Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1321 1322 1323
1321 1322 1323
1322 жыл (MCCCXXII) – Юлиан күнтізбесі бойынша жұма күні басталатын кәдімгі жыл.
Year 1322 (MCCCXXII) was a common year starting on Friday (link will display the full calendar) of the Julian calendar.
Қаңтар - наурыз
3 қаңтар – Капе әулетінің соңғы мүшесі, король Филипп V-нің кіші інісі Карл IV, Филипптің Парижге жақын Лонгшамп аббаттығындағы өлімінен кейін Францияның жаңа королі болады. Карл таққа отырғаннан кейін, ол Нормандық рыцарьмен зина жасағаны үшін түрмеге қамалған Бургундиялық Бланшаны босатудан бас тартады және олардың некесін жоюды сұрайды. 6 қаңтар – Степан Урош III Дечанский Сербияның королі болады, ол шайқаста өзінің жартылай бауыры Стефан Константинні жеңген. Ол архиепископ Никодим I-нің қолынан таж кигізеді, ал оның 14 жасар ұлы Стефан Душан Сербияның бірлескен билеушісі болады. Бұл Сербиядағы «жас корольдің» алғашқы тағына отыруы. Кейін Дечанский оған Зета провинциясын иелік ретінде сыйлайды, осылайша Душанның мұрагері болуына ниет білдіреді. 12 қаңтар – Франция королевасы Мария Брабант қайтыс болады. 13 ақпан – Эли соборының орталық келісінің мұнарасының құлауы, мүмкін, Ханшайым капелінің негізін қазу салдарынан, оның орнына Октагон салуға мүмкіндік береді. 10 наурыз – Бертон көпірі шайқасы: Король Эдуард II Тренттегі Уолтон қаласында Томас Ланкастер басқаратын бүлікшілердің бекінілген позицияларына шабуыл жасауға бұйрық береді. Томас көптеген қарсыластарына қарағанда аз күшпен шегінуге шешім қабылдайды, бірақ Эдуардтың әскерлері оны қуады. Ол әскерінің қалдықтарымен Тутбери қамалына қашып, су тасқан Дав өзенін Эдуардтың күзетінен жасырып кесіп өтеді. Соңында Томас солтүстікке қарай жолға шығады. 16 наурыз – Боробридж шайқасы: Эндрю Харклей басқарған ағылшын әскерлері (шамамен 4000 адам) Боробриджде бүлікші барондарды жеңіске жетеді. Шайқас барысында Харклей көпірді бүлікшілердің қарқынды шабуылынан қорғайды және Томас Ланкастердің қарсыластарына бас иеді. 22 наурыз – Понтефракт қамалында көрсетілген соттан кейін және тәжге қарсы жасалған опасыздық үшін сотталғаннан кейін, ағылшын бүлікші Томас Ланкастердің басы жұрт алдында шабылып алынады.
January 3 – Charles IV the Fair, the last member of the House of Capet and younger brother of King Philip V becomes the new King of France upon Philip's death at Longchamp Abbey, near Paris. After Charles assumes the throne, he refuses to release his wife Blanche of Burgundy, who is imprisoned for adultery with a Norman knight, from prison, and asks that the marriage be annulled. January 6 – Stephen Uroš III Dečanski becomes king of Serbia, having defeated his half brother Stefan Konstantin in battle. He is crowned by Archbishop Nikodim I, and his 14 year old son Stefan Dušan becomes co ruler of Serbia. This is the first coronation for a "young king" in Serbia. Dečanski later grants him the province of Zeta as a fief, indicating his intention for Dušan to be his heir. January 12 – Marie of Brabant, queen consort of France dies. February 13 – The collapse of the central crossing tower of Ely Cathedral, possibly as a result of digging foundations for the Lady Chapel, allows the construction of the Octagon that takes its place. March 10 – Battle of Burton Bridge: King Edward II orders an attack on the fortified positions of the rebel army under Thomas of Lancaster at Walton on Trent. Thomas is heavily outnumbered and decides to withdraw, but is pursued by Edward's troops. He escapes with the remnants of his army to Tutbury Castle and evades Edward's patrols to cross the flooded Dove River. Finally, Thomas makes his way northwards. March 16 – Battle of Boroughbridge: English forces (some 4,000 men) led by Andrew Harclay defeat the rebel barons at Boroughbridge. During the battle, Harclay holds the bridge against fierce rebel attacks and Thomas of Lancaster is forced to surrender. March 22 – After a show trial at Pontefract Castle, and his conviction by a tribunal for treason against the crown, English rebel Thomas of Lancaster is beheaded in public.
шілде - қыркүйек
1 шілде – Египеттің мамлюк сұлтаны Әл-Насир Мұхаммед Иранның моңғол билеушісі Әбу Саид Баһадүр ханнан қазіргі Түркияның оңтүстігіндегі аймақта көмек сұрайды. Әл-Насир Армения патшалығына қарсы жорық бастады, оған Киликия патшасы Ошин басшылық етіп тұрған еді, ал Папа Иоанн XXII жақында армян әскеріне көмек көрсету үшін әскер жіберді. Моңғол әскерлері келген кезде мұсылмандар мен христиандар арасында атысты тоқтату туралы келіссөздер басталды. 6 шілде – Солтүстік Италияда епископ Пагано делла Торре басқарған жартылай тәуелсіз Аквилея патриархатының әскерлері Бассигнана шайқасында Милан герцогтігінің әскеріне, герцог Галеаццо I Висконти басшылығымен жеңіліске ұшырады. 17 шілде – Византия азаматтық соғысында император Андроник II мен оның бүлікші немересі Андроник III Палеолог арасында келісімге қол қойылды. Келісім Византиядан тыс, Эпибат қамалының (қазіргі Түркиядағы Селимпаша) жанында жасалды. Екі тарап Византияны бірлесіп, тең императорлар ретінде басқаруға келісті. 1 тамыз – Папа Иоанн XXII Неаполь корольдігінде Фратичеллилерді (Рухани францискандықтарды) айыптайтын жарлық шығарады және король Роберто Иль Саджиодан ("Дана Роберт") Рим католик дініне қарсы шыққан жақтастарын басуды талап етеді. 27 тамыз – (Genkō 2, 8-ші айдың 16-шы күні) Жапонияда тарихшы Кокан Ширен өзінің «Генкё Шакушо» атты еңбегін аяқтайды, ол Жапонияда буддизмнің дамуы туралы ең көне жазба есеп болып табылады. 17 қыркүйек – Луи Дампьер өзінің атасы Роберт III, «Фландрияның арысы» қайтыс болғаннан кейін Бельгияның фламанд тілінде сөйлейтін бөлігінде Фландрияның жаңа графы болады. Луи жақында, 22 шілдеде әкесі (Роберттің үлкен ұлы) граф Луи қайтыс болғаннан кейін Невер графы атанды. 20 қыркүйек – Шотландия королі Роберт Брюс Солтүстік Англиядағы «Ұлы шабуылды» бастайды, әскерін Твид өзенінен өткізіп, Норхэм қамалына шабуыл жасайды. Англия королі Эдуард II ағылшын армиясын Ньюкасл-апон-Тайн қаласында жинап, қарсы шабуыл жасауға бұйрық береді. 21 қыркүйек – Франция королі Карл IV 18 жасар Мария Люксембургке үйленеді, ол марқұм Киелі Рим императоры Генрих VII-нің үлкен қызы еді. Карлдың Бургундиялық Бланшамен жасаған некесі бұрыннан жойылған еді. 28 қыркүйек – Мюльдорф шайқасы: Бавария королі Людовик Баварияның бауырымен бауырласы, Австрия герцогы Фридрих Керемет және Бавария тағына талапкер (немесе корольге қарсы) бавариялық күштері (шамамен 2000 адам) Оңтүстік Бавариядағы Мюльдорфта жеңіліске ұшырайды. Шайқас кезінде Фридрих 22 жасар ағасы Генрих Достықпен бірге тұтқындалады (1000 ақсүйекпен бірге). Фридрих 1325 жылдың 13 наурызында Траусниц келісіміне қол қойылғанға дейін екі жарым жыл Траусниц қамауында қамауда болады.
July 1 – Al Nasir Muhammad, the Mamluk Sultan of Egypt, asks for aid from the Ikhanate Mongol ruler of Iran, Abu Sa'id Bahadur Khan, for help in what is now southern Turkey. Al Nasir had started a campaign against the Armenian Kingdom of Cilicia, led by King Oshin, and Pope John XXII had recently dispatched troops to aid the Armenians. By the time the Ikhanate troops arrive, a ceasefire has been negotiated between the Muslims and the Christians. July 6 – In northern Italy, troops of the semi independent Patriarchate of Aquileia, led by Bishop Pagano della Torre, are routed in a battle at Bassignana against the Duchy of Milan, led by Duke Galeazzo I Visconti. July 17 – An agreement is reached in the Byzantine civil war between Emperor Andronikos II and his rebellious grandson, Andronikos III Palaiologos, signed outside the Byzantine fortress of Epibates (now Selimpaşa in Turkey). The two men agree that they will jointly rule Byzantium as co Emperors. August 1 – Pope John XXII issues a general decree condemning the Fraticelli (Spriritual Franciscans) in the Kingdom of Naples, urging King Roberto il Saggio ("Robert the Wise") to suppress the adherents rebelling against Roman Catholic doctrine. August 27 – (Genkō 2, 16th day of 8th month) In Japan, historian Kokan Shiren completes his work, the Genkyo Shakusho, the oldest existing account of the development of Buddhism in Japan. September 17 – Louis Dampierre becomes the new Count of Flanders in what is now the Flemish speaking half of Belgium, upon the death of his grandfather, Robert III, "The Lion of Flanders". Louis had recently become Count of Nevers upon the July 22 death of his father (and Robert's eldest son), Count Louis. September 20 – Scotland's King Robert the Bruce begins the "Great Raid" of sites in northern England, leading troops across the River Tweed and starting with an attack on Norham Castle. England's King Edward II responds with an order directing the English Army to assemble at Newcastle upon Tyne to make a counterattack. September 21 – King Charles IV the Fair of France marries the 18 year old Marie of Luxembourg, the eldest daughter of the late Henry VII, Holy Roman Emperor, following the annulment of Charles's marriage to Blanche of Burgundy die at a young age. September 28 – Battle of Mühldorf: Bavarian forces (some 2,000 men) led by King Louis the Bavarian defeat the Austrians commanded by his cousin, Frederick the Fair, Duke of Austria and self proclaimed pretender to the Bavarian throne (or anti king) at Mühldorf in southern Bavaria). During the battle, Frederick is captured together with his 22 year old brother, Henry the Friendly (along with 1,000 nobles). Frederick is imprisoned at Trausnitz Castle for two and a half years before his release by the signing of the Treaty of Trausnitz on March 13, 1325.
Еуропа
Жаз – Блиска шайқасы: Хорват ақсүйектерінің коалициясы (Патша Карл I қолдауымен) Боснияның билеушісі (баны) Брибирдің Младен II Шубичін жеңіске жетеді. Шайқас аяқталғаннан кейін Младен Книн бекінісінде өткен хорват парламентінің мәжілісінде тұтқындалып, 8 қазанда Венгрия патша сарайына тұтқын ретінде жеткізіледі. Кеглевичтердің далматин әулеті (generatio Percal) алғаш рет құжатта тіркелген (шамамен мерзімі).
Summer – Battle of Bliska: A coalition of Croatian noblemen (with the support of King Charles I) defeats Mladen II Šubić of Bribir, ruler (ban) of Bosnia. After the battle, Mladen is arrested by the Croatian Parliament during an assembly held in Knin Fortress and is taken as a prisoner to the royal court in Hungary on October 8. The Dalmatian House of Keglević (generatio Percal) is mentioned in a document for the first time (approximate date).