Кіріспе

Батыс Йоркширдегі қала, Англия

Хебден Бридж – Англияның Батыс Йоркширдегі Кальдердейл ауданындағы базар қаласы. Ол Жоғарғы Калдер аңғарында, Галифакстан батысқа қарай 8 миль (13 км), ал Рочдейлден солтүстік-шығысқа қарай 14 миль (21 км) жерде, Калдер өзені мен Хебден суының тоғысқан жерінде орналасқан. Қала Хебден Ройд азаматтық округінің ең ірі елді мекені болып табылады. 2015 жылы Хебден Бридж, Ескі қала және Тодморденнің бір бөлігін қамтитын Кальдер бөлімінің халқы 12 167 адамды құрады. Қаланың халқы 4 500 адамды құрайды.

Тарих

Алғашқы қоныс – Хептонсталл ауылы болған. Хебден көпірі (Heptenbryge) Халифакстан Бернлиге дейінгі керуен жолының аңғарға түсіп, Хебден өзенін кесіп өтетін және оның атын беруші Ескі көпірдің орналасқан жері ретінде пайда болды. Хебден атауы англосаксон тіліндегі Heopa Denu сөзінен шыққан, мағынасы – “Брамбл (немесе мүмкін, Жалғыз Гүл) аңғары”. Жылдам ағысы бар тік төбелер мен маңызды жүн саудасына қолжетімділік Хебден көпірін сумен жұмыс істейтін тоқыма фабрикалары үшін өте қолайлы етті, ал қала 19 және 20 ғасырларда дамыды. Бір кезде Хебден көптеген киім өндірісіне байланысты “Шалобар қаласы” деп аталған. Жақын маңдағы Пэкет Веллде тұрған суретші Томас Фредерик Уорралл шамамен 1900 жылы фабрикаларды суреттеген. Өнеркәсіптік революциядан бұрын Жоғарғы Кальдер аңғарының көп бөлігін жапқан батпақты жерлерді кептіру, аңғар арқылы өтетін жолдың салынуына мүмкіндік берді. Бұл жол салынар алдында, саяхаттау тек тау басына дейін созылатын және қажет болған жағдайда аңғарларға түсетін ежелгі керуен жолы арқылы ғана мүмкін болды. Жүн саудасына Рочдейл каналы (Соверби көпірінен Манчестерге дейін) және Манчестер – Лидс темір жолы (кейін Ланкашир – Йоркшир темір жолы) (Лидстен Манчестерге және Бернлиге дейін) қызмет көрсетті. Хебден көпіріне 500 орындық Сурет үйі де қосылды, ол бүгінгі күнге дейін ашық, сондай-ақ Хебден көпірі қалалық округтік кеңесінің кеңселері де салынды. Хебден көпірінде бассейн жоқ, бірақ Питт көшесіндегі ересектерге арналған білім беру орталығында бірнеше жыл бойы балаларға арналған шағын жаттығу бассейні болды. Хебден көпірінің кооперативтік қоғамы болған, бірақ 1960 жылдары ол алаяқтыққа ұшырап, банкротқа ұшырады. Ескі кооператив ғимараты қонақ үйге айналдырылып, кейін пәтерлерге бөлінді. Кооператив 1980 жылдары бұрынғы фабрика орнында Маркет көшесіндегі супермаркеттің ашылуымен қайтадан жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хебден көпірі “эвакуациялық аймақ” деп белгіленді және өнеркәсіптік қалалардан эвакуацияланғандарды қабылдады. 1970 және 1980 жылдары қалаға суретшілер, жазушылар, фотографтар, музыканттар, дәстүрлі емес емшілер, мұғалімдер, экологиялық және жаңа дәуір жақтастары, сондай-ақ соңғы кезде бай “юппи” типтес адамдар көптеп келді. Бұл өз кезегінде аймаққа туризмнің өркендеуіне әкелді. 1990 жылдары Хебден көпірі Пенниннің екі жағындағы ірі қалаларға және Манчестер, Брэдфорд және Лидс қалаларымен жақсы теміржол байланысының арқасында мамырлы қалаға айналды. 2003 жылдың 6 шілдесінде Хебден көпіріне “Әділ сауда аймағы” мәртебесі берілді. 2014 жылдың 6 шілдесінде 2014 жылғы “Тур де Франс” жарысының 2-ші кезеңі, Йорктан Шеффилдке дейін, қала арқылы өтті.

Басқару

Хебден Бридж – Галифакс приходындағы шапэл. 1894 жылдың 31 желтоқсанында Хебден Бридж Уодсворт, Хептонсталл, Эррингден және Стэнсфилдтен құрылған азаматтық приходқа айналды. 1937 жылдың 1 сәуірінде Хебден Бридж құру үшін приход жойылды. 1931 жылы приходтың халқы 6312 адамды құрады. Хебден Бридж қалалық округі 1894 жылы құрылды. 1937 жылы округ кеңесі Митолмройд қалалық округімен бірігіп, Хебден Ройд қалалық округін құрды. Хебден Бридж қалалық округі Йоркширдің Батыс Ридингінің бір бөлігі ретінде басқарылды. Бұл 1972 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңында енгізілген реформалармен жойылды. Олардың орнына Батыс Йоркшир, Кальдердейл метрополиялық округі және Хебден Ройд қалалық приходы құрылды. Қалалық кеңес – приходтық кеңес. Жақында, ол экологиялық саясатқа берілгендігі үшін мақтауға ие болды, Modbury-дің үлгісін алып, пластикалық сауда қаптарын тиімді түрде тыйым салғандықтан, Еуропадағы осындай іс-қимыл жасаған ең ірі қауымдастыққа айналды. Тыйым заңды түрде міндетті емес, ол жергілікті дүкен иелері мен қауымдастықтың ерікті келісімі. Хебден Бридж қалалық әкімдігі мен оған іргелес өрт сөндіру станциясы 1898 жылы салынған, II санаттағы ескерткіш болып табылады. Ғимарат 2010 жылдың 1 сәуірінде Кальдердейл метрополиялық округі кеңесінен 40 жылдық мерзімге жалға берілді (кейін 125 жылға дейін ұзартылды), сонымен қатар негізгі күтім жұмыстарына қаражат бөлінді. Ғимараттың болашағын қамтамасыз ету үшін көптеген еріктілер жұмыс істеді және қаржы жинады. Жинаған 3,7 миллион фунт стерлинг жаңа кәсіпкерлік орталық және көршілес аумақтағы қоғамдық жаңа нысандарды құруға жұмсалды. 450-ден астам жергілікті тұрғын "Қалалық әкімдіктің достары" болып тіркеліп, сенімділерге дауыс беру құқығына ие болды.

География

Хебден көпірі Пеннин жолы мен Хардкасл жартасына жақын орналасқан және жаяу серуендеу, тау шаруасы және велосипед тебу сияқты көңіл көтеруге арналған табиғи орындарға танымал. Ол Пэнниндер арқылы өтетін Рочдейл каналының бойында жатыр. Қала Кальдердейл жолының бойында орналасқан, бұл Кальдердейл төбелері мен аңғарлары айналасындағы шамамен 50 мильдік (80 км) айналма жол. Ол "Хебден көпірінің тізбегі" арқылы Пеннин жолымен байланысты.

Су тасқыны

Қаланың аңғарда орналасуы су тасқынына байланысты мәселелер тудырады, әсіресе Хабден Вотер мен Нью Роудтағы кинотеатр аралығында, Митолмройдтағы Брирли Филдс және аңғардың жоғары жағындағы Каллис көпірі, канализациялық қызметтер мен ескі Аквасперион фабрикасы маңында. Каллис көпірінде су тасқыны соншалық жиі болады, Кальдер өзенінің деңгейі төмендетілді және су өзенге кері ағып кетуі үшін арнайы тесіктелген тас жиектер орнатылды. Су тасқыны қаупі бар Брэйрлиде Кальдер орта мектебінің және жергілікті футбол, регби лигасы мен крикет командаларының ойын алаңдары орналасқан. Хебден көпірі 2012 жылғы жазда және 2015 жылғы 26 желтоқсанда екі рет қатты су тасқынына ұшырады; Тодморден, Митолмройд, Соверби көпірі және Йорк қалалары да зардап шекті, үйлерге, пабтарға, дүкендерге және қоғамдық орталықтарға зиян келді. Хебден көпіріндегі су тасқынының ауқымы дрон түсірілген бейнелерде көрсетілді, ең ауыр су тасқыны Хебден көпірінің қала орталығында болды.

Демография

Хебден көпірі – тұруға танымал орын. Дегенмен, тік аңғарлар мен тегіс жердің жетіспеуі салдарынан кеңістік шектеулі. Бұл бұрын "жоғарғы және төменгі үйлер" деп аталатын, "үсті-асты үйлерге" (жақын маңдағы өнеркәсіптік қалалардағы қабырғаға қабырға үйлерге қараңыз) әкелді. Бұл үйлер 4–5 қабаттан тұратын террасалармен салынған. Жоғарғы қабаттары төбеге қарай, ал төменгі қабаттары төменге қарай, артқы қабырғалары төбеге тіреліп орналасқан. Төменгі 2 қабат бір үйді, ал жоғарғы 2–3 қабат басқа үйді құрайтын. Бұл сондай-ақ "ұшқыш еркін меншік" сияқты ерекше заңдық келісімдерге әкелді, онда ортақ еден/төбе толығымен төменгі үйге тиесілі. 1990 жылдардағы халық санының өзгеруі тұрғын үйге деген сұраныстың артуына себеп болды. Бұл бірнеше себепке байланысты өте даулы мәселеге айналды. Тұрғын үйлердің шектеулі саны бағаның күрт өсуіне әкелді (мысалы, 1998 жылы 54 000 фунт стерлингке бағаланған үй 2004 жылы шамамен 150 000 фунт стерлингке бағаланды). Жаңа үйлерге деген сұраныс та даулы мәселе, себебі ұсынылып жатқан көптеген құрылыс алаңдары – кейбір жергілікті тұрғындардың пікірінше, далалар немесе орманды жерлер болуы керек. Хебден көпірі суретшілерді қызықтырды және шағын Жаңа Эра қауымдастығын қалыптастырды. 1980 және 1990 жылдары жақын жердегі Тодморденде, содан кейін Хебден көпірінде белгілі лесбияндық қауым өсті, ол "ядролық отбасыдан тыс квирлік жақындық түрлерін насихаттады", "бір-біріне қамқорлық жасайтын және қолдау көрсететін қауымдастық", бала күтімімен және қоғамдық шаралармен, мысалы, ай сайын өткізілетін "Танымал Тодморден әйелдер дискотекасы" айналысты. Бұл қауымдастықтың сипаты дамушы квир саясатымен өзгерді, лесбияндық феминизмнен "гомонормативтік ассимиляцияға" қарай. 2004 жылы Хебден көпірінде Ұлыбритания бойынша бір адамға шаққанда ең көп лесбиянка болды. 2005 жылдың сәуір айында High Life (British Airways журналы) Хебден көпірін әлемдегі ең ерекше төртінші орын деп атады және оны "дәстүрсіз және стильді түрде заманауи және сәнді" деп сипаттады. Қала 2009 жылғы "Shed Your Tears And Walk Away" фильмінде көрсетілді, онда қаладағы есірткі және алкогольге тәуелділік деңгейі және жастар арасындағы өлім туралы даулы мәлімдемелер жасалды.

Экономика

2017 жылдан бастап апталық базар Сент-Джордж алаңының жаяу өтетін орталығымен іргелес жатқан Лис-Ярдқа көшірілді, ал базар күндері екі жарым күннен төрт күндікке дейін ұлғайтылды: бейсенбіден жексенбіге дейін. Walkley's Clog Mill – елдегі жетекші ағаш кепшік шеберлерінің бірі. Ол бастапқы орнынан Фаллинг Ройдтан Митхолмройдтағы Мидгли жолындағы жаңа орнына көшірілді. Acre Mill – Кейп Изоляция Ltd компаниясына тиесілі, ескі қаланың төбесінде орналасқан асбест фабрикасы. Ол 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көк асбестен жасалған газ маскаларының сүзгілеріне деген сұранысты қанағаттандыру үшін ашылды, содан кейін арқан, құбыр изоляциясы және тоқыма өнімдері сияқты басқа асбест өнімдерін өндіруге көшті. 1970 жылы компания фабриканы жабылып, Вестморлендке көшіп кетті. Фабрика 1940-1970 жылдар аралығында асбест шаңын бақылау бойынша заңды қалай бұзғанын көрсеткен 1971 жылғы "Әрекет әлемінде" бағдарламасының "Акрдағы шаң" атты арнайы репортажының тақырыбы болды. 1979 жылы 2200 бұрынғы қызметкердің 12%-ы асбестке байланысты ауруларға шалдықты. 1979 жылы фабрика бұзылды. Кейп Изоляция сонымен қатар Хангингройд Миллдегі тағы бір фабриканы басқарды. Хебден Бридж "тамаша кішкентай дүкендерге" ие болды және Ұлыбританиядағы өз өлшемдегі қала үшін ерекше жоғары тәуелсіз дүкендер тығыздығына ие, онда 20-дан астам кафе мен шайхана, сондай-ақ 20-ға жуық паб, микропабтар мен мейрамханалар бар. 2010 жылы Жаңа Экономикалық Қоры жүргізген ұлттық сауалнамада Хебден Бридж әртүрлілік шкаласында алтыншы орынға ие болды және оның тәуелсіз дүкендері мен бірегей сауда тәжірибесі үшін мақталып, жоғары бағаланды. "Түлкі мен қаз" – Батыс Йоркширдегі алғашқы кооперативтік паб, ол Хебден Бридждің 262 тұрғынына тиесілі. Ол 2014 жылдың наурызында құрылған. 2016 жылдың ақпан айында Хебден Бридж Ұлыбритания нарықтарының ұлттық қауымдастығы (NABMA) ұйымдастырған Ұлыбритания нарықтары сыйлығында "Ең жақсы шағын ашық базар" атағын жеңіп алды. 2016 жылдың желтоқсанында Хебден Бридж "Ұлыбританияның үздік жоғары көшесі" сыйлығын "Шағын базар қаласы" санатында жеңіп алды, себебі көптеген дүкендер, кафелер мен кәсіпорындар 2015 жылғы Бокс күні болған су тасқынынан бұрынғыдан жақсырақ және су тасқынына төзімді болды; Хебден Бридж сонымен қатар "Халықтың таңдауы" атағын жеңіп алды.

Мәдениет

Хебден Бридж "Ұлыбританияның лесбияндық астанасы" деп белгілі. Stubbing Wharf – Рочдейл каналының жанында орналасқан 18 ғасырға жататын қонақүй, онда ақын Тед Хьюз өзінің "Stubbing Wharfe" өлеңін жазған. Хьюз көршілес Митолмройд қаласында дүниеге келген, ал оның бұрынғы үйі, Хебден Бридждің шетіндегі Ламб-Банк, Арвон қорының шығармашылық жазу орталығы ретінде жұмыс істейді. The Dream Academy тобы 1984 жылы Хебден Бриджде "Life in a Northern Town" хит-синглына алғашқы бейнеклип түсірді. Әнші Хаддавей 1995 жылы қалада "Lover Be Thy Name" әніне музыкалық бейнеклип түсірді. Хаддерсфилдте туған Салли Уэйнрайт жазған, 2014-2023 жылдары көрсетілген BBC One арнасының "Бақытты аңғар" қылмыстық драмалық сериалы қаланың өзінде және айналасында түсірілді. Серияның ирониялық атауы аймақтағы есірткі қолданушылар мен сатушыларға сілтеме жасайды. Сент-Томас апостолы шіркеуінің зираты, канал және жергілікті ландшафттар сюжетке фон болды. Сериал сыншылардың жоғары бағасын алды және жергілікті туризмнің айтарлықтай өсуіне ықпал етеді деп күтілді. Екінші маусым 2015 жылы түсіріліп, 2016 жылы көрсетілді. 2020 жылы Стив Куганның "From the Oasthouse" подкастында оның кейіпкері Алан Партридж қызы Денистің Хебден Бриджде тұратынын айтты, бұл Партриджтің бала көруге құштар болмауының себебін түсіндіреді.

Музыка

"Трейдс клуб" – ұлттық деңгейде танылған музыкалық алаң және социалистік мүшелер клубы. 1980 және 90-шы жылдары клуб Африкадан және басқа елдерден келген гастрольдік топтар үшін, соның ішінде Томас Мапфумо, Али Фарка Туре және Джон Чибадура үшін әйгілі әлем музыкасы орталығына айналды. Heavenly Recordings "Трейдс клубпен" тығыз байланыста және 25 жылдығын "A Heavenly Weekend In Hebden" атты төрт күндік фестивальмен тойлады. Фестивальде олардың тізіміндегі көптеген артистер өнер көрсетті және Heavenly Films фильмдері көрсетілді. Іс-шараға өзінің жеке каталог нөмірі берілді: HVN300. 2014 жылға дейін қалада мамыр айының соңындағы Көктемгі мереке күндері Хебден Бридж блюз фестивалі өткізілді. 2011 жылы құрылған бұл фестиваль 2012 және 2013 жылғы Британдық блюз сыйлықтарында Ұлыбританияның үздік блюз фестивалі деп танылды. Bogshed инди-тобы 1984 жылы Хебден Бридж қаласында құрылды, бастапқыда "Amazing Roy North Penis Band" деп аталған. 2017 жылы Хебден Бридж қауымдастығы еріктік қызметтері үшін Королеваның сыйлығын алды, бұл еріктік ұйымдарға берілетін MBE орденімен тең.

Жергілікті БАҚ

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC Yorkshire және ITV Yorkshire ұсынады. Телевизиялық сигналдар Эмли Мурдан және жергілікті қайта таратушы станциялардан қабылданады. Қаланың жергілікті радиостанциялары: BBC Radio Leeds 92.4 FM, Greatest Hits Radio West Yorkshire 96.3 FM, Heart Yorkshire 106.2 FM, Capital Yorkshire 105.1 FM және Calder Valley Radio қоғамдық радиостанциясы. "Хебден Бридж Таймс" қаланың жергілікті газеті.

Көлік

Хебден Bridge темір жол станциясы Манчестер Виктория мен Лидс Сити арасындағы Кальдер Валли желісінде орналасқан. Ол Ланкашир, Үлкен Манчестер, сондай-ақ Батыс және Солтүстік Йоркшир қалаларына, оның ішінде Лидс, Блэкпул Норт, Йорк, Манчестер Виктория және Тодморден қалаларына жиі пойыз қатынасын ұсынады. Брайгаус арқылы Деусбериге сирек қатынастар да бар. Станция әлі де Ланкашир және Йоркшир темір жолының бастапқы түстерінде сақталған, аспалы себеттермен, бастапқы табельдермен және багаж арбаларымен әсемделген. Қала ішіндегі автобус қызметтерін үш компания атқарады. First West Yorkshire компаниясы Халифакс пен Тодморден арасында 12 минут сайын 592 нөмірімен автобус қатынасын ұйымдастырады, ал кешкі және демалыс күндері Бёрнлиге (592) және Рочдейлге (590) бағыттары да бар. Keighley Bus Company компаниясы сағат сайынғы BrontëBus қызметі арқылы Хебден Bridge-ты Хаворт, Оксенхоуп және Кейлимен байланыстырады. "Hebden Bridger" – TLC Travel компаниясы басқаратын, жергілікті қалалар мен төбедегі ауылдарға жеті бағыт бойынша автобус тасымалдайтын жергілікті автобус желісі. TLC Travel сонымен қатар Хебден Bridge пен Хаддерсфилд арасында сағат сайын 900 және 901 нөмірімен автобустарды іске қосады. Лидс Брэдфорд ең жақын әуежай, оған автобус және пойызбен жетуге болады.