Лайтс Франк Фреон 1993 жылғы Инди Лайтс Брайан Герта 1994 жылғы Инди Лайтс Эдди Лоусон 1995 жылғы Инди Лайтс Грег Мур 1996 жылғы Инди Лайтс Гуальтер Саллес 1997 жылғы Атлантика чемпионаты Бертран Годин 1998 жылғы Атлантика чемпионаты Кенни Уайлден 1998 жылғы Инди Лайтс Луис Гарсия Jr. 1999 жылғы Инди Лайтс Дерек Хиггинс 2000 жылғы Атлантика чемпионаты Бадди Райс 2001 жылғы Атлантика чемпионаты Хуверс Орси 2002 жылғы Атлантика чемпионаты Райан Хантер Рей 2003 жылғы Атлантика чемпионаты А. Дж. Далмендингер 2004 жылғы Атлантика чемпионаты Райан Далзиел 2005 жылғы Атлантика чемпионаты Чарльз Зволсман Чарльз Зволсман 2006 жылғы Атлантика чемпионаты Грэм Рахал Грэм Рахал 2007 жылғы Атлантика чемпионаты Рафаэль Матос