Кіріспе
Бреттон француз корольдік үйі Монфорт Бреттон әулеті 1365 жылдан 1514 жылға дейін Бреттон герцогтігінде билік құрған француз дворяндық отбасы. Бұл Дрюс әулетінің кадеттік тармағы болды; сондықтан ол ақыр соңында Капеция әулетінің бөлігі болды. Оны Монфорт графтары ретінде билік жүргізген Монфорт ескі әулетімен шатастыруға болмайды. Ол Дрюс әулетінің Бретань тармағының мұрагері болды, 1341 жылы Бретань герцогы Иоанн III-ге мұрагерлік құқығын алды. Соғысқа ұшырап, 1364 жылы Монфорт жеңіп алды. Династияның орнын Валуа отбасы алдымен Монфортин герцогинясы Аннаның қызы Клод, содан кейін Клодтың ұлдары басқарды. Дегенмен, герцогиня Аннаның үйленген кезінен бастап герцогтік іс жүзінде француз мемлекетіне біртіндеп қосылды, сондықтан француз орталық үкіметі Монфорттарды жеңіп алды деп айтуға болады.
The House of Montfort Brittany was a Breton French noble family, which reigned in the Duchy of Brittany from 1365 to 1514. It was a cadet branch of the House of Dreux; it was thus ultimately part of the Capetian dynasty. It should not be confused with the older House of Montfort which ruled as Counts of Montfort. It succeeded the Brittany branch of the House of Dreux, invoking already in 1341 a right to succeed John III, Duke of Brittany. A war ensued, ultimately won by Montforts in 1364. The dynasty was succeeded by Valois family, first Claude, the daughter of Montfortine duchess Anne, and then Claude's sons. Already from the time of Duchess Anne's marriage, however, the duchy was gradually subsumed to the French state, in practice, so it can be said that French central government succeeded the Montforts.
Билікке көтерілу
Монфорт графы Иоанн (1365 - 1421) - Монфорт графшасы Йоланде Дрюдің екінші некеден аман қалған жалғыз ұлы. 1322 жылы Джонға Montfort l'Amaury анасынан мұра болып қалды. Алайда, ол тек герцогтің кіші ұлы болды, оның бірінші некеден бірнеше үлкен ұлы болды. Жақияға Бреттанияда тек қана жерлер тиді, ал анасынан мұралық мұралық жерлер одан да маңызды болды. Алайда оның үлкен ағасы, Джон III, Бретань герцогы, үш рет үйленгеніне қарамастан, баласыз қалды. Герцог Иоанн III 1341 жылы қайтыс болды, ал оның герцогтігінің ақсүйектері графиня Жанна Дрюкті герцогиня деп жариялады. Ол марқұм Пентивренің графы Гайдың қызы, герцог Иоанн III-нің кіші ағасы, сондықтан Иоанн III-нің толық немересі болды. Алайда Джон Монфорт саликалық заңның (тек еркектерге ғана мұрагерлікке жол беру) және қанның жақындық принципі (бұрынғы уақытта, мысалы, Англияның Джон I Артур I Бреттанға қарсы қолданған) қағидасын қолданады, өзін герцог деп жариялады. Бұл жүз жылдық соғыстың бір бөлігі болған Бретондық мұрагерлік соғысына әкелді. Бұл сапарда оның қамқоршысы Англия королі Эдуард III болды. Жауласқан герцогиня Жоанна мен оның күйеуі Шарль Блуаны Францияның Валуа корольдері қолдады. Джон Монфорт Бриттанияның жалғыз билеушісі болу мақсатын орындамай қайтыс болды, бірақ оның әйелі Иоанна Фландриялық ұлы Джон IV, Бриттания герцогы (1339/4099) атынан күресті жалғастырды, ол ақыр соңында дау-дамайда басымдықты алды. Соғыс кезінде, 1352 жылы, Бретань штаттары (États de Bretagne) құрылды. Олар Герцогтіктің парламентіне айналады.
Герцогтар ретінде билік ету
1365 жылы бейбітшілік орнаған кезде Монфорт тармағы Бриттаниде саликалық заңның шектеулеріне сәйкес иемденетіндігі және олардың еркек желісі жойылған жағдайда, Пентиеврдің Жоананың мұрагерлері соңғы еркек Монфорт герцогының орнын алады. Бретондық герцогтар үйі мен көптеген Бретондық асыл отбасылар жартылай саликалық дәстүрді ұстанды, бұл қызға әкесінен мұрагерлік алуға мүмкіндік берді. Блу Пентивер отбасы Бреттандағы көбірек жерлерді ішінара өтемақы ретінде алды. Бриттания өз автономиясын, немесе тәуелсіздігін сақтады, бірақ француз егемендігіне үнемі ауызша қызмет көрсетті. Бретондық мұрагерлік соғыстан кейін, Бриттаниде Розалар соғысына дейін Ричмонд графлығы арқылы ағылшындармен байланысы болды. 1373 жылы британиялық герцог Иоанн IV өзінің ақсүйектерімен тастап кетті және Англияға жер аударылды. Францияның Карл V-нің ағасы, Анжу герцогы Людовик I пен Пентьевр герцогинясы Жоаннаның күйеу баласы, 1378 жылы Бретаньді Францияға қосуға тырысқан корольдің Бретань генерал-лейтенанты болып тағайындалды, бұл Бретондықтарды Иоанн IV-ді елден шақыруға итермеледі. Геранданың екінші келісімі (1381) Англия мен Франция арасындағы қақтығыста Британияның бейтараптығын бекітті, бірақ Джон Франция патшасына құрмет көрсетуді жалғастырды. 1420 жылы Бретань герцогы Иоанн V-ті Пентивренің Джоаннаның ұлы Пентивренің графы Оливье де Блуа ұрлап әкетті. Джонның әйелі Жанна Франса көтерілісшілерді қоршап алып, күйеуін босатты, ол Пентивердің мүлкін тәркіледі. 1457 жылы герцог Петр II-ге оның аға ағасы Артур де Ричмонт, оның орнына оның қарындасы Изабел де Бретан Монфорт (Лаваль отбасына үйленген және болашақта Рохан отбасының Шабот тармағы шыққан) болды. 1465 жылы Франциск II Пентиевр графлығын оның мұрагері Николь де Бретан Блуадан тартып алды, осылайша Бреттандағы бәсекелес отбасының позициясын қайтадан әлсіретті. Алайда, соңғы еркек Монфорт, Франциск II, Бретань герцогы (1488 жылы қайтыс болды) өзінің қызы Анна Бретаньнен мұрагерлікке дайындады. Осылайша, алғашқы әйел Монфорт билігі генеалогиялық жағынан аға Пентиевр отбасының (католиктер) құқықтарын, сондай-ақ Рохан отбасының (болашақтағы гугеноттар) құқықтарын жойды, бірақ жартылай сальдық Бретаньнің дәстүрлеріне сәйкес келді және Бретаньнің ест-тегіндегі Бретондық дворяндардың қолдауына ие болды. Франциск II-нің соңғы жылдарында Франциямен соғыс жалғасты, ол 1488 жылы жеңілді. Тәуелсіз Бретаньнің соңғы герцогы Франция короліне герцогтің қызы Аннаның некеге тұру құқығын беретін келісімге бағынуға мәжбүр болды.
Франция патшасының билігі
Француз билігі кезінде Бретаньнің тәуелсіздігі әлсіреп кетті. Анна Францияның Карл VIII-ге тұрмысқа шығуға мәжбүр болды, бірақ олардың балалары аман қалмады. Шарль қайтыс болғаннан кейін Анна бір уақыт бойы үйленбеген болып қалды, ол сол кезде Бретаньге оралып, өзінің тәуелсіз билігін герцогиня ретінде қалпына келтіруге тырысты. Француз тажы тағы да Бретаньдегі билігін сақтап қалу үшін әрекет етті және Анна Карл VIII-нің алыс туысы және мұрагері, Франция королі Людовик XII-ге үйленуге мәжбүр болды. Олардың қызы Клод келесі француз патшасына үйленіп, герцогтіктің тәжге қосылуын сақтады. Олардың ұлы Франция Корольдігі мен Бретань Герцогтігін бір тұлғаға біріктірген алғашқы адам болды; ол Британияны Англия тажы мен Корнуолл Герцогтігі арасындағы қарым-қатынасқа ұқсас тәуелсіздік ретінде сақтауға тырысты, бірақ оның жоспарлары жүзеге аспады. Бұл Бретаньнің Франциямен толық қосылғанын білдірді.
Династияның соңы
Жан де Броссе (1502 жылы қайтыс болды), жоғарыда аталған Николь де Блуаның немересі, соңғы еркек герцог Франциск II қайтыс болған кезде герцогтыққа өздерінің дәулеті бар екенін мәлімдеді. Алайда, Бретанидің бұрынғы Монфорт билеушілері тәркілеулер мен жер аударылулар арқылы Пентивер отбасының герцогтіктегі ресурстарын әлсіретті. Анна әкесі Бреттанидің сыртқы жыртқыштардан қорғалуын қалаған әкімшіліктің орнын басқан. Анна 1514 жылы қайтыс болды, герцогтігін үлкен қызы Клодқа қалдырды (1524 жылы қайтыс болды), бірақ ол Аннаның жесір патшасы Людовиктің (Клодтың әкесі 1515 жылы қайтыс болды) және кейін Клодтың күйеуі король Францисктің тактикалық билігі астында болды. Монфорт отбасы тек әйелдер сызығында жалғасты, өйткені бірінші Клод, содан кейін оның ұлдары Франсуа, Франция дофины және одан кейін Францияның болашақ Генрих II Бретань герцогы деп жарияланды. Клодтың жесірі Франциск I Францияның герцогті 1532 жылы Бретань мен Франция арасындағы одақ туралы жарлық арқылы Франция Корольдігіне қосылды.