Кіріспе

Бхаи Пармананд:Бхаи Пармананд (4 қараша 1876 - 8 желтоқсан 1947) - үнділік ұлтшыл, Гадар партиясының және индус Махасабхасының көрнекті көшбасшысы.

Ерте өмір

Пармананд 1876 жылы 4 қарашада Карьялада (Панжаб, Пәкістан) бай Тара Чанд Чиббердің отбасында Мохайл брахман отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Ария Самадж қозғалысының белсенді діни миссионері болған.

Бөлімдеуге қатысты көзқарастар

1909 жылы Лала Ладжпат Раидің хаттарын оқып отырғанда, ол "Синдтен тыс аумақ Солтүстік-Батыс шекаралық провинциямен бірігіп, үлкен мұсылман патшалығын құрауы мүмкін" деген ойды жазып алған. Бұл аймақтағы индустар кетіп, қалған мұсылмандар осы аумаққа көшіп келуі керек".

Шетелдік миссиялар

1905 жылы қазанда Пармананд Оңтүстік Африкаға барып, Махатма Гандимен Веда миссионері ретінде бірге болды. Пармананд 1910 жылы Кариб бассейніндегі Ария қоғамының орталығы болған Гайанаға барды. Оның дәрістері сол жерде өздерінің ізбасарларын арттырды. 1911 жылы Мартиникада демалып жүрген кезінде Лала Хардаялға барады. Пармананд Хардаялды Ария халқының ежелгі мәдениетін насихаттау үшін орталық құру үшін АҚШ-қа баруға көндірді. Хардаял Америкаға кетті, бірақ көп ұзамай Гавайиге барып, тағы да Вайкики жағажайға қайтты. Парманнан хат Сан-Францискоға кетуіне себепші болды, онда ол анархистік қозғалыстың белсендісі болды. Пармананд Сан-Францискодағы Хардаялға қайта қосылғанға дейін Оңтүстік Америкадағы бірнеше британдық колонияларды аралады. Ол Гадар партиясының негізін қалаушы мүшесі болды. 1914 жылы Портлендке Хардаялдың баяндама сапарына бірге барды. Ол Гаддар конспирациясының құрамында 5000 гадарлымен бірге екенін айтып, Үндістанға оралған. Ол көтерілістің жетекші құрамында болды және Пешавардағы көтерілісті насихаттауға жіберілді. Ол Бірінші Лахор конспирациясы ісіне байланысты тұтқындалып, 1915 жылы өлім жазасына кесілді. Кейіннен жазасы өмір бойына тасымалдауға ауыстырылды: ол 1920 жылға дейін Андаман аралдарында қамалды және ауыр жұмыс істеді. Саяси тұтқындарға жасалған осындай қаталдыққа наразылық білдіріп, Баян Пармананд екі ай бойы аштық жариялады. Патша император Георг V оны 1920 жылы жалпы рақымшылық жасау бұйрығының нәтижесінде босатты.

Өлім

Пармананд 1947 жылы 8 желтоқсанда жүрек ауруынан қайтыс болды. Оның артында Ұлы, Д.Бай Махавир, "Жана Сангх" партиясының және БЖДП-ның көрнекті мүшесі қалды.

Мұра

Оның есімімен Нью-Делидегі Бхаи Пармананд бизнес зерттеулер институты, Шығыс Делидегі мемлекеттік мектеп және Делидегі аурухана аталған.