Роберт Флудд: Математик, астролог және оккультист ғалым
Robert Fludd
Роберт Фладд (1574-1637): ағылшын математигі, астрологы, дәрігері және оккультист. Ғылыми және эзотерикалық көзқарастары, Кеплермен пікір алмасуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық математик және астролог (1574–1637 жж.)
British mathematician and astrologer (1574–1637)
the academic
Роберт Фладд, сонымен қатар Роберт де Флюктибус (17 қаңтар 1574 – 8 қыркүйек 1637) ретінде белгілі, ғылыми және оккульттік қызығушылықтары бар көрнекті ағылшын Парацельс дәрігері болған. Ол астролог, математик, космолог, қабалист және розенкрейцер ретінде танымал. Фладд оккульттік философия саласындағы еңбектерімен әйгірленеді. Ол Иоганн Кеплермен білімге ғылыми және герметикалық тұрғысынан қарау туралы пікір алмасып, тартысқан.
Robert Fludd, also known as Robertus de Fluctibus (17 January 1574 – 8 September 1637), was a prominent English Paracelsian physician with both scientific and occult interests. He is remembered as an astrologer, mathematician, cosmologist, Qabalist and Rosicrucian. Fludd is best known for his compilations in occult philosophy. He had a celebrated exchange of views with Johannes Kepler concerning the scientific and hermetic approaches to knowledge.
Ерте өмір
Ол 17 қаңтар 1573/4 жылдары Кенттегі Беерстедте, Милгейт үйінде дүниеге келді. Ол сэр Томас Фладдтің ұлы, жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер (Елизавета I патшайымының Еуропадағы соғысқа арналған қазынашысы) және Парламент мүшесі. Оның анасы Элизабет Эндрюс Фладд болды. Оның оң иығының үстіндегі суретте Фладд әулетінің 12 гербінен құралған коллаж көрсетілген. Оның әкесінің тегі Ририд Флайдқа жетеді, оның аты уэльс тілінен шыққан және "қанды немесе қызыл қасқыр" деген мағынаны білдіреді.
He was born at Milgate House, Bearsted, Kent, not too long before 17 January 1573/4. He was the son of Sir Thomas Fludd, a high ranking governmental official (Queen Elizabeth I's treasurer for war in Europe), and Member of Parliament. His mother was Elizabeth Andrews Fludd. A collage of 12 Coats of Arms of Fludd ancestors are shown in the painting above his right shoulder. His paternal arms goes back to Rhirid Flaidd whose name originates from Welsh meaning bloody or red wolf.
Білім
Ол 1591 жылы Оксфордтағы Сент-Джон колледжіне қарапайым студент ретінде қабылданды, 1597 жылы бакалавр, ал 1598 жылы магистр дәрежесін алды. Жеке өзінің есебінен ол бір қысты Пиреней тауларында өткізіп, иезуиттермен бірге теоргияны (ғисымдарды орындау тәжірибесін) зерттеді. Бұдан бөлек, ол Францияда болғаннан кейін Испания, Италия және Германия елдерін аралағанын айтты. 1604 жылы Англияға оралғаннан кейін Фладд Оксфордтағы Крайст-Черч колледжіне түсті. Ол медицина саласында білім алуды жоспарлады. Ол кезде дәреже алудың басты шарты – өтініш берушінің қажетті медициналық мәтіндерді, ең алдымен Гален мен Гиппократтың еңбектерін оқып, түсінгенін көрсету болып табылды. Фладд осы мәтіндер бойынша үш диссертацияны қорғады, ал 1605 жылдың 14 мамырында өтініш жасады. Ол 1605 жылдың 16 мамырында медицина бакалавры және медицина докторы дәрежесін алды. Крайст-Черчті бітіргеннен кейін Фладд Лондонға көшіп, Фенчерч-стритте қоныстанды және Дәрігерлер колледжіне қабылдануға бірнеше рет тырысты. Фладд колледж комиссиясымен проблемаларға тап болды, себебі ол дәстүрлі медициналық билікке ашық наразылық білдірді (ол Парацельс ұстанымдарын қабылдаған еді), сондай-ақ билікке, әсіресе Гален сияқты ежелгі ғалымдарға деген көзқарасы да себеп болды. Кем дегенде алты рет сүре алмағаннан кейін, 1609 жылдың қыркүйегінде қабылданып, дәрігерлік практикаға кірісті. Ол табысты Лондон дәрігері болды және колледж цензоры қызметін төрт рет атқарды (1618, 1627, 1633 және 1634 жылдары). Фладдтың Харвиге қаншалықты әсер еткендігі әлі де даулы, өйткені Харвидің жаңалығын нақты уақытқа орнату қиын. Сол кезде "айналым" терминінің мағынасы да нақты болмады.
He entered St John's College, Oxford as a commoner in 1591, graduating with a B. A. in 1597 and an M. A. in 1598. On his own account he spent a winter in the Pyrenees studying theurgy (the practice of rituals) with the Jesuits. Furthermore, he indicated that he travelled throughout Spain, Italy and Germany following his time in France. Upon returning to England in 1604, Fludd matriculated to Christ Church, Oxford. He intended to take a degree in medicine. The main requirements to obtain this, at the time, included demonstrating that he (the supplicant) had read and understood the required medical texts—primarily those by Galen and Hippocrates. Fludd defended three theses following these texts, and on 14 May 1605, Fludd made his supplication. He graduated with his M. B. and M. D. on 16 May 1605. After graduating from Christ Church, Fludd moved to London, settling in Fenchurch Street, and making repeated attempts to enter the College of Physicians. Fludd encountered problems with the College examiners, both because of his unconcealed contempt for traditional medical authorities (he had adopted the views of Paracelsus), and because of his attitude to authority—especially those of the ancients like Galen. After at least six failures, he was admitted in September 1609. He became a prosperous London doctor, serving as Censor of the College four times (1618, 1627, 1633, and 1634). To what extent Fludd may have actually influenced Harvey is still debated, in the context that Harvey's discovery is hard to date precisely. The term "circulation" was certainly ambiguous at that time.
Оккультизмге қызығушылық
Ол медициналық көзқарастарында ежелгі дәстүрлі ғалымдардан гөрі Парацельспен келіскенмен, нағыз даналықты табиғи сиқыршылардың еңбектерінде табуға болады деп сенді. Оның осы мистикалық тұлғаларға қатысты пікірі көрнекті математиктерге жақын болды, және ол Пифагор мен оның ізбасарлары сияқты, сандардың үлкен құпияларға кіруге мүмкіндік беретініне сенді. Діни нақтылықты сандар мен пропорцияларды жан-жақты зерттеу арқылы ғана табуға болады. Осы көзқарасы кейін Фладдты Иоганн Кеплермен қарым-қатынастың шиеленісуіне әкелді.
While he followed Paracelsus in his medical views rather than the ancient authorities, he was also a believer that real wisdom was to be found in the writings of natural magicians. His view of these mystical authorities was inclined towards the great mathematicians, and he believed, like Pythagoras and his followers, that numbers contained access to great hidden secrets. Certainty in religion could be discovered only through serious study of numbers and ratios. This view later brought Fludd into conflict with Johannes Kepler.
Материяның үшжақты бөлінісі
Фладдтың көптеген еңбектері мен аурулар патологиясы адам, жер бетіндегі Жер және құдай арасындағы табиғаттағы байланыс туралы болды. Парацельстік сипатта болғанымен, Фладдтың барлық нәрсенің бастауы туралы теориясы Триа Прима емес, барлық түрлер мен заттар алдымен қараңғы Хаостан, содан кейін Хаосқа әсер еткен құдайлық Нұрдан пайда болды, бұл соңында суды жаратты. Бұл соңғы элемент сонымен қатар Раббының Рухы деп аталды және ол барлық басқа заттардың пассивті мәтериясын, соның ішінде барлық екіншілік элементтер мен ежелгі төрт қасиетті құрады. Бұған қоса, Флюддтың үш бөлімді теориясы Парацельс ұсынған үш бастапқы принцип – күкірт, тұз және сынаптың, ақырында Хаос пен Нұрдың судың, яғни Рухтың түрленуін жасау үшін өзара әрекеттесуінен туындағанын тұжырымдайды. Үштік бөліну маңызды, себебі ол биологияның мистикалық құрылымын көрсетеді. Фладд Құдай сөзіне көп сүйенді; Құдай сөзінде үш саны форманың бастауы – principium formarum, немесе бастапқы форманы білдіреді. Сонымен қатар, ол қасиетті Үштік санын көрсетеді. Осылайша, үш саны – толыққанды дене, Үштікке сай. Бұл адам мен Жерге Құдайдың шексіздігіне жақындауға және барлық нәрсе арасындағы байланыс пен құрастың әмбебаптығын құруға мүмкіндік берді.
Much of Fludd's writing, and his pathology of disease, centered around the sympathies found in nature between man, the terrestrial Earth, and the divine. While Paracelsian in nature, Fludd's own theory on the origin of all things posited that, instead of the Tria Prima, all species and things stemmed from first, dark Chaos, then divine Light which acted upon the Chaos, which finally brought forth the waters. This last element was also called the Spirit of the Lord, and it made up the passive matter of all other substances, including all secondary elements and the four qualities of the ancients. Moreover, the Fluddean tripartite theory concluded that Paracelsus' own conception of the three primary principles—Sulphur, Salt and Mercury—eventually derived from Chaos and Light interacting to create variations of the waters, or Spirit. The Trinitarian division is important in that it reflects a mystical framework for biology. Fludd was heavily reliant on scripture; in the Bible, the number three represented the principium formarum, or the original form. Furthermore, it was the number of the Holy Trinity. Thus, the number three formed the perfect body, paralleling the Trinity. This allowed man and Earth to approach the infinity of God, and created a universality in sympathy and composition between all things.
Макрокосмос пен микрокосмос арасындағы байланыс
Фладд өзінің мистикалық бейімділіктері бар үшжақты теориясын медицина мен ғылым философиясына қолданғаны оның макрокосмос пен микрокосмос қатынасы туралы түсінігі арқылы ең жақсы көрсетілді. Құдайдың жарығы (Фладдтің негізгі қағидаларының екіншісі) жаратылысқа жауапты "белсенді күш" болды. Бұл әлемнің және Күннің дамуына бағыт берді. Фладд Забур 19:4-ті оқып, "Оларда ол күн үшін шатыр орнатты" деген тұжырымға келді, соның салдарынан Раббының Руы Күннің ішінде тікелей орналасқандығын айтты, осылайша оны Фладдтың макрокосмос моделінің орталық тұсы етті. Жазбалар қолжазба күйінде қалды. Күн Жерге қатысты болғандай, жүрек адам баласына қатысты. Күн өз сәулелері арқылы Жерге Рухты жеткізді, ол Жердің ішінде және айналасында айналып, оған өмір сыйлады. Сол сияқты, адамның қаны да Раббының Рухын (Күннен берілген сол Рухты) алып жүреді және адам денесінде айналады. Бұл Фладдтың материяның үшжақты теориясы арқылы Құдайдың барлық жаратылысына берген ұқсастықтары мен параллельдерін қолдануы болды. Қан Фладдтың микрокосмос пен макрокосмос арасындағы қарым-қатынас туралы түсінігінің кілті болды; қан және оның айналымындағы Рух макрокосмосқа жеткізілген Рухпен тікелей өзара әрекеттесті. Күн арқылы тасымалданған макрокосмостық Рух астралдық денелердің әсеріне ұшырап, осы әсердің нәтижесінде құрамы өзгерді. Осыған салыстырғанда, макрокосмостық Рухқа астралдық әсерлер макрокосмос пен микрокосмос арасындағы белсенді байланыс арқылы қан арқылы микрокосмостық Рухқа берілуі мүмкін. Фладд осы өзара әрекеттесуді ауру туралы түсінігіне дейін кеңейтті: макрокосмос пен микрокосмос арасындағы Рухтың қозғалысы бұзылып, микрокосмосқа ауру ретінде енуі мүмкін. Парацельс сияқты, Фладд та ауруды күрделі тепе-теңдіксіздік емес, сыртқы жаулап алушы ретінде қарастырды.
Fludd's application of his mystically inclined tripartite theory to his philosophies of medicine and science was best illustrated through his conception of the Macrocosm and microcosm relationship. The divine light (the second of Fludd's primary principles) was the "active agent" responsible for creation. This informed the development of the world and the Sun, respectively. Fludd concluded, from a reading of Psalm 19:4—"In them hath he set a tabernacle for the sun"—that the Spirit of the Lord was contained literally within the Sun, placing it central to Fludd's model of the macrocosm. remained in manuscript. As the Sun was to the Earth, so was the heart to mankind. The Sun conveyed Spirit to the Earth through its rays, which circulated in and about the Earth giving it life. Likewise, the blood of man carried the Spirit of the Lord (the same Spirit provided by the Sun), and circulated through the body of man. This was an application of the sympathies and parallels provided to all of God's Creation by Fludd's tripartite theory of matter. The blood was central to Fludd's conception of the relationship between the microcosm and macrocosm; the blood and the Spirit it circulated interacted directly with the Spirit conveyed to the macrocosm. The macrocosmal Spirit, carried by the Sun, was influenced by astral bodies and changed in composition through such influence. Comparatively, the astral influences on the macrocosmal Spirit could be transported to the microcosmal Spirit in the blood by the active commerce assumed between the macrocosm and the microcosm. Fludd extended this interaction to his conception of disease: the movement of Spirit between the macrocosm and microcosm could be corrupted and invade the microcosm as disease. Like Paracelsus, Fludd conceived of disease as an external invader, rather than a complexional imbalance.
Өлім
Фладд 1637 жылдың 8 қыркүйегінде Лондонда қайтыс болды. Ол Беерстедтегі Әулие Крест шіркеуіне жерленді.
Fludd died on 8 September 1637 in London. He was buried in Holy Cross Church, Bearsted.
Даулы шығармалар
Фладдтың еңбектері көбінесе дау тудыратын. Ол Розенкрейсерлерді Андреас Либавийге қарсы қорғап, Кеплермен пікір таласты, француз табиғаттанушыларымен, оның ішінде Гассендимен де пікір айтысып, қару майы мәселесін талқылады.
Fludd's works are mainly controversial. In succession he defended the Rosicrucians against Andreas Libavius, debated with Kepler, argued against French natural philosophers including Gassendi, and engaged in the discussion of the weapon salve.
Розенкрейцерлікті қорғау
Фладд, көбінесе айтылғандай, розенкрейцерлердің мүшесі емес еді, бірақ ол көптеген манифесттер мен памфлеттерде білдірілген олардың ойларын қорғады. Ол Либавийдің 1615 жылғы "Роза Крустың мойындауын талдау" (Analysis confessionis Fraternitatis de Rosea Cruce) еңбегінде розенкрейцерлердің ереске, шайтандық сиқырға және бүлікшілдікке берілгендігі туралы айтқан талаптарына қарсы "Апология Компендиариясын" жедел жазды. Фладд келесі жылы осы мәселеге қайта оралып, оны кеңінен қарастырды. Сондай-ақ, Фладдтың дәстүрлі Аристотель философиясынан да, және өз заманының жаңа (картезиандық) философиясынан да оккультизмді босатуға тырысқандығы айтылады.
Fludd was not a member of the Rosicrucians, as often alleged, but he defended their thoughts as expressed in numerous manifestos and pamphlets. He produced a quick work, the Apologia Compendiaria, against the claims of Libavius that the Rosicrucians indulged in heresy, diabolical magic and sedition, made in his Analysis confessionis Fraternitatis de Rosea Cruce (Analysis of the Confession of the Rosy Cross) of 1615. Fludd returned to the subject at greater length, the following year. It has also been said that what Fludd did was to liberate occultism, both from traditional Aristotelian philosophy, and from the coming (Cartesian) philosophy of his time.
Кеплерге қарсы
Иоганн Кеплер Фладдтың «Harmonice Mundi» (1619) еңбегіне қосымшада ғарыштық үйлесім теориясын сынады. Veritatis Proscenium, Франкфурт, 1621 жыл. Кеплерге жауап. Онда Фладд платонисттік тұрғыдан пікір білдірді; ал герметикалық немесе «химиялық» тәсілдің математикалықтан гөрі терең екенін айтты. Monochordon Mundi Symphoniacum, Франкфурт, 1622 жыл. Кеплердің «Mathematice» (1622) еңбегіне жауап. Anatomiæ Amphitheatrum, Франкфурт, 1623 жыл. Монокордтың қайта басылымын қамтиды. Марин Мерсенн «Quaestiones Celebres in Genesim» (1623) еңбегінде оған шабуыл жасады. Sophiæ cum Moria Certamen, Франкфурт, 1629 жыл. Мерсенге жауап. Summum Bonum, Франкфурт, 1629 жыл. Жоахим Фризиус атымен, бұл Фладдты сиқыршылықпен айыптаған Мерсенге тағы бір жауап болды. Фладд Патрик Скоттың «The Tillage of Light» (1623) еңбегіне де қарсы жазды; Мерсен сияқты Скот герметикалық алхимияның үлкен талаптарын күмәнді деп тапты. Фладд алхимияны тек аллегориялық деп қараған Скоттың сынаған сөздеріне қарсы қорғады. Бұл еңбек, «Truth’s Golden Harrow», Фрэнсис Йейтс бойынша, оның есте сақтау жүйесі (ол оны «The Art of Memory» еңбегінде егжей-тегжейлі сипаттайды, 321–341 беттер) Шекспирдің «Globe» театрының орналасуын көрсете алады («The Art of Memory», XVI тарау). 1618 жылы Фладд «De Musica Mundana» («Дүниелік музыка») еңбегін жазды, онда музыкалық теорияларын, соның ішінде «дүниелік» (немесе «құдайлық» немесе «аспандық») монокордын сипаттады. 1630 жылы Фладд көптеген мәңгілік қозғалыс машиналарын ұсынды. 1870 жылдары адамдар Фладд машинасының түрлерін патенттеуге тырысты. Фладдтың машинасы су дөңгелегі мен Архимед бұрандасы арқылы суды қайта айналдыру арқылы жұмыс істеді. Құрылғы суды өзінің қоймасына қайта құяды. Оның негізгі еңбектері: Ол Годвиннің кітабын келтіріп, Фладдтың христиандық эзотерика дәстүрінің бір бөлігі болғанын, онда Ориген мен Мейстер Экхарт та бар екенін айтады. Ол Хаффманның кітабындағы Фладдтың розенкрейцер емес, «Ренессанс дәуіріндегі христиандық неоплатонизмінің жетекші жақтаушысы» деген аргументтің сенімді екенін мойындайды. Фладдтың құлдырап бара жатқан интеллектуалды философияны қолдауы оның жалпы назардан тыс қалуына үлкен үлес қосты.
Johannes Kepler criticised Fludd's theory of cosmic harmony in an appendix to his Harmonice Mundi (1619). Veritatis Proscenium Frankfort, 1621. Reply to Kepler. In it Fludd argued from a Platonist point of view; and he claims that the hermetic or "chemical" approach is deeper than the mathematical. Monochordon Mundi Symphoniacum Frankfort, 1622. Reply to Kepler's Mathematice, 1622. Anatomiæ Amphitheatrum, Frankfort, 1623. Includes reprint of the Monochordon. Marin Mersenne attacked him in Quæstiones Celebres in Genesim (1623). Sophiæ cum Moria Certamen, Frankfort, 1629. Reply to Mersenne. Summum Bonum, Frankfort, 1629. Under the name Joachim Frizius, this was a further reply to Mersenne, who had accused Fludd of magic. Fludd also wrote against The Tillage of Light (1623) of Patrick Scot; Scot like Mersenne found the large claims of hermetic alchemy to be objectionable. Fludd defended alchemy against the criticisms of Scot, who took it to be merely allegorical. This work, Truth's Golden Harrow, according to Frances Yates, his memory system (which she describes in detail in The Art of Memory, pp. 321–341) may reflect the layout of Shakespeare's Globe Theatre (The Art of Memory, Chapter XVI). In 1618, Fludd wrote De Musica Mundana (Mundane Music) which described his theories of music, including his mundane (also known as "divine" or "celestial") monochord. In 1630, Fludd proposed many perpetual motion machines. People were trying to patent variations of Fludd's machine in the 1870s. Fludd's machine worked by recirculation by means of a water wheel and Archimedean screw. The device pumps the water back into its own supply tank. His main works are: He cites Godwin's book as arguing that Fludd was part of the tradition of Christian esotericism that includes Origen and Meister Eckhart. He finds convincing the argument in Huffman's book that Fludd was not a Rosicrucian but was "a leading advocate of Renaissance Christian Neo Platonism. Fludd's advocacy of an intellectual philosophy in decline has done much to assure his general neglect."