Канада Гран-приі және Формула-1 жарыстары

Кіріспе

Формула 1 Гран-приі – спорттық автомобильдер мен Формула 1 жарыстары.

Канада Гран-приі – 1961 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келетін мотор спорты жарысы. 1967 жылдан бастап Формула-1 әлем чемпионатының бөлігі болып табылады. Алғаш рет Онтарио штатының Боуманвилл қаласындағы Моспорт паркінде спорттық автомобильдер жарысы ретінде ұйымдастырылды. Кейін Формула-1 жарыстарды қабылдағаннан соң, Моспорт пен Квебек штатының Монт-Тремблант трассалары кезекпен пайдаланылды. 1971 жылдан кейін қауіпсіздік талаптарына байланысты Гран-при тұрақты түрде Моспортқа көшірілді. 1978 жылы Моспорттағы ұқсас қауіпсіздік мәселелеріне байланысты Канада Гран-приі Монреаль қаласындағы Нотр-Дам аралында орналасқан Гилль Вильнёв трассасына көшірілді. 2005 жылы Канада Гран-приі әлемдегі ең көп тамашаланған Формула-1 Гран-приі болды. Бұл жарыс әлемдегі үшінші ең көп көріліс жинаған спорттық оқиға болды, ал бірінші орында Super Bowl XXXIX және сол жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы тұрды. 2020 және 2021 жылдардағы жарыстар COVID-19 пандемиясының салдарынан өткізілмеді. 2021 жылғы Канада Гран-приінің жойылуынан кейін келісімшарт 2031 жылға дейін ұзартылды.

Тарих

Канадалық Гран-при жаңа Канадалық спорттық автомобиль чемпионатының маңызды шараларының бірі болды, бұл серия 1961 жылы Торонто маңындағы Моспорт паркінде Канадалық Гран-примен бірге құрылған. Моспорт паркі (қазіргі кезде бастапқы конфигурациясы сақталған) көптеген өрлеу мен төмендеулері бар, әдемі әрі қиын трасса болатын; трасса жүргізушілерге ұнаған. Оған бірнеше халықаралық спорттық автомобильдер мен Формула-1 жүргізушілері қатысты. Алғашқы бес жылда жарысты бұрын Формула-1 тәжірибесі бар жүргізушілер жеңіп алды, немесе Канада Гран-присін жеңіп алғаннан кейін чемпионатқа қатысты. 1966 жылы жарысты Канада-Америка Challenge Cup өткізді, америкалық Марк Донохью жеңіске жетті. Бассетт бұл идеяны Торонто қалалық кеңесінің үшінші оқылысы кезінде қолдан айырды. Жарыс орнын қалаға көшіру идеясы он жылдан кейін қайта көтерілді. 1969 жылы Моспорт паркінде өткен жарыста британиялық Джеки Стюарт 4-орыннан көтеріліп, көшбасшы болды, бірақ Джеки Икс та жеделдеп келе жатты. Стюарт пен Икс 33-айналымға дейін күресті, содан кейін төртінші рет Al Pease-ке жеткенде, Икс Стюартты озуға тырысты, нәтижесінде екі машина соқтығысты. Стюарт өзінің Matra-сын іске қоса алмады, бірақ Икс Brabham-ын іске қосып, доп байрағына дейін көшбасшылығын сақтап қалды. Ашулы Стюарт өзінің басшысы Кен Тирреллге Пиз туралы шағымданды, ол ұйымдастырушыларға шағым түсірді. 48 жастағы Пизге F1 тарихында тым баяу болғандықтан дисквалификация жасалған жалғыз жүргізуші атағы бұйырды. 1970 жылы Икс швейцариялық командаласы Клей Регаццонимен бірге жеңіске жетті, нәтижесінде Ferrari 1-2 көрсетті. Бірақ Монт-Тремблант трассасы қауіпсіздік мәселелеріне байланысты қайтадан Формула-1 үшін пайдаланылмады, өйткені қысқы суықтар трасса бетіне зиян келтірді және 1972 жылы жергілікті жарыс билігімен дау туды. Жарыс орнын ауыстыру тоқтатылды және Моспорт 1971 жылдан бастап Канада Гран-приін өткізуді жалғастырды. 1971 жылғы жарыста Моспорт паркі жаңбыр мен тұманға толы болды; негізгі жарыс Формула-Ford қолдау жарысында болған қайғылы оқиғадан кейін кейінге шегерілді, ал жарыс басталған кезде қатты жаңбыр жауды. Джеки Стюарт Tyrrell машинасымен швед Ронни Петерсоннан оңай жеңіске жетті. 1972 жылы Моспорт жаңа қауіпсіздік ерекшеліктерімен жаңартылды, Стюарт қайтадан жеңіске жетті. 1973 жыл қызықты жарыс болды; екі жыл бұрынғы жарыс сияқты, жаңбырға толы болды. Австриялық жаңа жүргізуші Ники Лауда BRM машинасымен 3-айналымда Питерсоннан көшбасшылықты иеленді, Лауда 20-айналымға дейін жетеледі, содан кейін дөңгелектерді ауыстыруға келді. Франсуа Северт пен Джоди Шектер 33-айналымда соқтығысқаннан кейін шатасу туды, нәтижесінде дұрыс емес қауіпсіздік машинасы енгізілді, содан кейін жағдай одан да шатас болды, өйткені қауіпсіздік машинасы көшбасшыны қуып жете алмады, ал көшбасшыдан алдағылар шамамен бір айналымға көтерілді. Бұл оқиғалардың нәтижесінде британиялық Джеки Оливер көшбасшы болды, америкалық Питер Ревсон екінші, ал француз Жан-Пьер Бельтуаз үшінші орынға ие болды. Осы үш жүргізушінің ішінде Ревсон ең бәсекеге қабілетті машинаға ие болды, сондықтан ол соңында көшбасшылықты иеленді және байраққа дейін жеңіске жетті, ал Питерсонның бразилиялық командаласы Эмерсон Фиттипальди жоғалғанды қалпына келтіруге тырысып, соңғы айналымдарда Оливер мен Бельтуазды озуға ұмтылды және екінші орынды иеленді. Жарыс аяқталғаннан кейін бірнеше сағат бойы шатасу сақталды, бірақ ақырында қауіпсіздік машинасы шыққан кезде сәттілікке байланысты Ревсон жеңіске жеткені расталды. 1974 жылы Фиттипальди жеңіске жетті, ал оның чемпиондық қарсыласы Клей Регаццони 2-орында қалды, ал Джоди Шектер өзінің Tyrrell машинасының тежегіштері істен шыққаннан кейін ауыр апатқа ұшырады. 1975 жылы жарыс өткізілмеді, ал 1976 жылы британиялық Джеймс Хант Брэндс-Хатчтан алған 9 ұпайынан айырылып, дисквалификацияланды; Хант сол жылы Канада Гран-присінде жеңіске жетті, жарыс бойына ашулы жүрді. 1977 жылы француз-канад Жиль Вильнёв Феррари үшін тұңғыш рет жарысқа шықты. Алайда, Моспорт паркінің бұдыр жолындағы қауіпсіздік туралы алаңдаушылықтар британиялық Иэн Эшли бұдыр жолдың үстінен өте келе қатты апатқа ұшырағанда туды. Эшлидің Hesketh машинасы Armco қоршауынан асып түсіп, теледидар мұнарасына түсті. Германияда туған ағылшыз ауыр жарақат алды және оны құтқаруға қатысқан қауіпсіздік шаралары тиімсіз және көп уақытты қажет етті; Моспорттағы қауіпсіздіктің жетіспеушілігі Жохен Масс өзінің McLaren-ін бақылаудан шығарып, соқтығысқанда іс жүзінде жайпақ қалған қоршауға шағылысқанда айқын болды. Бұл жарыста Джоди Шектер өзінің Wolf машинасымен жеңіске жетті, бірақ қауіпсіздік мәселесі әлі де өзекті болғандықтан, жаңа ұсыныс енгізілді. Лабатт, сол кезде Канадада F1 жарыстарына құқықтарды иеленген демеуші, сондай-ақ Моспорт паркінің иелері 1968 жылғы жарысты Торонтоның көрме алаңына көшіру туралы ұсынысты қайта қарастырды, FIA Моспортты болашақта жарыс өткізуге жарамсыз деп тапқаннан кейін. Торонто қалалық кеңесі ұсынысты екі дауыс айырмасымен қабылдамады, ал бірнеше сағаттан кейін Монреаль мэрі Жан Драпо Лабаттпен жарысты Монреальге көшіру туралы келісімге келді. Жарысқа арналған трассаны құру жоспары тез жасалды, ол Сен-Лоран теңізінің ортасындағы жасанды аралдағы Circuit Île Notre Dame деп аталды, бұл 1967 жылғы әйгілі Expo '67 өткен орын болды; аралдағы нақты жолдар біріктіріліп, өзгертілді, содан кейін уақытша жарыс трассасын құру үшін пит алаңдары салынды. Канада Гран-присі алғаш рет 1978 жылы онда өткізілді және содан бері онда өткізіліп келеді, төрт жылдық үзілістерді есептемегенде.

The early Canadian Grand Prix was one of the premier events of the new Canadian Sports Car Championship, a series which had been created alongside the Canadian Grand Prix at Mosport Park near Toronto in 1961. Mosport Park (which is still in its original layout configuration) was a spectacular and challenging circuit which had many ups and downs; the circuit was popular with drivers. Several international sports car as well as Formula One drivers participated in the event. For the first five years, the event would be won by drivers with either prior Formula One experience, or would enter the championship after winning the Canadian Grand Prix. In 1966 the Canadian American Challenge Cup ran the event, with American Mark Donohue winning. Bassett dropped the idea just as the bill was going through third reading before Toronto city council. The idea to move the race to an urban location would return a decade later. The 1969 event at Mosport Park saw Briton Jackie Stewart climb up from 4th to take the lead, but Jacky Ickx was coming up fast, and Stewart and Ickx battled until lap 33, when they came to lap privateer Al Pease for the fourth time, Ickx attempted to pass Stewart, and the two cars collided. Stewart was unable to get his Matra going, but Ickx did get his Brabham going, and held onto the lead until the checkered flag. An angry Stewart complained to his boss Ken Tyrrell about Pease, who complained to the organizers. The 48 year old Pease was then given the black disqualification flag after completing less than half the number of laps the leaders had completed in an almost embarrassingly outdated Eagle Climax, and became the only driver in F1 history ever to be disqualified for being too slow. The 1970 event saw Ickx win again with his Swiss teammate Clay Regazzoni making the result a Ferrari 1–2. But the Mont Tremblant circuit was not used again for Formula One because of safety concerns regarding the bitter winters seriously affecting the track surface and a dispute with the local racing authorities there in 1972. The alternating of the race stopped and Mosport solely continued to hold the Canadian Grand Prix from 1971. The 1971 event saw Mosport Park flooded with rain and fog; the main event was delayed after a fatal accident at a Formula Ford support race and by the time it started, it was raining heavily. Jackie Stewart took victory easily in a Tyrrell from Swede Ronnie Peterson in a March. 1972 saw Mosport upgraded with new safety features, and Stewart won again. 1973 was an interesting event; like the race 2 years previous it was a rain soaked event. Austrian new boy Niki Lauda in a BRM took the lead from Peterson in a Lotus on Lap 3, Lauda led until the 20th lap when he came to change tires; there was considerable confusion after François Cevert and Jody Scheckter collided on Lap 33 leading to a bungled pace car interlude after which things became very confused as the pace car failed to pick up the leader and allowed those ahead to gain almost a lap. All this meant that Briton Jackie Oliver ended up in the lead with American Peter Revson second and Frenchman Jean Pierre Beltoise third. Of these three Revson had the most competitive car and so eventually moved into the lead and led all the way to the flag while Peterson's Brazilian teammate Emerson Fittipaldi charged to try to make up for lost ground and overtook Oliver and Beltoise in the closing laps to grab second. For hours after the race confusion reigned but eventually it was confirmed that Revson was the winner thanks to a lucky break when the pace car came out. The 1974 event saw Fittipaldi win while his championship rivals Clay Regazzoni finished 2nd and Jody Scheckter crashed heavily after a brake failure on his Tyrrell. There was no 1975 event, and the 1976 event was one where Briton James Hunt found out that his 9 points from Brands Hatch were taken away and he was disqualified; Hunt won the Canadian Grand Prix event that year, driving furiously throughout the race. 1977 was the race where French Canadian Gilles Villeneuve made his debut for Ferrari. But concerns about the bumpy Mosport Park's safety arose when Briton Ian Ashley had a horrendous accident while cresting a bumpy rise. Ashley's Hesketh flipped over the Armco guardrails and went into a television tower. The German born Englishman was seriously injured and safety operations to rescue him were inefficient and time consuming; and the lack of safety at Mosport was underlined when Jochen Mass lost control of his McLaren and hit a guardrail that virtually flattened upon impact. Jody Scheckter won this race in his Wolf, but with continuing safety concerns, a new proposal was brought forward. Labatt, the sponsor who held the rights to F1 racing in Canada at the time, as well as the owners of Mosport Park revived the 1968 proposal to move the race to Toronto's Exhibition Place after the FIA deemed Mosport as an unsuitable host facility going forward. Toronto city council turned down the proposal by a margin of two votes and within a few hours, Montreal mayor Jean Drapeau had negotiated with Labatt to move the race permanently to Montreal. A plan was quickly put together to develop a track called the Circuit Île Notre Dame on a man made island in the middle of the St. Lawrence seaway that had been the site of the famous Expo '67; specific roads on the island were combined and modified, and then pit facilities were built to make a temporary race track. The Canadian Grand Prix was first held there in 1978 and it has been held there ever since, with the exception of four years when the event was cancelled.

Монреаль

Монреальдегі алғашқы жеңімпаз – «Феррари» машинасымен жүрген Квебек тұмасы Вильнёв болды. 1979 жылы трассаның конфигурациясы жылдамдығын арттыру үшін өзгертілді, нәтижесінде австралиялық Алан Джонс жеңіске жетті, ол 1980 жылғы жарыста да, сол жылғы Жүргзушілер чемпионатында да жеңіске жетті. 1980 жылы Джонс пен бразилиялық чемпиондық бәсекелес Нельсон Пике өте жылдам «Droit du Casino» бұрылысына кіргенде соқтығысып, үлкен стартқа қатысты. Пике қуатты ілік білгіш қозғалтқышы бар қосалқы машинасына көшті, бірақ қозғалтқыш бұзылып, Пике жарыстан шықты. Француз Жан-Пьер Жабуильдің маусымы мен «Формула-1» мансабы «Рено» машинасының тік қабырғаға соқтығысып аяқталды. Оның аяқтары ауыр түрде сынған, француздың жазылуына бірнеше ай кетті. 1981 жылы жаңбырлы жарыста Вильнёв машинасының алдыңғы қанаты апаттан кейін қисайған күйінде машинаны басқару шеберлігін көрсетті және осылайша үшінші орынға жетті. Француз Жак Лаффит өзінің соңғы «Формула-1» жеңісін тойлады, одан кейін британдық Джон Уотсон мен Вильнёв келді. Вильнёв 1982 жылы Бельгия Гран-приіне ілік білгіш кезеңнің соңғы айналымында қаза тапты. Оның қазасынан кейін бірнеше апта өткен соң Монреальдегі жарыс трассасы оның құрметіне «Жилль Вильнёв трассасы» деп аталды. Жилль Вильнёв Канада Моторспорт Даңқына енгізілген алғашқы адамдардың бірі болды және қазірге дейін «Формула-1» Канада Гран-приінің жалғыз канадалық жеңімпазы болып табылады. 1982 жылғы Канада Гран-приі Вильнёвтің бір ай бұрынғы қазасының көлеңкесінде қайғылы оқиғаға толы болды. Онда тағы бір апат болды, Вильнёвтің командаласы Дидье Пирони старттық тордың алдында тоқтап қалды. Бірінші Рауль Бузель тұрған көлікке жанама соқтығысты, содан кейін Риккардо Палетти Пиронидің «Феррариінің» артқы жағына тікелей соқтығысты. Пирони мен «Формула-1» дәрігері Сид Уоткинс Палеттиге көмектесу үшін оны машинасынан шығаруға тырысты, ол қысқа уақытқа өртенді. Жарты сағаттан кейін 23 жасар Палетти жақын ауруханаға жеткізілді, онда ол алған жарақаттарынан көз жұмды. Нельсон Пике «Брабхэм» машинасымен жарыста жеңіске жетті. 1982 жылы жарыс қазан айынан маусым айына ауыстырылды және одан бері шара маусымның басында өтіп келеді. 1983 жылы француз Рене Арно «Феррари» жүргізушісі ретінде алғашқы жарыста жеңіске жетті, ал келесі жылы Пике «БМВ» қозғалтқышы бар «Брабхэм» машинасымен тағы да жеңіске жетті. 1985 жылы «Феррари» италияндық Мишель Альборето мен швед Стефан Йоханссон алғашқы екі орынды иеленді, француз Ален Просттан оқпандап басып өтті, ал «Лотус» Элио де Анжелис пен Айртон Сенна алдыңғы қатардан бастап соңғы рет жеңіске жетті. 1986 жылы жарыс өте тартымды болды. «Макларен» машинасымен жүрген финн Кеке Росберг көшбасшы британдық Найджел Манселлді қуып жеңіп алды. Бірақ Росберг, басқа көшбасшылар сияқты, қиындықтарға тап болды, бұл жарыста жеңіске жеткен Манселлге көмектесті. 1987 жылғы «Формула-1» маусымында екі жергілікті сыра зауыты «Лабатт» пен «Молсон» арасындағы демеушілік дауға байланысты жарыс өткізілмеді. Үзіліс кезінде трасса өзгертіліп, старт сызығы қазіргі орнына көшірілді. 1988 жылы бразилиялық Айртон Сенна Хонда турбо қозғалтқышы бар «Макларен MP4/4» машинасымен жеңіске жетті, ал келесі жылы ол тағы да жеңіске жақын болды, бірақ «Макларен» машинасының Хонда қозғалтқышы бұзылып, бельгиялық Тьерри Бутсен жеңіске жетті, бұл оның «Формула-1» мансабындағы алғашқы жеңісі болды. 1990 жылы, өткен жылғыдай, жаңбырлы болды және бірнеше апат болды; Сенна тағы да жеңіске жетті. 1991 жылы Найджел Манселлдің «Уильямс» машинасы финиш сызығына бірнеше бұрышта ғана жетпей, соңғы айналымда бұзылды; Нельсон Пике «Бенеттон» машинасымен өзінің 23-ші және соңғы «Формула-1» жеңісін тойлады. 1992 жылы австриялық Герхард Бергер, Бергердің командаласы Сеннамен соқтығысқаннан кейін басымдық танытқан Манселлдің бұрылып кеткенінен кейін жеңіске жетті. Ален Прост 1993 жылғы жарыста Сеннаның қарқынды шабуылына тойтарыс беріп жеңіске жетті, ал Имола трагедиясына жауап ретінде 1994 жылғы жарыста өте жылдам «Droit du Casino» бұрылысы шиканаға айналды. Бұл жарыста неміс Михаэль Шумахер жеңіске жетті. «Феррари» жүргізушісі Жан Алеси 1995 жылғы жарыста жеңіске жетті, бұл оның 31 жасқа толған күні болды және оның мансабындағы жалғыз жеңісі болды. Алеси Майкл Шумахердің электрлік проблемалармен пит-стопқа кіргенінен және Деймон Хиллдің гидравликалық жүйесінің бұзылуынан кейін көшбасшы болды. Жеңіс Алеси үшін маңызды болды, әсіресе өткен жылы Италиядағы сияқты марапатталмаған бірнеше жарыстан кейін. Монреальдегі Алесидің жеңісі көптеген жанкүйерлер үшін маусымның ең танымал жарысы деп танылды, өйткені бұл 27-ші «Феррари» машинасы болды, ол әйгілі Жилль Вильнёвке тиесілі болған және оның сүйікті үй Гран-приі болған. Шумахер Алесидің машинасы пит-стопқа жақын отын таусылғаннан кейін оны питке қайтарды. Осы шамада Канада Гран-приінің маңызы артты; Детройт, Феникс және Мехико қалаларындағы Гран-приінің тоқтатылуы оны 1993 жылдан бері Солтүстік Америкадағы жалғыз Гран-приіге айналдырды және 2000 жылға дейін, содан кейін 2008 жылдан 2011 жылға дейін АҚШ Гран-приінің тағы да тоқтатылуына дейін Солтүстік Америкадағы жалғыз жарыс болып қала берді. Ол сонымен қатар Америка құрлығындағы екі жарыстың бірі болды, екіншісі Бразилия Гран-приі болды, бірақ Аргентина Гран-приі 1995 жылдан 1998 жылға дейін 4 жылға қайта оралды. 1996 жылғы жарыста «Казино» бұрылысы алынып тасталды және трасса өзгертілді; трассаның төменгі бөлігіндегі пит-стоптан тікелей жол жасалды. Британдық Деймон Хилл осы жарыста жеңіске жетті, ал 1997 жылғы жарыс Оливье Панис қатысқан апат салдарынан ерте тоқтатылды. Ол тоғыз жарысқа қатыса алмады және кейбір адамдар оны 1996 жылғы Монако Гран-приінің жеңімпазының мансабындағы шешуші нүкте деп санайды. 1997 жылдан 2004 жылға дейінгі жарыстарда (1999 және 2001 жылдарды қоспағанда) Михаэль Шумахердің «Феррари» машинасымен жеңіске жеткені көрінді. 1999 жылы финн Мика Хаккинен жеңіске жетті, ал 2001 жылы «Формула-1» тарихында алғаш рет бауырлардың 1-2 орынды иеленгені тіркелді, Ральф және Михаэль Шумахерлер жеңіске жетті. Шумахер бауырлары 2003 жылғы жарыста да 1-2 орынды иеленді, 2001 жылы Жан Алеси Ален Простың ең жақсы нәтижесін көрсетті; ол бесінші орынды тойлап, көлігімен бірнеше айналым жасады және шлемді көрермендерге лақтырды. 2007 жылғы жарыс жаңадан келген Льюис Хэмилтонның алғашқы жеңісіне куә болды. 67-ші айналымда Такума Сато «Макларен Мерседес» машинасымен жүрген Фернандо Алонсоны қуып жеңіп, трассадағы жанкүйерлердің ықыласына бөленді, бұл Ральф Шумахерді қуып өткеннен кейін және жарыс барысында «Феррари» машинасымен жүрген Кими Райкконенді де қуып өткеннен кейін болды. Жарыс Сатоның пит-стоп қатесінен кейін орталықтан артқа жылжуына қарамастан, Сато пит-стоптан кейін 5 орынға көтеріліп, алтыншы орынды иеленді. Сато «ITV» сайтында Льюис Хэмилтонның алғашқы жеңісінен гөрі «Күндің жүргізушісі» деп танылды. Жарыста Роберт Кубицаның қатысқан ауыр апат болды (келесі маусымда ол жарыста жеңіске жетті, бұл оның «Формула-1» мансабындағы жалғыз жеңісі болды).

The first winner in Montreal was Quebec native Villeneuve, driving a Ferrari. 1979 saw circuit layout modifications to make it faster, and Australian Alan Jones win, and he then won the 1980 race and the Drivers' Championship that year. 1980 also saw a big startline pile up with involved Jones's Brazilian championship rival Nelson Piquet after he and Jones collided going into the very fast Droit du Casino corner. Piquet jumped into his spare car with a more powerful qualifying engine; but the engine blew up and Piquet retired from the race. Frenchman Jean Pierre Jabouille's season and F1 racing career came to an end when he crashed his Renault head on into a tire wall. He had badly broken legs; it took the tall Frenchman months to recover. 1981 saw a rain soaked event in which near end of the race, Villeneuve demonstrated his car control skill when the front wing of his Ferrari was askew from a crash and he drove on to third place with the car in this condition. Frenchman Jacques Laffite took what was to be his last F1 victory, followed by Briton John Watson and Villeneuve. Villeneuve was killed in 1982 on his final qualifying lap for the Belgian Grand Prix. A few weeks after his death, the race course in Montreal was renamed Circuit Gilles Villeneuve after him. Gilles Villeneuve was one of the first people inducted into the Canadian Motorsport Hall of Fame, and is so far the only Canadian winner of the Formula One Canadian Grand Prix. The 1982 Canadian Grand Prix was a tragic event, in the shadow of the death of Villeneuve a month earlier. It saw another accident when Villeneuve's teammate Didier Pironi stalled at the front of the grid. First, Raul Boesel struck a glancing blow to the stationary vehicle, and then Riccardo Paletti crashed directly into the rear of Pironi's Ferrari at over Pironi and F1 doctor Sid Watkins came to Paletti's aid to try to extract him from his car, which briefly caught fire. After a half hour, the 23 year old Paletti was extracted and flown to a nearby hospital, where he succumbed to his injuries. Nelson Piquet won the race in his Brabham. 1982 was also significant in that the race was moved from October to June with the event happening in early June ever since. In 1983, Frenchman René Arnoux scored his first race win as a Ferrari driver, and the following year Piquet won again in a BMW powered Brabham. 1985 saw Ferrari finish 1–2 with Italian Michele Alboreto and Swede Stefan Johansson taking top honours from Frenchman Alain Prost, while Lotus gained their final ever lock out of the front row when Elio de Angelis and Ayrton Senna started 1–2. 1986 was a competitive race. Finn Keke Rosberg in a McLaren charged through the field, caught and then passed British leader Nigel Mansell. But Rosberg, like the other front runners, encountered problems, benefiting Mansell who won the race. In F1 season of 1987, the race was not held due to sponsorship dispute between two local breweries, Labatt and Molson. During the break the track was modified, and starting line moved to its current position. 1988 saw Brazilian Ayrton Senna take victory in the all conquering McLaren MP4/4 with its Honda turbo engine, and the following year he so very nearly won again, but the Honda engine in his McLaren failed and Belgian Thierry Boutsen took victory, which was the first in his F1 career. 1990, like the year before, was a rain soaked event, and it saw a number of accidents; Senna came out to win again. 1991 saw a dramatic finale in which Nigel Mansell's Williams failed on the very last lap only a few corners from the finish line; Nelson Piquet took his 23rd and final F1 victory in a Benetton. Austrian Gerhard Berger won the 1992 event after the dominant Mansell spun off after a collision with Berger's teammate Senna. Alain Prost won the 1993 event while fending off a spirited drive from Senna, and in response to the Imola tragedies, the 1994 event saw the very fast Droit du Casino curve being turned into a chicane. German Michael Schumacher won this event. Ferrari's Jean Alesi won the 1995 edition, which occurred on his 31st birthday and which would be the only win of his career. Alesi had inherited the lead when Michael Schumacher pitted with electrical problems and Damon Hill's hydraulics failed. The victory was a popular one for Alesi, particularly after several unrewarded drives the year before, namely in Italy. Alesi's win at Montreal was voted the most popular race victory of the season by many, as it was the number 27 Ferrari—once belonging to the famous Gilles Villeneuve at his much loved home Grand Prix. Schumacher gave Alesi a lift back to the pits after Alesi's car ran out of fuel just before the Pits Hairpin. The Canadian Grand Prix race had grown in importance around this time; the demise of Grands Prix in Detroit, Phoenix and Mexico City meant that it had been the only North American Grand Prix round since 1993 and would continue to be the only round in North America up until 2000, and again from 2008 to 2011 after yet another demise of the United States Grand Prix, this time at Indianapolis. It was also one of two races in the entire Americas, the other being the Brazilian Grand Prix, although the Argentine Grand Prix had returned for 4 brief years from 1995 to 1998. The 1996 race saw the Casino corner removed and the layout changed; the run from the hairpin at the bottom of the circuit was turned into a straight. Briton Damon Hill won this event, and the 1997 race was stopped early due to a crash involving Olivier Panis. He was sidelined for nine races and some see it as a turning point in the career of the 1996 Monaco Grand Prix winner. The races from 1997 to 2004 (except 1999 and 2001) saw a romp of Michael Schumacher victories, all in a Ferrari. 1999 saw Finn Mika Häkkinen win, and in 2001, there was the first sibling 1–2 finish in the history of Formula 1, as Ralf and Michael Schumacher topped the podium. The Schumacher brothers would finish 1–2 in the 2003 edition as well, 2001 was also noted for Jean Alesi achieving Prost's best finish of the season; he celebrated his fifth place by doing several donuts in his vehicle, and throwing his helmet into the crowd. The 2007 race was the site of rookie Lewis Hamilton's first win. On lap 67, Takuma Sato overtook McLaren Mercedes's Fernando Alonso, to cheers around the circuit, just after overtaking Ralf Schumacher and having overtaken Ferrari's Kimi Räikkönen earlier in the race. The race saw Sato move from the middle of the grid to the back of the pack and to a high of fifth before a pit stop error caused him to move back to eleventh. Sato fought up 5 places in the field in the last 15 laps to finish sixth. Sato was voted "Driver of the Day" on the ITV website over Lewis Hamilton's first win. The race also saw an atrocious crash involving Robert Kubica (who went on to win the race the following season, resulting to be his only one in F1).

2009 жылғы үзіліс

2008 жылдың 7 қазанында Канада Гран-приі 2009 жылғы Формула-1 күнтізбесінен шығарылды, бұл Монреаль жарысын 1987 жылғы Формула-1 маусымынан бері алғаш рет тізімнен тыс қалдырды. АҚШ Гран-приі 2007 жылдан кейін тоқтатылғандықтан, 2009 жылы Солтүстік Америкада Формула-1 жарысы 1958 жылдан бері алғаш рет өткізілмеді (Америкалық Индианаполис 500 жарысы 1950 жылдан 1960 жылға дейін FIA Әлем чемпионатының бөлігі болды, бірақ Формула-1 регламенті бойынша өткізілмеді және тұрақты чемпионат қатысушылары оған сирек қатысты). Австралия Гран-приі кезінде Абу-Дабидегі жарыс трассасы уақытында дайын болмаған жағдайда, Канада Гран-приі 2009 жылғы маусымда қайта оралуы мүмкін деген хабарлар тарады. 2009 жылдың 26 сәуірінде Speed телеарнасы Берни Экклстоунның FIA 2010 жылғы маусымда Канада Гран-приін қайтару бойынша келіссөздер жүргізіп жатқанын, трасса жаңартулары аяқталған жағдайда бұл мүмкін екенін мәлімдеді. 2009 жылдың 29 тамызында BBC телеканалы 2010 жылғы Формула-1 маусымының алдын ала кестесін жариялады, онда Канада және Ұлыбритания Гран-прилері «алдын ала» деп белгіленген. Канада Гран-приі бастапқыда 6 маусымға жоспарланған болатын. 2010 жылғы Канада Гран-приі 13 маусымда Монреальде өтті. 2009 жылдың 27 қарашасында Квебек провинциясының өкілдері мен Канада Гран-приі ұйымдастырушылары Формула-1 әкімшілігімен келісімге келгенін және 2010–2014 жылдарды қамтитын бес жылдық жаңа келісімшартқа қол қойғанын хабарлады. Аталған бес жылдық келісім бойынша, үкімет жарысты өткізу үшін жылына 15 миллион канад доллары төлейді, бұл Экклстоуннің бастапқыда сұраған 35 миллион доллардан әлдеқайда аз сома.

2010-қазіргі уақыт

2011 жылғы Канада Гран-приі Formula One тарихындағы ең ұзақ жарыс болды; сағаттаған жаңбыр жарысты кешіктірді; бірақ қайта басталғанда, британдық Дженсон Баттон 41-ші айналымдағы қайта старттан соңғы орыннан өрлеп, неміс көшбасшысы Себастьян Феттельді қуып жете алды; оны қателікке ұшыратып, Red Bull жүргізушісін озуға қол жеткізіп, бұл жарысты өзінің «ең жақсы жарысы» деп атады. 2013 жылғы Канада Гран-приінде Феттель Red Bull командасында үстемдік танытты, бірақ бұл 12 жылдан бері Formula One-ге байланысты болған алғашқы қаза болды. 38 жастағы трасса маршалы Марк Робинсон құтқару көлігінің астында қалды. Оқиға маршалдар жарыстың соңғы кезеңінде мексикалық Эстебан Гутьеррес трассадан шығып кеткеннен кейін оның Sauber машинасын алып жатқанда болды. Робинсон кейін ауруханада көз жұмды және 2001 жылғы Австралия Гран-приінде маршал Грэм Беверидж қайтыс болғаннан бері Formula One-де трассадағы алғашқы өлім-жітім болды.

Жабайы табиғат

Гран-приге дейін бірнеше апта бойы қалалық қызметкерлер жарыс трассасының ішінде және айналасында мүмкіндігінше көп мартықтарды ұстап, жануарларды жақын орналасқан Сент-Хелен аралына тасымалдайды. Дегенмен, 1990 жылы Алессандро Наннини трассада мартықты соғып, доңғалағын зақымдады. 2007 жылы Ральф Шумахердің жаттығу сессиясын мартық бұзды. Жарыс күні Энтони Дэвидсон үшінші орында келе жатқанда, бастапқыда суыр деп ойлаған мартықты соғып алды, бұл оны пит-стопқа тоқтатып, алдыңғы қанатын жөндеуге мәжбүр етті. 2008 жылы екінші жаттығу кезінде мартық трассаны өтпелі бұрылыста кесіп өтті, бірақ әлдеқандай бұзушылық болған жоқ. 2018 жылы Ромен Грожан екінші жаттығу кезінде 13-ші бұрылысқа жақындағанда мартықты соғып, алдыңғы қанатын зақымдады. 2022 жылы Николас Латифи үшінші жаттығу кезінде 8-ші бұрылыстың тежелу аймағында мартықты соғып алды.

Чемпиондар қабырғасы

Гилль Вильнёв трассасының соңғы бұрылысы бұрынғы әлем чемпиондарының қатысуымен болған апаттармен әйгілі болды. 1999 жылы Деймон Хилл, Майкл Шумахер және Жак Вильнёвтің үшеуі де "Bienvenue au Québec" (Квебекке қош келдіңіз) деген жазуы бар бір қабырғаға соқты. Қабырға ирониялық түрде "Чемпиондар қабырғасы" деп аталды. Бұл қабырға Рикардо Зонтаның апатына да қатысты, ол сол кезде FIA GT спорттық автомобильдерінің чемпионы еді. Соңғы жылдары CART чемпионы Хуан Пабло Монтоя, Формула Рено 3.5 чемпионы Карлос Сайнц-младший және 2009 жылғы Формула-1 әлем чемпионы Дженсон Баттон да осы қабырғаның құрбаны болды. 2011 жылы жұма күнгі жаттығуларда қабырға 4 рет F1 чемпионы Себастьян Феттелді құлатты. 2019 жылы Q2 кезінде қабырға тағы бір бұрынғы Формула Рено 3.5 чемпионы Кевин Магнуссенді құлатты, бірақ ол ауыр жарақат алған жоқ. Қабырғаға ат қойылғанға дейін, ол 1992 жылғы Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионы және ұзақ жылдар бойы F1 жүргізушісі болған Дерек Уорвик сияқты құрбандарды да алған, ол 1988 жылғы Канада Гран-приісіне іріктеу кезінде өзінің Arrows Megatron машинасын қиын апатқа ұшыратқан еді.